thumb|Henryk Cioch (drugi z prawej) podczas 44. posiedzenia Senatu (2013) mały|Grób Henryka Ciocha na cmentarzu przy ul. Lipowej w Lublinie Henryk Cioch (ur. 30 lipca 1951 w Lubaczowie, zm. 20 grudnia 2017 w Warszawie) – polski prawnik, nauczyciel akademicki, adwokat, profesor nauk prawnych, profesor zwyczajny Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, senator VIII kadencji. Wybrany w 2015 przez Sejm VIII kadencji na sędziego Trybunału Konstytucyjnego na miejsce obsadzone przez Romana Hausera (wybranego przez Sejm VII kadencji), co stało się początkiem kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego w Polsce.
Życiorys Syn Stanisława i Anny. W 1969 został absolwentem Liceum Ogólnokształcącego w Lubaczowie. W 1973 ukończył z wyróżnieniem studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Następnie rozpoczął pracę w Instytucie Prawa Cywilnego UMCS na stanowisku asystenta – stażysty. W 1982 obronił pracę doktorską pt. Przekształcenie spółdzielczego prawa do lokalu, napisaną pod kierunkiem profesora Jerzego Ignatowicza.
Był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, nie pełniąc funkcji w jej strukturach. Uzyskał status pokrzywdzonego nadany przez Instytut Pamięci Narodowej.
W latach 1984–1985 dzięki fundacji Heinrich Hertz Stiftung przebywał na rocznym stypendium na Uniwersytecie w Bonn. W 1996 na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego uzyskał stopień doktora habilitowanego w oparciu dorobek naukowy i rozprawę pt. Fundacje w ujęciu prawa polskiego na tle prawno-porównawczym). W 2002 uzyskał tytuł naukowy profesora nauk prawnych. Specjalizował się w prawie rzeczowym, prawie fundacyjnym oraz prawie spółdzielczym.
Pełnił funkcje prodziekana Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II i kierownika I Katedry Prawa Cywilnego na tym Wydziale. Był członkiem Towarzystwa Naukowego KUL, a także wykładowcą Wyższej Szkoły Handlowej w Radomiu oraz Wyższej Szkoły Finansów i Bankowości w Radomiu, w której pełnił także funkcję rektora. W 2001 wyróżniony nagrodami rektora KUL oraz ministra edukacji narodowej.
Był nauczycielem akademickim Wydziału Zamiejscowego Nauk Prawnych i Ekonomicznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Tomaszowie Lubelskim. Pod jego kierunkiem stopień naukowy doktora otrzymał w 2001 Piotr Pogonowski, a w 2002 Piotr Zakrzewski. Był też członkiem rady naukowej kwartalnika „Prawo i Więź”.
Prowadził również praktykę adwokacką. W grudniu 2008 został przewodniczącym rady naukowej Instytutu Stefczyka w Sopocie. W 2010 prezydent RP Lech Kaczyński powołał go na członka Narodowej Rady Rozwoju.
W wyborach w 2011 był bezpartyjnym kandydatem Prawa i Sprawiedliwości do Senatu. Uzyskał mandat w izbie wyższej parlamentu, otrzymując w okręgu jednomandatowym 52 961 głosów. Został członkiem m.in. Komisji Budżetu i Finansów Publicznych, a także delegatem Senatu do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy. W 2015 bez powodzenia ubiegał się o senacką reelekcję.
1 grudnia 2015 sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka pozytywnie zaopiniowała jego kandydaturę – wysuniętą przez Prawo i Sprawiedliwość – na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Następnego dnia Sejm głównie głosami posłów PiS wybrał go na sędziego TK, nie określając w uchwale początku jego kadencjiUchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 grudnia 2015 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego ().. 3 grudnia 2015 prezydent Andrzej Duda odebrał od niego ślubowanie. Henryk Cioch został wybrany, chociaż Sejm na to samo stanowisko wybrał wcześniej Romana Hausera. Również 3 grudnia 2015 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że podstawa prawna wyboru Romana Hausera była konstytucyjna, co obligowało prezydenta do odebrania od niego ślubowania (czego Andrzej Duda nie uczynił do czasu wygaśnięcia dziewięcioletniej kadencji sędziego). Okoliczności te stały się zarzewiem kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego, a Henryk Cioch był zaliczany do grupy określanej mianem tzw. sędziów dublerów.
Do orzekania w TK Henryk Cioch został dopuszczony dopiero 20 grudnia 2016 przez p.o. prezesa TK Julię Przyłębską (poprzedni prezes Andrzej Rzepliński odmawiał jego dopuszczenia, powołując się na wyrok TK z 3 grudnia 2015).
Henryk Cioch zmarł 20 grudnia 2017 w swoim mieszkaniu w Warszawie. Był to drugi przypadek śmierci osoby wybranej na miejsce uprzednio obsadzone w tym samym roku (w lipcu zmarł Lech Morawski). W publicznej wypowiedzi prezes TK Julia Przyłębska jego śmierć powiązała z obciążeniem psychicznym wynikającym z działań części polityków i mediów, polegających na posługiwaniu się terminem „sędziowie dublerzy”, co określiła mianem „obrzydliwej nagonki”. Prokurator prowadził postępowanie przygotowawcze w sprawie nieumyślnego spowodowania śmierci Henryka Ciocha, które zostało umorzone wobec wykluczenia udziału innych osób i ustalenia, że przyczyną śmierci była wynikająca z choroby niewydolność krążeniowo-oddechowa.
28 grudnia 2017 został pochowany na cmentarzu przy ul. Lipowej w Lublinie.
Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 2017)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 grudnia 2017 r. o nadaniu orderu ().
Wybrane publikacje Vademecum naczelnika gminy w sprawach ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa, Lublin 1984. Stosunki członkowsko-mieszkaniowe w spółdzielczości mieszkaniowej na przykładzie nie publikowanego orzecznictwa sądów za lata 1983–1984, Wydawnictwo Spółdzielcze, Warszawa 1989. Fundacje w ujęciu prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1995. Fundacje w ujęciu prawa polskiego, AWH Antoni Dudek, Lublin 2000. Prawo fundacyjne, Wyd. Difin, Warszawa 2002. Przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności. Komentarz (współautor z Hanną Witczak), Difin, Warszawa 2002. Prawo spółdzielcze w świetle prezydenckiego projektu ustawy (wprowadzenie), Zakamycze, Kraków 2005. Prawo spółdzielcze, Wolters Kluwer, Warszawa 2011.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Lubaczowie Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej Kategoria:Członkowie Narodowej Rady Rozwoju Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Ludzie urodzeni w Lubaczowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ulicy Lipowej w Lublinie Kategoria:Politycy Prawa i Sprawiedliwości Kategoria:Polscy adwokaci Kategoria:Polscy cywiliści Kategoria:Rektorzy uczelni w Radomiu Kategoria:Senatorowie z województwa lubelskiego (od 2001) Kategoria:Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego wybrani na miejsca obsadzone Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Handlowej Nauk Stosowanych w Radomiu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Zamiejscowego Nauk Prawnych i Ekonomicznych KUL w Tomaszowie Lubelskim Kategoria:Urodzeni w 1951 Kategoria:Zmarli w 2017 Kategoria:Senatorowie VIII kadencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej