Łasicolot malajski, lotokot malajski (Galeopterus variegatus) – gatunek ssaka z rodziny lotokotowatych (Cynocephalidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1799 roku francuski artysta i przyrodnik Jean-Baptiste Audebert nadając mu nazwę Galeopitecus variegatus. Audebert nie wskazał miejsca typowego; w 1908 roku brytyjski zoolog Oldfield Thomas jako miejsce typowe wskazał „Półwysep Malajski i wyspy”. Jedyny przedstawiciel rodzaju łasicolot (Galeopterus) który zdefiniował w 1908 roku Thomas.
Historycznie, na podstawie zmienności biogeograficznej i morfologicznej, opisano do 20 podgatunków, które zostały połączone w cztery podgatunki na podstawie cech czaszkowo-zębowych. Badania oparte na szacunkach rozbieżności molekularnej wskazują, że mogą to być odrębne gatunki i że istnieją dodatkowe nierozpoznane taksony; taksonomia G. variegatus wymaga ponownej oceny.
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają cztery podgatunki. Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia poniższa tabelka: Podgatunek Oryginalna nazwa Autor i rok opisu Miejsce typowe HolotypG. v. borneanusGaleopterus borneanusLyon, 1911Górny bieg rzeki Sungai Cantung (w oryg. „Tjantung”), od zatoki Klumpang, Borneo Południowe, południowo-wschodnie Borneo, Indonezja.Skóra, czaszka i szkielet pozaczaszkowy dorosłej samicy (sygnatura USNM 151888) ze zbiorów Narodowego Muzeum Historii Naturalnej; okaz zebrany 30 stycznia 1908 roku przez Williama Abbotta.G. v. peninsulaeGaleopterus peninsulaeO. Thomas, 1908Przełęcz Semanko, na wysokości –, granica między Salangor a Pahong, Melezja.Dorosła samica (sygnatura BMNH 1908.7.20.10) ze zbiorów Muzeum Historii Naturalnej w Londynie; okaz zebrany 23 lutego 1908 roku przez Herberta Robinsona.G. v. temminckiiGaleopithecus temminckiiWaterhouse, 1838Sumatra.Syntypy (sygnatura BMNH 1907.1.1.220 i BMNH 1946.332) ze zbiorów Muzeum Historii Naturalnej w Londynie.
Etymologia Galeopterus: galeē lub γαλη galē „łasica”; πτερον pteron „skrzydło”. variegatus: „wielobarwny”, od variare „urozmaicić barwami”, od varius „różnorodny, rozmaity”. borneanus: Borneo, od mal. sułtanat Barunai lub Brunei, od sanskryckiego Váruna „woda, deszcz”. peninsulae: łac. paeninsulae lub peninsulae „półwyspowy”, od paeninsula lub peninsula „półwysep”, od paene „prawie, blisko”; insula „wyspa”. temminckii: Coenraad Jacob Temminck (1778–1858), holenderski zoolog.
Zasięg występowania Łasicolot malajski występuje w zależności od podgatunku: G. variegatus variegatus – zachodnia Jawa i pobliska Madura. G. variegatus borneanus – Borneo i pobliskie Balambangan, Banggi i Laut. G. variegatus peninsulae – kontynentalna południowo-wschodnia Azja (wschodni Laos, Wietnam, południowo-wschodnia Kambodża, skrajnie południowo-wschodnia Mjanma i południowa Tajlandia) oraz półwyspowa Tajlandia i Malezja (włącznie z Butang, Tarutao, Langkawi, Penang, Pangkor, Singapur, Perhentians, Tioman i Aur). G. variegatus temminckii – Sumatra i pobliskie Nias, Wyspy Batu, Siberut i Rupat, także Bangka.
Populacji z bardziej odległych wysp (Belitung, Karimata, Wyspy Anambas i Wyspy Natuna oraz Archipelag Riau i Wyspy Lingga) nie można przypisać do konkretnego podgatunku.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 340–420 mm, długość ogona 170–280 mm, długość ucha 23–26 mm, długość tylnej stopy 72–80 mm; masa ciała 1,2–1,7 kg (samice są większe od samców). Wzdłuż boków ciała, pomiędzy kończynami mają obszerny fałd skórny stanowiący powierzchnię nośną, którą wykorzystują przy przeskakiwaniu lotem szybowcowym z drzewa na drzewo.
Tryb życia Lotokoty są roślinożerne. Zjadają owoce i kwiaty. Prowadzą nadrzewny i nocny tryb życia. Samica po dwumiesięcznej ciąży rodzi jedno młode.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC ( ‘najmniejszej troski’).
Uwagi
Przypisy
Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Lotokotowate Kategoria:Ssaki Azji