Wałach (forma żeńska: Wałach, Wałachowa, Wałachówna; liczba mnoga: Wałachowie, Wałasi) – polskie nazwisko. Według różnych danych nazwisko to nosi od 1661 do 1956 obywateli Polski. Większość osób o nazwisku Wałach zamieszkuje obszary południowego Śląska, w szczególności powiaty rybnicki, raciborski i cieszyński oraz miasto Rybnik i miasto Kraków. Nazwisko to po raz pierwszy odnotowano w 1385 roku.
Etymologia i znaczenie nazwiska Nazwisko należy do grupy nazwisk odetnicznych, wywodzi się z etnonimów Wołoch i Vlah oraz śląskiej grupy etnograficznej Wałasów, nazywanych również wprost Wałachami. Współcześnie Wałach w odniesieniu do osób oznacza tyle samo co Ślązak pochodzący ze Śląska Cieszyńskiego. Dawniej jednak Vlah czy Wlach oznaczało osoby pochodzenia centroromańskiego posługującego się językiem italsko-dalmatyńskim – Italczyka a więc Włocha, bądź wschodnioromańskiego Wołoszyna osobę "z Wołoszczyzny (Valahii) rodowitą" a więc Wołocha.
Przez prowadzenie gospodarki pasterskiej na sposób wałaski, słowo "Wałach" na obszarze Beskidu Śląskiego i Pogórza Śląskiego zyskało również znaczenie pasterza wysokogórskiego, a później konkretnego zawodu bacy lub pomocnika bacy, juhasa.
Wariantami obocznymi nazwiska są: Walach, Wallach, Wałoch, Wołoch, Walas, Wałas, WałaskiWałaski jako przymiotnik relacyjny odnoszący się do Wałachów, związany z Wałachami. pol. Wałach + format -ski .
Szlachectwo i herb Nazwisko Wałach zostało wymienione między innymi w „Herbarzu polskim” Adama Bonieckiego, osoby pochodzenia szlacheckiego o nazwisku Wałach nosiły herb Trzaska.
Osoby noszące to nazwisko Tadeusz Wilecki vel Tadeusz Wałach – generał i polityk. Jan Wałach – artysta (malarz, grafik, rzeźbiarz, snycerz) Jan Wałach - działacz państwowy i społeczny, prawnik. Stanisław Wałach – polski pułkownik, oficer służb specjalnych PRL. Miłosz Wałach – polski piłkarz ręczny, bramkarz. Andrzej Wałach – robotnik, rolnik, pomolog, działacz społeczny. Władysław Wałach – polski działacz partyjny i państwowy.
Przypisy
Kategoria:Polskie nazwiska