Stefan Żechowski (ur. 19 lipca 1912 w Książu Wielkim, zm. 28 października 1984 tamże) – malarz, pastelista, rysownik, ilustrator, projektant znaczków pocztowych.

Życiorys Był najmłodszym synem Wincentego – ubogiego rzemieślnika i Florentyny. Miał trzech braci o imionach: Daniel, Wacław i Antoni – wszyscy zostali później kierownikami szkół powszechnych.

Naukę rozpoczął w Szkole Ludowej w Książu Wielkim. W 1922, już jako uczeń trzeciej klasy został uznany przez nauczycieli i kolegów za najlepszego rysownika w szkole. W latach 1926–1927 po raz pierwszy jego ilustracje zostają opublikowane. Ukazały się w tygodniku dla dzieci i młodzieży „Płomyk”.

W 1929 dzięki przedstawionym gronu pedagogicznemu ilustracjom, został przyjęty z pominięciem egzaminu teoretycznego do Państwowej Szkoły Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego w Krakowie. Ukończył ją w 1932. Również w 1929, zafascynowany osobą Stanisława Szukalskiego, wstąpił do założonej przez niego grupy artystycznej o nazwie Szczep Szukalszczyków Herbu Rogate Serce. Przyjął tam imię „Ziemina z Książa”. W latach 1930–1936 brał udział w wystawach grupy. W 1936 ją opuścił.

W 1937 wykonał 37 ilustracji do powieści Motory Emila Zegadłowicza, która została skonfiskowana w październiku następnego roku przez Prokuraturę Krakowską pod zarzutem szerzenia pornografii. Jemu samemu zaś zarzucano niemoralność i antypaństwowość.

Okupację niemiecką przeżył w Książu. W 1946 wstąpił do PPR. Pod koniec lat 40. przyjął z aprobatą doktrynę realizmu socjalistycznego. Malował portrety przywódców ruchu robotniczego oraz tworzył prace o charakterze propagandowym. W latach 50. zilustrował kilka powieści (m.in. Emila Zegadłowicza i Jerzego Żuławskiego) oraz zaprojektował szereg znaczków pocztowych poświęconych polskiej historii i kulturze.

W 1953 przeżył wstrząs związany z pożarem rodzinnego domu w Książu Wielkim. W pożarze spłonęło wiele jego prac, a także korespondencja i dziennik. W 1955 został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi. W tym samym czasie podjął próby ilustrowania Dziadów oraz Ballad i romansów Adama Mickiewicza. W 1956 wycofał się z czynnego życia artystycznego. Tworzył dla siebie, głównym tematem jego obrazów stała się kobieta.

W 1981 Wydawnictwo Łódzkie wydało drukiem jego wspomnienia zatytułowane Na Jawie.

Zmarł po długiej i ciężkiej chorobie 28 października 1984 w Książu Wielkim. Został pochowany na tamtejszym cmentarzu parafialnym. Jego grób został opatrzony napisem: „Śniłem swoją sztukę”.

Twórczość Obrazy Autoportret, Pastuszek, Na strychu, Brat Daniel, Chopin i Mickiewicz, Słowacki i Mickiewicz, Spętanie, Faun żegnający miasto, Drabina odwagi, Stefan w lesie, Wnętrze Ziemi, Na torach, Sieroty w kanale, Ciężar istnienia, Siła brutalna, Portret mężczyzny, Egipska piękność, Portret młodej kobiety, Szał uniesień, Faun, Staruszka w okularach, Rembrandt ogląda straż nocną, Tołstoj – ostatnia droga, Odaliska, Portret, Sokrates i uczniowie, Artur i Wanda, Wiosenka

Publikacje Stefan Żechowski, Na Jawie, Łódź 1981 Stefan Żechowski, Album rysunków do „Motorów” Emila Zegadłowicza, Beskidzka Oficyna Wydawnicza (BTSK), 1986 Śniłem swoją sztukę • Malarstwo i rysunek Stefana Żechowskiego, katalog wystawy w Pałacu Krzysztofory, Kraków 2002 Emil Zegadłowicz, Stefan Żechowski, Marian Ruzamski, Korespondencja 1936-1937, tom 1, pod red. Mirosława Wójcika, Kielce 2002 Emil Zegadłowicz, Stefan Żechowski, Marian Ruzamski, Korespondencja 1938-1944, tom 2, pod red. Mirosława Wójcika, Kielce 2002

Znaczki pocztowe Zabytki architektury (seria nr kat. 410), 1946 7. rocznica obrony Poczty Polskiej w Gdańsku, 1946 W 50-lecie ruchu ludowego (seria), 1946 Kultura Polska (dwie serie – wyd. I i II ), 1947 Świat pracy (seria, nr kat. 337–228, 340), 1947 Kultura Polska (seria – wyd. z dopłatą na cele społeczne), 1948 Centaur – wydanie na przesyłki lotnicze (seria), 1948 100–lecie Wiosny Ludów (seria, nry kat. 451–453), 1948

Kartki pocztowe Polskie Towarzystwo Tatrzańskie (seria, nr Cp 101), 1947 Wydanie prowizoryczne karty nr Cp 101 (nr Cp 117), 1949

Odznaczenia i nagrody Złoty Krzyż Zasługi, 1955 Nagroda kieleckiego miesięcznika „Przemiany” za całokształt twórczości

Upamiętnienie W 1977 powstał o nim film telewizyjny pt. Pustelnik. Książka Ryszarda Wójcika, Kusiciel Demonów • Opowieść o Stefanie Żechowskim, wyd. Towarzystwo Reklamowe Tilosz i S-ka, 2001 Od 2002 szkoła podstawowa w Książu Wielkim nosi imię Stefana Żechowskiego. W Miechowie przy rynku mieści się Dom Pracy Twórczej im. Stefana Żechowskiego. W 2004 r. powstał film telewizyjny pt. Żech. Prawda naga, podtytuł: Portret Artysty Osobnego, Który... Śnił Własną Sztukę w reżyserii Stefana Szlachtycza.

Przypisy

Bibliografia Stefan Żechowski, Galeria Esta Kalendarium z życia i twórczości Stefana Żechowskiego

Kategoria:Ludzie urodzeni w Książu Wielkim Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pasteliści Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy artyści socrealizmu Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Polscy graficy Kategoria:Polscy rysownicy Kategoria:Polscy projektanci znaczków pocztowych Kategoria:Szczep Rogate Serce Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Zmarli w 1984