Naczelnik ZHP

Naczelnik ZHP – obok Przewodniczącego ZHP najwyższa funkcja w Związku Harcerstwa Polskiego.

Kompetencje Naczelnika ZHP Naczelnik ZHP: reprezentuje Związek Harcerstwa Polskiego na zewnątrz określa organizację i zasady działania Głównej Kwatery ZHP oraz kieruje jej pracą powołuje i odwołuje kierowników jednostek organizacyjnych i gospodarczych utworzonych przez Główną Kwaterę ZHP wydaje rozkazy wykonuje inne zadania określone w Statucie lub przekazane przez Zjazd ZHP albo Radę Naczelną ZHP zarządza majątkiem i prowadzi gospodarkę finansową przy pomocy Skarbnika ZHP.

Historia Przywódcy polskiego skautingu 1911-1914 Naczelna Komenda Skautowa w zaborze austriackim: Przewodniczący (później Naczelny Komendant Skautowy) – dr Kazimierz Wyrzykowski; członek Komendy (Rady Przybocznej) – Andrzej Małkowski; 12 grudnia 1911 roku Naczelna Komenda Skautowa przekształca się w Związkowe Naczelnictwo Skautowe, które staje się najwyższą władzą polskiego skautingu w zaborze austriackim. W skład Związkowego Naczelnictwa Skautowego weszło wielu twórczych instruktorów, m.in.: Andrzej Małkowski, Olga Drahonowska, Jadwiga Falkowska, Ignacy Kozielewski, Jerzy Grodyński, Tadeusz Strumiłło, Zygmunt Wyrobek.

Naczelna Komenda Skautowa w zaborze rosyjskim Przewodniczący – Gustaw Simon; w grudniu 1911 roku powstaje w Warszawie Naczelna Komenda Skautowa jako najwyższa władza polskiego skautingu męskiego w zaborze rosyjskim; latem 1914 roku Związkowe Naczelnictwo Skautowe organizuje drugi ogólnokrajowy kurs instruktorski w Skolem, na którym zaczęto prowadzić rozmowy na temat zjednoczenia całego polskiego skautingu w jedną organizację (wybuch 1 sierpnia 1914 roku I wojny światowej przerywa konstrukcje); wybitni instruktorzy: ks. Kazimierz Lutosławski, Alojzy Pawełek z Warszawy, Władysław Nekrasz z Kijowa.

Przywódcy polskiego skautingu w czasie I wojny światowej 1914-1918 Wypadki wojenne, wstępowanie wielu skautów i instruktorów do wojska spowodowały osłabienie pracy skautowej w Małopolsce (zabór austriacki). Ośrodek skautowy we Lwowie traci na znaczeniu. Na czoło organizacji skautowych wysuwa się ośrodek warszawski (zabór rosyjski).

W Królestwie Polskim (główna część zaboru rosyjskiego) działały cztery organizacje skautowe: skauting męski podległy Naczelnej Komendzie Skautowej w Warszawie (od połowy 1916 roku przyjął nazwę Związek Harcerstwa Polskiego); Polska Organizacja Skautowa – powstała na przełomie 1914/1915 na terenach zajętych w czasie działań wojennych przez wojska austriackie i niemieckie. Szef Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego z siedzibą w Piotrkowie ppłk Władysław Sikorski, który interesował się skautingiem, ułatwił grupie instruktorów utworzenie odrębnej organizacji skautowej niezależnej od Lwowa i Warszawy. Pierwszym Naczelnym Komendantem był Jan Sikorski. Działali tu także Tadeusz Młodkowski, Maria Wocalewska, Kazimierz Kierzkowski. Związek Skautek Polskich – jedyna, całkowicie odrębna i samodzielna skautowa organizacja żeńska działająca od grudnia 1914 do listopada 1916 roku. W wyniku wybuchu I wojny światowej praca skautowa w Warszawie uległa poważnemu osłabieniu, zerwane zostały więzi organizacyjne. W tej sytuacji w grudniu 1914 roku Helena Gapnerówna, Halina Kożuchowska i Irena Rebandelówna zwołały radę drużynowych, w wyniku czego utworzono Naczelną Komendę z Antoniną Walicką jako Naczelną Skautką, przyjmując nazwę Związek Skautek Polskich. Po zajęciu Warszawy przez Niemców działalność Związku polegała głównie na pomocy dla Polskiej Organizacji Wojskowej i Legionów Polskich. Związek Skautek Polskich był solidarny z Polską Organizacją Skautową. Junactwo – koedukacyjna organizacja młodzieży wiejskiej i robotniczej, pracująca metodami skautowymi. Działała od jesieni 1912 do listopada 1916 roku. Twórcą był Stefan Plewiński, członkami Komendy byli m.in. Władysław Radwan, Janina Porazińska. Jednym z członków Rady Przybocznej był Adam Chętnik.

thumb|100px|hm. Antoni Olbromski.

Naczelnicy Związku Harcerstwa Polskiego od 1918 Naczelnicy Harcerzy 1919–1939 Stanisław Sedlaczek – 1919–1921, Henryk Glass – 22 maja 1921 – 27 kwietnia 1924, Adolf Heidrich – 27 kwietnia 1924 – 19 kwietnia 1925, Stanisław Sedlaczek – 19 kwietnia 1925 – 2 lutego 1931, Antoni Olbromski – 2 lutego 1931 – 1 listopada 1936, Tomasz Piskorski – p.o. 1936, Zbigniew Trylski – 1937-1939, Lechosław Domański – 1939.

Naczelniczki Harcerek 1919–1939 Maria Wocalewska – 1919-1923, Zofia Wocalewska – 1923, Helena Sakowiczówna – 1923–1924, Maria Uklejska – 1924-1925, Zofia Wilczyńska – 1925-1926, Jadwiga Falkowska – 1926-1927, Maria Uklejska – 1927-1928, Anna Dydyńska-Paszkowska – 1928-1931, Jadwiga Wierzbiańska – 1931-1937, Maria Anna Krynicka – 1937-1945.

Naczelnicy Szarych Szeregów 1939–1945 hm. Florian Marciniak – 27 września 1939 – 6 maja 1943, hm. Stanisław Broniewski – 12 maja 1943 – 3 października 1944, hm. Leon Marszałek – 3 października 1944 – 18 stycznia 1945.

Naczelnicy ZHP poza granicami Kraju od 1945 między innymi: hm. Ryszard Białous – Naczelnik Harcerzy ZHPpgK 1947 hm. Zbigniew Trylski – Naczelnik Harcerzy ZHPpgK 1952-1955, hm. Ryszard Kaczorowski – Naczelnik Harcerzy ZHPpgK 1955-1967, hm. Jacek Bernasinski – Naczelnik Harcerzy ZHPpgK 1974-1988, hm. Edmund Kasprzyk – Naczelnik Harcerzy ZHPpgK hm. Teresa Ciecierska – Naczelniczka Harcerek ZHPpgK

Naczelnicy ZHPwN od 1927 hm. Józef Kwietniewski 1927 – 1935, hm. Józef Kachel 1935 – 1939, hm. Robert Matysiak od września 2012.

Naczelnicy Harcerzy 1945-1948 hm. Michał Sajkowski – grudzień 1944 – maj 1945, hm. Roman Kierzkowski – maj 1945 – 1948, hm. Stanisław Chladek – 1948.

Naczelniczki Harcerek 1945-1948 hm. Kazimiera Świętochowska – grudzień 1944 – maj 1945, hm. Wiktoria Dewitz – maj 1945 – 1948.

Naczelnik Harcerstwa 1956-1964 hm. Zofia Zakrzewska 1956-1964.

Naczelnicy ZHP od 1964 hm. PL Wiktor Kinecki – 1964-1969, hm. PL Stanisław Bohdanowicz – 1969-1974, hm. PL Jerzy Wojciechowski – 1974-1980, hm. PL Andrzej Ornat – 1980-1982, hm. PL Ryszard Wosiński – 1982-1989, hm. Krzysztof Grzebyk – 1989-1990, hm. Ryszard Pacławski – 1990-2000, hm. Wiesław Maślanka – od 18 listopada 2000 do 2 grudnia 2005, hm. Teresa Hernik – od 3 grudnia 2005 do 9 września 2007, hm. Małgorzata Sinica – od 9 września 2007 do 8 grudnia 2017, hm. Anna Nowosad – od 8 grudnia 2017hm. Anna Nowosad nową Naczelniczką ZHP do 6 lutego 2021, hm. Grzegorz Woźniak – od 13 marca 2021 do 21 maja 2022, hm. Martyna Kowacka – od 21 maja 2022.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Oficjalny serwis ZHP

Kategoria:Harcerze Kategoria:Naczelnicy Związku Harcerstwa Polskiego