Franco Nero, właśc. Francesco Clemente Giuseppe Sparanero (ur. 23 listopada 1941 w San Prospero Parmense w Parmie) – włoski aktor, producent filmowy, scenarzysta i reżyser.

Jego przełomową rolą była postać tytułowego bohatera w spaghetti westernie Sergia Corbucciego Django (1966), co uczyniło go ikoną popkultury i zapoczątkowało międzynarodową karierę obejmującą ponad 200 głównych i drugoplanowych ról w szerokiej gamie filmów i produkcji telewizyjnych. Nominowany do nagrody Złotego Globu jako najbardziej obiecujący debiutant za rolę Lancelota Du Laca w musicalu fantasy Joshuy Logana Camelot (1967). Laureat nagrody David di Donatello dla najlepszego aktora za rolę kapitana Claudio Bellodiego w dramacie kryminalnym Damiano Damianiego Dzień puszczyka (Il giorno della civetta, 1968).

Wczesne lata Urodził się w San Prospero Parmense. Jego ojciec był brygadierem w Korpusie Karabinierów. Jego rodzice pochodzili z San Severo.

Dorastał w Bedonii i Mediolanie. W wieku sześciu lat brał udział w przedstawieniach przygotowywanych pod opieką księdza miejscowej parafii na przedmieściach Parmy. Studiował przez jakiś czas ekonomię na Facoltà di Economia e Commercio, a potem przez dwa lata pracował jako księgowy w Mediolanie, gdzie uczęszczał też na kursy recytatorskie w Piccolo Teatro di Milano.

Kariera Początkowo zarabiał na życie jako malarz i fotograf, a karierę aktorską rozpoczął w 1962 w czarno–białym dramacie Przepalona skóra (Pelle viva) z Elsą Martinelli. W filmie krótkometrażowym Przestępstwo (Un delitto, 1963), w Parmie we włoskiej rodzinie pochodzenia romskiego wystąpił w roli chłopca, który codziennie mija ten sam dom w drodze do szkoły. Wziął udział w popularnej włoskiej foto–powieści i występował w okazjonalnych w nocnych klubach. Znalazł się też w obsadzie komedii Pożyczona dziewczyna (La ragazza in prestito, 1964) z Annie Girardot.

Mając 23 lata pojawił się w rzymskiej wytwórni Cinecittà i dostał niewielką rolę w komedii Celestina (La Celestina P...R..., 1965). Rok później został dostrzeżony w Rzymie przez hollywoodzkiego reżysera Johna Hustona, który zaangażował go do roli Abla w filmie Biblia (La Bibbia, 1966). Następnie posypały się dalsze propozycje, już głównych ról, w awanturniczych filmach, obliczonych na gust masowego widza, takich jak dramat Znałem ją dobrze (Io la conoscevo bene, 1965), western Złoczyńcy (Gli uomini dal passo pesante, 1965) czy dramat kryminalny Porwany przez mafię (Sequestro di persona, 1968). Drogę do Hollywood otworzyły mu kreacje samotnego mściciela w spaghetti westernach – Django (1966), Do widzenia, Teksas (Texas, Addio, 1966), Brutal i zwierzak (Tempo di Massacro, 1966), Deaf Smith i Johnny Ears (Los Amigos, 1973), Keoma (1976) i Django 2: il grande ritorno (1987).

Podczas pracy nad jugosłowiańskim dramatem wojennym Veljko Bulajića Bitwa nad Neretwą (Bitka na Neretvi, 1969), poznał Siergieja Bondarczuka, który zaangażował go do roli amerykańskiego dziennikarza Johna Reeda w dwuczęściowym spaghetti westernie Czerwone dzwony – Meksyk w ogniu (Красные колокола. Фильм 1. Мексика в огне, 1982) i Czerwone dzwony – Początek nowego świata ( Красные колокола. Фильм 2. Я видел рождение нового мира, 1982).

W dramacie kryminalnym Damiano Damianiego Śledztwo zakończone – proszę zapomnieć (L’istruttoria è chiusa: dimentichi, 1971) został obsadzony w roli architekta Vanziego, który trafił do więzienia za wykroczenie drogowe i odkrywa tam ponurą rzeczywistość, w tym skorumpowany personel i więźniów, nieludzki system sądowniczy oraz potęgę mafii. Wcielał się w imponującą gamę postaci, w tym upokorzonego inżyniera żądnego zemsty w dramacie kryminalnym Ulica prawa (Il cittadino si ribella, 1974), Rudolpa Valentino w telewizyjnym dramacie biograficznym ABC Legenda Valentino (The Legend of Valentino, 1975) w reż. Melville’a Shavelsona, gejowskiego porucznika Seblona w dramacie Querelle (1982) z Jeanne Moreau i serbskiego średniowiecznego bohatera w Sokół (Banovic Strahinja, 1983).

Peter R. Hunt powierzył mu rolę Arbacesa, egipskiego arcykapłana kultu Izydy w miniserialu Pinewood Studios Ostatnie dni Pompejów (The Last Days of Pompeii, 1984). Ogromny sukces odniósł jako Giuseppe Garibaldi w miniserialu Rai 2 Generał (Il generale, 1987) w reż. Luigiego Magniego, a po jego kreacji krytycy pisali, że „bohater narodowy zszedł z pomnika”.

Wystąpił w wielu anglojęzycznych filmach, w tym w roli Cygana w melodramacie Dziewica i Cygan (The Virgin and the Gypsy, 1970), jako kapitan Nikolai Leskovar w dramacie wojennym Guya Hamiltona Komandosi z Navarony (Force 10 from Navarone, 1978), Cole w dramacie sensacyjnym Menahema Golana Wejście Ninja (Enter the Ninja, 1981), w roli prezydenta Rumunii Alexa Ionescu w adaptacji telewizyjnej powieści Sidneya Sheldona Młyny bogów (Windmills of the Gods, 1988) z Jaclyn Smith, generała Ramona Esperanzy w filmie akcji Renny’ego Harlina Szklana pułapka 2 (Die Hard 2, 1990) u boku Bruce’a Willisa, Arpada w dramacie Podbój (Honfoglalás, 1996) i kaprala karabinierów Nerzę w dramacie Bandyci (Li chiamarono... briganti!, 1999) z Claudią Cardinale. Spróbował swoich sił jako scenarzysta i producent, w tym westernu Jonathan zwany Niedźwiedziem (Jonathan degli orsi, 1994). W 2005 zadebiutował jako reżyser dramatu Forever Blues, gdzie także zagrał muzyka jazzowego. Za rolę papieża w horrorze Egzorcysta papieża (The Pope’s Exorcist, 2023) był nominowany do Złotej Maliny dla najgorszego aktora drugoplanowego.

Życie prywatne 31 grudnia 2006 zawarł związek małżeński z długoletnią partnerkę życiową Vanessą Redgrave, którą poznał w grudniu 1966 na planie filmu Camelot. Mają syna Carlo Gabriela (ur. 16 września 1969).

Filmografia Filmy

Filmy TV

Seriale

Bibliografia

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Laureaci Nagrody David di Donatello Kategoria:Ludzie urodzeni w Parmie Kategoria:Urodzeni w 1941 Kategoria:Włoscy aktorzy dubbingowi Kategoria:Włoscy aktorzy dziecięcy Kategoria:Włoscy aktorzy filmowi Kategoria:Włoscy aktorzy głosowi Kategoria:Włoscy aktorzy teatralni Kategoria:Włoscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Włoscy modele Kategoria:Włoscy producenci filmowi Kategoria:Włoscy reżyserzy filmowi Kategoria:Włoscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Włoscy scenarzyści XXI wieku