Zdzisław Maklakiewicz (ur. 9 lipca 1927 w Warszawie, zm. 9 października 1977 tamże) – polski aktor teatralny i filmowy, powstaniec warszawski.

Życiorys Syn ekonomisty Ładysława Maklakiewicza (1901–1975) i Czesławy z domu Normark (1904–1981); bratanek kompozytorów Jana, Franciszka i Tadeusza.

Podczas II wojny światowej służył w Armii Krajowej. Brał udział w powstaniu warszawskim (ps. „Hanzen”), walcząc w Śródmieściu jako strzelec w „kompanii motorowej Iskra” batalionu „Kiliński”. Po kapitulacji powstańczej Warszawy przewieziony do niemieckiego obozu jenieckiego (Stalag XVIII C (317) Markt Pongau, nr jeniecki: 105022)Dane według: Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, tom 6. Redaktor naukowy Piotr Rozwadowski. Dom Wydawniczy „Bellona”, Warszawa 2004. ., skąd powrócił do Polski we wrześniu 1945.

W 1947 podjął studia aktorskie w Krakowie, potem w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie; dyplom uzyskał w 1950. Próbował studiować reżyserię, lecz nie skończył studiów. Był aktorem Teatru Syrena, Teatru Polskiego im. Arnolda Szyfmana, Teatru Ludowego w Warszawie. Występował w Teatrze Ludowym w Nowej Hucie. Od 1958 do 1962 był aktorem w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku. W latach 1962–1964 grał w Teatrze Kameralnym i Teatrze Polskim we Wrocławiu. W latach 1967–1969 występował w Teatrze Starym im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, w latach siedemdziesiątych – w Teatrze Narodowym i Teatrze Rozmaitości w Warszawie. W wielu filmach (m.in. Andrzeja Kondratiuka) grywał razem z Janem Himilsbachem, którego był przyjacielem.

W 1961 na 3. Festiwalu Teatrów Północnej Polski w Toruniu otrzymał wyróżnienie za rolę Poety w przedstawieniu Wesele w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku.

Dwukrotnie żonaty. Pierwszą żoną aktora była Renata Firek (1931–1991)Renata Firek-Maklakiewicz., z którą miał córkę, MartęTygodnik Życie na gorąco nr 4, 22 stycznia 2015, s. 16–17.. Z drugą żoną, Wiesławą Kosmalską (ur. 1935), miał córkę, Agatę. Oba małżeństwa zakończyły się rozwodami.

Był uzależniony od alkoholuTygodnik „To & Owo” nr 51, 20.12.2016, s. 20–21.. Na początku października 1977 świętował ze znajomymi przyznanie Złotej Kamery filmowi Marka Piwowskiego Przepraszam, czy tu biją?, po czym udał się na spacer, usiadł na ławce i zasnął. Obudziły go prostytutki, które chciały wejść do Kamieniołomów, lokalu znajdującego się w podziemiach Hotelu Europejskiego, i poprosiły o to, żeby on je tam wprowadził. Postanowił im pomóc, ale przy wejściu wywiązała się szarpanina z ochroniarzami, pojawili się funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej. Maklakiewicz leżał nieprzytomny przy ulicy Krakowskie Przedmieście, czym nikt się nie przejmował, biorąc go za pijanego. Kilka dni później zmarł. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 3-3-29/30/31).

thumb|Rondo Zdzisława Maklakiewicza w Warszawie thumb|Grób Zdzisława Maklakiewicza na cmentarzu Powązkowskim

Postanowieniem prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 17 lipca 2009 roku, 32 lata po śmierci, został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz środowisk kombatanckich, za osiągnięcia w pracy społecznej..

Filmografia Scenarzysta 1974: Jak to się robi

Aktor

Film dokumentalny Ludzie kina – Zdzisław Maklakiewicz – reżyseria: Łukasz Kos, Jacek Papis, scenariusz: Jacek Papis, Łukasz Kos

Upamiętnienie W styczniu 2013 roku nazwę rondo Zdzisława Maklakiewicza nadano skrzyżowaniu ulic w warszawskim Śródmieściu, położonemu po wschodniej stronie alei Jana Pawła II pomiędzy rondem Zgrupowania AK „Radosław” a ulicą Ludwika Rydygiera Rondo Zdzisława Maklakiewicza w Warszawie w Targeo. 3 lutego 2015 roku nakładem wydawnictwa Prószyński i S-ka ukazała się książka poświęcona Maklakiewiczowi autorstwa córki aktora, Marty Maklakiewicz – Maklak. Oczami córki. 19 listopada 2015 roku w Warszawie uroczyście odsłonięto mural „Kadry z filmów z Himilsbachem i Maklakiewiczem”. Mural wykonano na ścianie wiaduktu pod al. Jana Pawła II w Warszawie, pomiędzy rondem Jana Himilsbacha i rondem Zdzisława Maklakiewicza. Mural w formie taśmy filmowej o wymiarach około 60 × 5 m, oprócz 7 foto-realistycznie oddanych kadrów z filmów, zawiera biogramy Zdzisława Maklakiewicza i Jana Himilsbacha. Pomysłodawczynią i autorką projektu muralu jest architekt krajobrazu Katarzyna Łowicka. W Konstancinie-Jeziornie (pod Warszawą) organizowany jest Festiwal filmowy „Świat Maklaka i jego przyjaciół” poświęcony popularyzacji dokonań artystycznych Zdzisława Maklakiewicza oraz jego przyjaciół, kultowych aktorów, reżyserów… ikon polskiego filmu. Organizatorem festiwalu jest Konstanciński Dom Kultury.

Przypisy

Bibliografia Wojciech Otto: Zdzisław Maklakiewicz. Ludzie polskiego kina, Biblioteka Więzi, 2008 .

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Artyści Teatru Wybrzeże w Gdańsku Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii Kategoria:Jeńcy Stalagu XVIII C (317) Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z TVP Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Urodzeni w 1927 Kategoria:Zmarli w 1977 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej