Czubacze, czubaczowate (Cracidae) – rodzina ptaków z rzędu grzebiących (Galliformes).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzina czubaczy obejmuje gatunki lądowe, zamieszkujące Amerykę od Meksyku na północy po północną Argentynę na południu.
Jeden gatunek – czakalaka północna (Ortalis vetula) – występuje w pasie wybrzeża od Teksasu (Stany Zjednoczone) po Kostarykę. Jest to najbardziej na północ żyjący przedstawiciel rodziny. Dwa gatunki – grdacz trynidadzki (Pipile pipile) i czakalaka rdzaworzytna (Ortalis ruficauda) – występują na archipelagu Trynidad i Tobago.
Charakterystyka Są to duże ptaki, wyglądem zbliżone do indyków. Są ptakami nadrzewnymi, jedynie czakalaki preferują bardziej otwarte, krzaczaste tereny. Są zazwyczaj ciemno upierzone, lecz czubacze i niektóre penelopy mogą mieć różnokolorową głowę.
Ich główny pokarm stanowią owoce, owady i dżdżownice. Gniazdują na drzewach, składając 2 do 3 jaj. Samica wysiaduje je samotnie.
Systematyka Czubacze spokrewnione są z australijskimi nogalami. W niektórych starszych klasyfikacjach wydzielane były w osobnym rzędzie Craciformes, jednak wiele współczesnych badań potwierdza ich pokrewieństwo z grzebiącymi.
Do rodziny należą następujące rodzaje: Penelopina – jedynym przedstawicielem jest Penelopina nigra – penelopina Chamaepetes Aburria – jedynym przedstawicielem jest Aburria aburri – grdacz soplowaty Pipile Penelope Oreophasis – jedynym przedstawicielem jest Oreophasis derbianus – jednoróg Ortalis Nothocrax – jedynym przedstawicielem jest Nothocrax urumutum – czubacz rdzawy Mitu Pauxi Crax
Fragment kladogramu obejmujący rodzaje z rodziny Cracidae:
Uwagi
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
*