Kościół Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha, tzw. kościół „Na Górce” – najstarsza rzymskokatolicka świątynia parafialna, położona przy pl. Kopernika 12 w Opolu. Kościół należy do Parafii Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha w Opolu w dekanacie Opole, diecezji opolskiej. Jest to budowla gotycka z barokowym wnętrzem i neoromańską fasadą.
3 września 1954 roku, pod numerem 125/54 kościół został wpisany do rejestru zabytków województwa opolskiego.
Historia lewo|mały|Plan miasta Opola z około 1770 roku z klasztorem dominikanów lewo|mały|Kościół w 1910 roku Kościół pochodzi z X wieku, który według legendy wybudowano w miejscu żarliwych kazań św. Wojciecha. W latach 1254–1295 pełnił funkcję kościoła parafialnego, a od 1304 do 1810 roku należał do dominikanów. Od 1923 roku ponownie pełni funkcję kościoła parafialnego. Początkowo znajdował się w jego miejscu kościół drewniany dominikanów, sprowadzonych do Opola w XIII wieku. W 1399 roku zbudowali oni kościół z cegły, w stylu gotyckim, który poświęcono w 1430 roku – nosił wówczas wezwanie Matki Boskiej i świętych Wojciecha, Jerzego, Dominika i Anny. W 1530 roku został przejęty przez ewangelików, następnie na rozkaz cesarza został zamknięty. Dominikanie odzyskali go w 1604 roku. W XVII wieku świątynia została zniszczona przez pożar, a następnie przez wojska szwedzkie podczas wojny trzydziestoletniej. W 1739 kościół przebudowano w stylu barokowym, pozostawiając północną nawę gotycką. W 1810 roku dobra zakonne zostały sekularyzowane, kościół stał się magazynem i częścią szpitala. Od 1820 roku ponownie zaczęto odprawiać nabożeństwa, a kościół został filią parafii św. Krzyża w Opolu. W 1875 roku dobudowano wieżę, wymieniono też dach. W latach 30. XX wieku przebudowano schody od strony rynku, ścianę frontową i wejście, jednocześnie podnosząc poziom posadzki o 1 metr. Wówczas także zbudowano główny ołtarz oraz stacje drogi krzyżowej, powiększono okna. Po II wojnie światowej dawna zakrystia została wyłączona z terenu szpitala i powróciła do kościoła, stając się kaplicą Matki Boskiej Częstochowskiej.
Wyposażenie Tryptyk z XIV wieku „Niepokalana Matka” w otoczeniu świętych męczennic: Agnieszki, Barbara, Cecylii, Katarzyny. Obraz z XVII wieku w ołtarzu głównym przedstawiający legendarny pobyt św. Wojciecha w Opolu. Obraz z XVII wieku przedstawiający Niepokalane Poczęcie NMP, przywieziony przez repatriantów z kolegiaty w Stanisławowie. Barokowa tzw. kaplica częstochowska, prawdopodobnie z XVII wieku; obraz MB Częstochowskiej z Brodów (diecezja lwowska). Kopia obrazu Matki Boskiej Piekarskiej z I połowy XIX wiekuKs. Edward Kucharz : „Opolski Kościół na Górce”; Wydawnictwo Św. Krzyża, Opole 1998.
Organy mały|Organy Organy zostały zbudowane w 1850 roku przez firmę Johanna Mathiasa Vinzenza Haasa z Głubczyc. Pierwotnie instrument posiadał 23 głosy. W prospekcie zachowano dwie figury pochodzące z wcześniejszego instrumentu barokowego. W kolejnych latach organy były kilkukrotnie przebudowywane. W 1958 roku przedsiębiorstwo Biernackiego dokonało modernizacji, zmieniając trakturę na elektryczną. Podczas generalnego remontu przeprowadzonego w latach 2011–2012 zastąpiono stół gry elektronicznym. Projekt instalacji elektronicznej opracował Sławomir Syjota z Kóz, natomiast prace remontowe wykonała firma Kamerton prowadzona przez Witolda i Wiesława Jeleniów z Olszynki.
Dyspozycja instrumentu: Manuał IManuał IIManuał IIIPedał1. Bourdon 16'1. Viola-principalis 8'1. Fletus tectus 8'1. Bassus-principalis 16'2. Vox-principalis 8'2. Fletus amabilis 8'2. Viola 8'2. Subbassus 16' *3. Fletus-principalis 8'3. Viola di gamba 8'3. Octava praestans 4'3. Echobassus 16' *4. Fletus-duplex 8'4. Dolce 8'4. Sonus nasalis 2 2/3'4. Violabassus 16'5. Salicional 8'5. Fletus minor 4'5. Fletus silvanus 2'5. Bassus-principalis 8'6. Quintatonus 8'6. Fletus supermus 2'6. Tertia 1 3/5'6. Octava-bassus 8'7. Clarisonus 8'7. Mixtura acuta 3 ch7. Superfletus 1'7. Cello 8'8. Octava 4'8. Vox rancida 16'8. Cymbalum 3 ch8. Bassus-choralis 4'9. Fletus-canalis 4'9. Oboe 8'9. Cornu angelicum 8'9. Mixtura-cornet 3 ch**10. Viola 4'10. Vox humana 8'10. Posaune 16'11. Cornuhirci 4'12. Quinta 2 2/3'13. Super-octava 2'14. Mixtura 5 ch15. Mixtura-cornet 3 ch16. Tuba mirabilis 8'
Galeria
Przypisy
Bibliografia Władysław Dziewulski, Franciszek Hawranek: „Opole, monografia miasta”, Instytut Śląski, Opole 1975, Urszula Popłonyk: „Opole”, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1970, Franciszek Idziowski: „Opole, dzieje miasta do 1863 roku”, Wydział Teologiczny Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2002, Anna Pobóg – Lenartowicz: „Święty Wojciech”, Wydawnictwo WAM, Kraków 2002, ks. Kazimierz Śmigiel: „Święty Wojciech w tradycji i kulturze europejskiej”, Prymasowe Wydawnictwo Gaudentinum, Gniezno 1992, Ryszard Emmerling: „Opole, cztery pory roku”, Śląskie Wydawnictwo ADAN, Opole 2005, Stanisław Sławomir Nicieja: „Wzgórze Uniwersyteckie w Opolu”, Wydawnictwo MS, Opole 2008, ks. Edward Kucharz: „Opolski Kościół na Górce”, Wydawnictwo Św. Krzyża, Opole 1998.
Linki zewnętrzne
Opole – Kościół pw. Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha
Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Matki Bożej Bolesnej Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Wojciecha Kategoria:Dawne klasztory i konwenty dominikańskie w Polsce Kategoria:Kościoły w dekanacie Opole Kategoria:Zabytkowe klasztory katolickie w województwie opolskim