Szwedzka rada królewska (szw.: Riksrådet aż do roku 1687; czasem latynizowane jako Senatus Regni Sueciae).
Powstała w X wieku, najważniejszym jej ówczesnym członkiem był dowódca zbrojny riksjarl. Od roku 1275 była stałą instytucją. W roku 1634 kanclerz Axel Oxenstierna wydał konstytucję ustanawiającą skład rady. Od tego roku kraj rządzony był przez pięciu urzędników:
Riksdrots – wymiar sprawiedliwości Riksmarsk – odpowiednik konetabla francuskiego, dowódca wojsk lądowych Riksamiral – królewski admirał Rikskansler – kanclerz Riksskattmästare – skarbnik
wielkie znaczenie miał też urząd landmarszałka (lantmarskalk) – przewodniczącego stanowego parlamentu Ståndsriksdagen. W wieku XVIII obok przewodniczącego rady (kanceli president) był to najważniejszy urząd w kraju. Przed XVIII wiekiem jego funkcję pełnili poszczególni urzędnicy ustanowieni na mocy konstytucji z 1634 roku. innym ważnym urzędem było założone w 1651 Kommerskollegium.
Na wzór kontrolowanej przez Rosjan szwedzkiej Rady Państwa powołano w I Rzeczypospolitej według projektu ambasadora rosyjskiego Radę NieustającąTadeusz Korzon, Wewnętrzne dzieje Polski za panowania Stanisława Augusta, 1897, t. III, s. 148..
Portrety niektórych przewodniczących
Przewodniczący rady królewskiej Krister Nilsson około 1420 Erik Holmstensson 10 VI 1450 Johan Kristiernsson 1460 Erik Karlsson 1470 Bo Stensson do 1469 Måns Karlsson 1470? Eskil Isaksson 1470? Svante Nilsson Sture od 1482 Nils Eriksson Gyllenstierna Erik Abrahamsson Leijonhufvud od 1520 Erik Johansson Vasa od 1503–1520
(riksråd Gustawa Wazy około 1521–1530)
Ture Eriksson Bielke Erik Joakimsson Flemming Ivar Joakimsson Flemming Bengt Nilsson (Färla) Birger Nilsson Grip Karl Eriksson Gyllenstierna Peder Olofsson Hård Knut Andersson Lillie Måns Bryntesson Liliehöök Måns Johansson Lars Siggesson Sparre Johan Turesson Nils Olofsson
Erik Pedersson Brahe 1590? Johan Skytte 1617 Gustaf Gabrielsson Oxenstierna Gustaf Eriksson Stenbock 1620? Johan Banér ok. 1630 – ok. 1641 Carl Gustaf Wrangel 1640? Magnus Gabriel De la Gardie ok. 1647 – ok. 1680?
Głowa rady (kanceli president) od roku 1680 do 1809 1685–1702 – Bengt Gabrielsson Oxenstierna (1685 – 12 lipca 1702, działał jednak w radzie już od roku 1680) 1702–1705 – Carl Piper (12 lipca 1702 – 1705) 1705–1709 – Nils Gyldenstolpe 1705 – 4 maja 1709 1710–1719 – Arvid Horn 1719 – Gustaf Cronhielm 1719–1739 – Arvid Horn (10 kwietnia 1719–1739, działał w radzie od 1709) partia czapek 1739–1746 – Carl Gyllenborg (1739 – 9 grudnia 1746) partia kapeluszy 1747–1752 – Carl Gustaf Tessin (5 grudnia 1747 – marzec 1752, w radzie od 1746) partia kapeluszy 1752–1761 – Anders Johan von Höpken (III 1752 – 1761) partia kapeluszy 1761–1765 – Claes Ekeblad (1761–1765) partia kapeluszy 1765–1768 – Carl Gustaf Löwenhielm (1765 – 7 marca 1768) partia czapek 1768–1769 – Fredrik von Friesendorff (1768–1769) partia czapek 1769–1771 – Claes Ekeblad (1769–1771) partia kapeluszy 1771–1772 – Ulrik Scheffer (1771–1772) 1772 – Joachim von Düben (22 kwietnia 1772 – 22 sierpnia 1772) partia czapek 1772–1783 – Ulrik Scheffer (22 sierpnia 1772–1783) 1783–1785 – Gustaf Filip Creutz (IV 1783 – 1785) 1785–1786 – Malte Ramel 1786–1787 – Emanuel de Geer 1787–1789 – Johan Gabriel Oxenstierna 1789–1790 – Carl Wilhelm von Düben (1789 – XI 1790) partia czapek 1790–1792 – Ulrich Gustaf Frank (XI 1790 – 1792) 1792 – Evert Wilhelm Taube (1792) 1792–1793 – Christofer Bogislaus Zibet (15 maja 1792 – 1793) 1793–1797 – Fredrik Sparre (16 lipca 1792 – 14 grudnia 1797) 1793–1799 – Nils Anton Augustus Bark 1799–1801 – Christofer Bogislaus Zibet (X 1799 – 1801) 1801–1809 – Fredrik Wilhelm von Ehrenheim
Przypisy
Linki zewnętrzne Historia monarchii
Kategoria:Historia Szwecji Kategoria:Szwedzcy politycy Kategoria:Członkowie Szwedzkiej Rady Królewskiej