Neurofilozofia – filozoficzne badania odnośnie do zagadnienia umysł–ciało. Określana jest jako dyskusja o związkach pomiędzy procesami zachodzącymi w mózgu a fenomenami mentalnymi. Łączy rezultaty badań neuronauk z rozważaniami filozoficznymi. Istnieją dwie podstawowe linie badań prowadzonych w ramach neurofilozofii: z jednej strony prowadzi się starania, by rozwiązać problemy filozofii umysłu przy pomocy rezultatów empirycznych z dziedzin bliskich neuronaukom, z drugiej natomiast stosuje się metody filozofii nauki w interpretacji wyników tychże nauk.
Historia Pojęcie "neurofilozofia" zostało przejęte z języka angielskiego i określało pole badań, którego pionierami byli Patricia i Paul Churchland. Pierwsza książka na ten temat wydana została w 1986 roku przez Patricię Churchland: Neurophilosophy: Toward a Unified Science of the Mind-Brain.
Inni przedstawiciele, którzy jako filozofowie umysłu zbliżyli neuronauki do filozofii to Daniel Dennett, John Searle, David Chalmers, Ansgar Eckermann i Thomas Metzinger.
Wśród naukowców zajmujących się neurofilozofią wymienić można Francisa Cricka, Christofa Kocha, czy Francisco Varelę.
Problematyka Neurofilozofia polega z jednej strony na metodycznym wykorzystywaniu przez filozofów osiągnięć neuronauk, a z drugiej na stosowaniu tych osiągnięć w rozwiązywaniu tradycyjnych problemów filozoficznych takich jak wolna wola, moralność, natura umysłu, tożsamość osobowa, natura emocji czy percepcji.
Patricia C.Churchland definiuje neurofilozofię jako nowe podejście do rozwiązywania problemów i zagadek umysłu, polegające na odrzuceniu apriorycznych i funkcjonalistycznych analiz czynności umysłowych na rzecz ujęcia czerpiącego inspiracje z biologii ewolucyjnej, badań nad mózgiem oraz modelowania sieci neuropodobnych. Wyróżnia trzy główne tezy neurofilozofii:
procesy umysłowe są procesami mózgowymi; mało prawdopodobny jest sukces eksplanacyjny teorii nie odwołującej się do danych empirycznych na temat systemu nerwowego; neuronauki wyprą z czasem stare i tradycyjne podejście (tzw. psychologię potoczną)Patricia S. Churchland, Neurophilosophy. Toward a unified Science of the Mind-Brain, MIT Press, 1986..
Neurofilozofia rozumiana jako program badawczy powiązana jest ściśle z kognitywistyką.
Powstanie neurofilozofii wiązać można z rewolucją kognitywistyczną z lat 50. XX wieku i wejściem nauk ścisłych na tradycyjny teren badań nauk humanistycznychPiotr Przybysz, Neurofilozofia i filozofia neuronauk, w: Przewodnik po filozofii umysłu, Wyd. WAM,2012, s.694..
Co do zasady, neurofilozofia powiązana jest z stanowiskami redukcjonistycznymi i materialistycznymi, zaprzeczającymi istnieniu na fundamentalnym poziomie zjawisk i praw psychicznych. Wszystkie akty umysłowe mają swój odpowiednik na poziomie fizycznym. Takim odpowiednikiem mają być m.in. neuronalne korelaty świadomości.
Ważniejsze prace przetłumaczone na polski
Christof Koch, Neurobiologia na tropie świadomości, WUW, przeł. Grzegorz Hess, 2008. Patricia S. Churchland, Moralność mózgu. Co neuronauka mówi o moralności, CC Press, przeł. Mateusz Hohol i Natalia Marek, 2013. Paul Churchland, Mechanizm rozumu, siedlisko duszy. Filozoficzna podróż w głąb mózgu, Aletheia, 2002. Antonio Damasio, Błąd Kartezjusza. Emocje, rozum i ludzki mózg, Rebis,2002. Stanislaw Dehaene, Świadomość i mózg. Odczytywanie kodu naszych myśli, CC Press, 2023. Daniel C. Dennett, Świadomość, CC Press, przeł. Marcin Miłkowski, 2016. Jerry Fodor, Język myśli.LOT2, PWN, 2011. Eric Kandel, Zaburzony umysł. Co nietypowe mózgi mówią o nas samych, CC Press, 2020. Vilayanur S. Ramachandran, Neuronauka o podstawach człowieczeństwa: O czym mówi mózg? (2012), Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, ISBN 978-83-235-0911-0.
Zobacz też kognitywistyka Patricia S. Churchland filozofia umysłu neuronauka naturalizm materializm neurobiologia
Przypisy
Bibliografia , Włodzisław Duch, część wykładu "Wstęp do Kognitywistyki". Georg Northoff, Neurophilosophie – ein neuer Ansatz in der Philosophie
Linki zewnętrzne
Kategoria:Filozofia umysłu i kognitywistyka Kategoria:Neuronauka