thumb|Przykładowy wielosiarczek: pentasiarczek diamonu, Wielosiarczki, nadsiarczki – grupa związków chemicznych, soli kwasów wielosiarkowodorowych. Zawierają aniony o wzorze (n = 2–8), charakteryzujące się budową liniową: . Termin nadsiarczki często stosuje się tylko w odniesieniu do disiarczków, zawierających jon .
Wielosiarczki jako sole Wielosiarczki uzyskuje się przez rozpuszczenie siarki w roztworach siarczków amonu, metali alkalicznych i metali ziem alkalicznych, np.:
Inną metodą otrzymywania wielosiarczków jest utlenianie siarczków:
Roztwory wielosiarczków mają barwę żółtą. Wielosiarczki ulegają łatwo rozkładowi z wydzieleniem siarkowodoru i siarki, szczególnie w warunkach zasadowych. Z roztworów kwaśnych można wyizolować nietrwałe wielosiarczki wodoru, np. , , .
Znane są także wielosiarczki, w których rolę kationu pełni związek organiczny, np. N-metyloimidazol.
Wielosiarczki wykorzystuje się do produkcji barwników oraz w garbarstwie. Wielosiarczek wapnia stosowany jest jako fungicyd pod nazwą ciecz kalifornijska (ang. ).
Wielosiarczkowe związki kompleksowe Wielosiarczki są częstymi ligandami w chemii koordynacyjnej, np. , lub . Kompleksy tego typu tworzą zarówno metale przejściowe, jak i metale grup głównych.
Polimery wielosiarczkowe Polimery wielosiarczkowe zbudowane są z łańcuchów zawierających naprzemiennie reszty węglowodorową i wielosiarczkową: , gdzie x oznacza liczbę atomów siarki w jednostce, a n – liczbę merów. Polimery takie można otrzymać przez kondensację dihalogenku alkilu z wielosiarczkiem nieorganicznym:
Polimery wielosiarczkowe są nierozpuszczalne w wodzie, olejach i wielu rozpuszczalnikach organicznych. Dzięki tej odporności stosowane są jako uszczelniacze nawierzchni, szyb pojazdów i samolotów.
Polisiarczki w produktach wulkanizowanych Wiele elastomerów zawiera mostki wielosiarczkowe wprowadzane w procesie wulkanizacji w celu usztywnienia i wzmocnienia materiału (gumy). W trakcie procesu łańcuchy siarkowe łączą ze sobą węgle allilowe (tzn. sąsiadujące z wiązaniem podwójnym ) sąsiadujących łańcuchów polimeru.
Podobne związki Inne pierwiastki 16 grupy układu okresowego również tworzą związki łańcuchowe. Tlen tworzy jony dwuatomowe np. (nadtlenki i ponadtlenki ), istnieją także jego trójatomowe jony ozonkowe, . Selen i tellur tworzą analogiczne do wielosiarczków wieloselenki i wielotellurki.
Przypisy
Bibliografia
Słownik chemiczny angielsko-polski i polsko-angielski pod red. D. Kryt i B. Semeniuka, WNT, Warszawa 1979
Kategoria:Polimery nieorganiczne Kategoria:Siarczki Kategoria:Związki siarkoorganiczne