Cyranka modroskrzydła (Spatula discors) – gatunek średniej wielkości ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), występujący w Ameryce. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Jest to gatunek monotypowy. Proponowano wydzielić populację ze wschodu zasięgu do podgatunku orphna, ale nie jest on obecnie uznawany.
Występowanie Zamieszkuje północną część Ameryki Północnej. Zimuje w obu Amerykach na południe od linii Kalifornia – Karolina Północna osiągając Chile i Argentynę. Często pojawia się na Antylach i Bahamach, sporadycznie na Galapagos, Grenlandii, Aleutach, Hawajach oraz w Europie i Afryce Północnej. W Polsce pojawia się wyjątkowo – do 2023 roku stwierdzono ją zaledwie 5 razy.
Morfologia Wygląd Samiec ma głowę i szyję łupkowoczarną ze śliwkowym, metalicznym połyskiem. U nasady dzioba charakterystyczny biały sierp. Grzbiet ciemny ze słabo zaznaczonym cętkowaniem. Reszta tułowia, w tym brzuch, rdzawobrązowa z ciemnymi plamkami. W locie widoczna na wierzchu skrzydła błękitna pokrywa skrzydłowa. Lusterko zielone, spód skrzydeł biały. Samica i samiec w szacie spoczynkowej oliwkowobrązowe z błękitnymi pokrywami skrzydłowymi. Samica ma biały brzuch. Wymiary średniedługość ciała ok. 38–43 cmrozpiętość skrzydeł 58–79 cmmasa ciała ok. 260–410 g
Ekologia left thumb|lewo|Jaja z kolekcji muzealnej Biotop Różnorodne zbiorniki śródlądowe. Latem preferuje małe, gęsto zarośnięte oczka i wolno płynące rzeki, a zimą duże i płytkie zbiorniki wodne. Gniazdo Płytkie zagłębienia w pobliżu wody wypełnione trawą oraz chwastami i pokryte puchem. Jaja W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w maju 6 do 15 oliwkowobiałych do kremowych jaj o średnich wymiarach 46×33 mm i średniej masie 29 g. Wysiadywanie, pisklęta Jaja wysiadywane są przez okres 18 dni przez samicę. Pisklęta Pisklęta opuszczają gniazdo po wykluciu, usamodzielniają się po 35–44 dniach. Opiekuje się nimi wyłącznie samica. Pożywienie Bezkręgowce wodne uzupełnione przez rośliny wodne i lądowe.
Status zagrożenia i ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody cyranka modroskrzydła nieprzerwanie od 1988 roku klasyfikowana jest jako gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). W 2020 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność światowej populacji na 7,8 miliona osobników. W USA jest to ptak łowny. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za wzrostowy.
W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowejRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ()..
Zobacz też ptaki Polski
Przypisy Systematyka i nazwa polska za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kaczkowate Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Ptaki Ameryki Północnej Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1766 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza