A-League – piłkarskie rozgrywki ligowe na najwyższym szczeblu w Australii, które są organizowane i zarządzane przez Football Federation Australia. Liga została założona w 2004, występuje w niej 11 drużyn australijskich oraz 1 drużyna z Nowej Zelandii. Głównym sponsorem ligi jest koncern Hyundai Motor Company stąd oficjalna nazwa ligi to Hyundai A-League.
Historia Przed założeniem A-League w latach od 1977 do 2004 istniała liga narodowa National Soccer League (NSL). Liga NSL w ostatnich sezonach przechodziła kryzys. Niektóre kluby miały problemy finansowe, jednak głównym problemem ówczesnej ligi była jej słaba organizacja. Umowa z telewizją Seven Network doprowadziła do tego, że NSL niemal całkowicie znikła z ekranów co w konsekwencji odbiło się brakiem sponsorów i upadkiem ligi. W październiku 2003 Football Federation Australia (FFA) ogłosiła zorganizowanie nowych rozgrywek krajowych, prace nad nową formułą ligi, prowadzone były przez Franka Lőwy (również pionier stworzenia NSL). W porównaniu z NSL liczba drużyn została zmniejszona z 13 do 8 zespołów. Do lipca 2004 otrzymano 12 wniosków zgłoszeniowych na udział w A-League (trzy pochodziły z Melbourne, choć tylko jedno miejsce przypadało na każde miasto). W listopadzie 2004 wybrano ósemkę drużyn, które miały występować od nowego sezonu w A-League. Cztery z wybranych klubów wcześniej występowało w NSL i były to: Adelaide United, Newcastle Jets, Perth Glory i New Zealand Knights FC (obecnie zlikwidowany, założony jako Football Kingz Football Club). W tym samym czasie została podpisana umowa z koncernem Hyundai Motor Company na sponsorowanie ligi oraz umowa telewizyjna z Fox Sports[zarchiwizowano z tego adresu (2011-09-27)]..
Na promocję ligi wydano 3 mln AU$, kapania reklamowa przeprowadzana była głównie na kanałach sportowych. W pierwszym sezonie (2005/06) na stadionach A-League zasiadło niemal milion kibiców. W sezonie 2009/10 liczba drużyn została zwiększona do 10. Od sezonu 2010/11 w lidze występuje drugi zespół z Melbourne – Melbourne Heart FC[zarchiwizowano z tego adresu (2013-11-05)], [dostęp 5 lutego 2010].[zarchiwizowano z tego adresu (2013-11-05)], [dostęp 5 lutego 2010]..
W dniu 13 grudnia 2018 roku zarząd FFA ogłosili rozszerzenie rozgrywek o dwa nowe kluby: Western Melbourne Group i Macarthur South West United FC. Klub Western Melbourne dołączy do rozgrywek od sezonu 2019/2020, natomiast Macarthur South West United FC od sezonu 2020/2021.
Forma rozgrywek[zarchiwizowano z tego adresu (2012-02-27)], [dostęp 10 kwietnia 2012]. Sezon zasadniczy Regularne rozgrywki ligowe rozpoczynają się w październiku i trwają do kwietnia lub maja. Rozgrywki składają się z 27 kolejek, w trakcie których drużyny trzy razy spotykają się ze sobą. Jeżeli drużyna dwa razy w danym sezonie gra z przeciwnikiem u siebie, w następnym sezonie następuje odwrócenie sytuacji. Zespół z największa liczbą punktów zajmuje najwyższe miejsce. W wypadku gdy liczba punktów jest taka sama, wówczas zespoły układane są zgodnie z następującymi zasadami: najwyższa różnica bramek liczba zdobytych bramek liczba zdobytych punktów między zespołami zainteresowanymi różnica bramek w meczach zainteresowanych drużyn liczba bramek zdobytych w meczach zainteresowanych drużyn najniższa liczba zdobytych czerwonych kartek najniższa liczba zdobytych żółtych kartek rzut monetą (ang. toss of a coin)
W przeciwieństwie do lig europejskich nie istnieje system degradacji ani awansu do niższej lub wyższej ligi.
Seria finałowa W serii finałowej rozgrywek uczestniczy 6 najlepszych drużyn sezonu zasadniczego. Zespoły, które na koniec sezonu zasadniczego zajęły miejsca od 3 do 6 rozpoczynają zmagania od rundy eliminacyjnej. Natomiast drużyny z miejsc 1 i 2 zaczną swój udział od fazy półfinałowej w której to zmierzą się ze zwycięzcami rundy eliminacyjnej (drużyny z miejsc 3–6). Zespoły, które wygrają swoje mecze w fazie półfinałowej awansują do Grand Final.
Składy i wynagrodzenia Minimalna liczba piłkarzy w każdej drużynie musi wynosić 20 graczy, a maksymalnie 23A-League salary cap to rise, [dostęp 12 lipca 2011].. Każdy klub ma pułap wynagrodzeń w wysokości do 2,35 mln AU$A=League CBA, [dostęp 23 maja 2010]. na cały zespół prócz tzw. gracza marquee player. Natomiast gwiazdy (ang. marquee player) danej drużyny mają większe wynagrodzenie, nie podlegają one pułapowi wynagrodzeń i są dość dobrze opłacane (np. Dwight Yorke w sezonie inauguracyjnym reprezentował Sydney FC). Od sezonu 2008-09 drużyny mogą płacić również wyższe wynagrodzenie tzw. junior marquee, czyli graczowi, który jeszcze nie ukończył 23 lat. Może on otrzymywać do 150 tys. AU$, które nie wchodzi w pułap wynagrodzeń. W każdym zespole musi być co najmniej trzech graczy poniżej 20. roku życia. Maksymalnie może występować 5 zawodników spoza Australii i Nowej Zelandii oraz kluby mogą posiadać dodatkowego gracza, który należy do Azjatyckiej Federacji Piłki Nożnej.
Kluby (2022/2023) 787px 10px 10px 10px 10px 10px 10px 10px 10px 10px 10px 10px 10px 10px 10px 10px
Klub Siedziba Lata występów w lidze Stadion Kluby w sezonie 2022/2023: Adelaide United FC Adelaide (Australia Południowa) 2005 – Hindmarsh Stadium Brisbane Roar FC Brisbane (Queensland) 2005 – Lang Park Central Coast Mariners FC Gosford (Nowa Południowa Walia) 2005 – Central Coast StadiumMacarthur FC Sydney (Nowa Południowa Walia)2020 –Campbelltown Stadium Melbourne City FC Melbourne (Wiktoria) 2010 – Melbourne Rectangular Stadium Melbourne Victory FC Melbourne (Wiktoria) 2005 – Melbourne Rectangular Stadium,Stadion Docklands Newcastle United Jets FC Newcastle (Nowa Południowa Walia) 2005 – Newcastle International Sports Centre Perth Glory FC Perth (Australia Zachodnia) 2005 – Perth Oval Sydney FC Sydney (Nowa Południowa Walia) 2005 – Sydney Football Stadium Wellington Phoenix FC Wellington (Nowa Zelandia) 2007 – Westpac Stadium Western Sydney Wanderers FC Sydney (Nowa Południowa Walia) 2013 – Western Sydney Stadium Western United FC Melbourne (Wiktoria) 2019 – Kardinia Park Kluby wycofane z rozgrywek: Gold Coast United FC Gold Coast (Queensland) 2009–2012 Robina Stadium New Zealand Knights FC Auckland (Nowa Zelandia) 2005–2007 North Harbour Stadium North Queensland Fury FC Townsville (Queensland) 2009–2011 Willows Sports Complex Sydney Rovers FC Sydney (Nowa Południowa Walia) nie przystąpił –
Legenda do mapy: kluby występujące w rozgrywkach; kluby, które dołączą do rozgrywek; kluby wycofane z rozgrywek.
Triumfatorzy rozgrywek A-League
Sezon Sezon zasadniczy Mistrz2005/2006Adelaide UnitedSydney FC2006/2007Melbourne Victory FCMelbourne Victory FC2007/2008Central Coast Mariners FCNewcastle United Jets2008/2009Melbourne Victory FCMelbourne Victory FC2009/2010Sydney FCSydney FC2010/2011Brisbane RoarBrisbane Roar2011/2012Central Coast Mariners FCBrisbane Roar2012/2013Western Sydney Wanderers FCCentral Coast Mariners FC2013/2014Brisbane RoarBrisbane Roar2014/2015Melbourne Victory FCMelbourne Victory FC2015/2016Adelaide UnitedAdelaide United2016/2017Sydney FCSydney FC2017/2018Sydney FCMelbourne Victory FC2018/2019Perth Glory FCSydney FC2019/2020Sydney FCSydney FC2020/2021Melbourne City FCMelbourne City FC2021/2022Melbourne City FCWestern United
Sędziowie Mecze A-League 2022/23 są sędziowane przez arbitrów z Australii i Iranu. Poniżej przedstawiono listę arbitrów głównych2010-2011 HAL Panels, Football Federation Australia, [dostęp 5 kwietnia 2011].
Australia Adam Kersey Jonathan Barreiro Alex King Kurt Ams Daniel Elder Ben Abraham Shaun Evans Jack Morgan Tim Danaskos Chris Beath (FIFA) Lachlan Keevers Stephen Lucas Casey Reibelt (FIFA)
Iran Alireza Faghani (FIFA)
Telewizja Hyundai A-League jest stosunkowo niewielką ligą międzynarodową, z małą emisją w porównaniu z dużymi europejskimi ligami (np. Premier League, Serie A). W krajach, w których są nadawane mecze z A-League, żyją większe grupy imigrantów z Australii.
Australia – Fox Sports (mecze na żywo i skróty) Nowa Zelandia – SKY Sport (mecze na żywo i skróty) Stany Zjednoczone – Fox Soccer Channel (jeden mecz i skróty) Hongkong – Cable TV Hong Kong (jeden mecz na tydzień i skróty) Kanada – Fox Sports World (skróty) Wielka Brytania – Sky Sports (skróty oraz seria finałowa i Grand Final (na żywo))
A-League jest bardziej dostępna dla świata dzięki stronie The-Afc.tv, która na żywo relacjonuje mecze. Strona oficjalnie współpracuje z AFC, pokazując mecze na żywo z lig oraz turniejów azjatyckich.
Zobacz też National Soccer League A-League National Youth League W-League
Przypisy
Linki zewnętrzne A-League (oficjalna strona internetowa)
Kategoria:A-League