Palatynat saski – istniejące w średniowieczu jedno z państw Świętego Cesarstwa Rzymskiego, położone na terenie centralnych Niemiec, w rejonie Soławy i Unstruty. Został utworzony przez cesarza Ottona I w 965 w południowej części ówczesnego księstwa saskiego. W 1180 dostał się pod berło landgrafów Turyngii z dynastii Ludowingów. Po śmierci ostatniego z nich, antykróla Niemiec Henryka Raspe w 1247 godność palatynów saskich przeszła w ręce Wettynów. Utracona przez nich pod koniec XIII w. została odzyskana w 1423 i palatynat saski połączony z Saksonią-Wittenbergią, Miśnią i Turyngią stał się częścią elektoratu saskiego.
Palatyni sascy 965–982 Adalbert (hrabia Hessengau i Liesgau) 982–995 Dytryk (być może syn Adalberta) 995–1003 Fryderyk (hrabia Harzgau i Nordthüringgau) 1003–1017 Burchard I z Goseck (hrabia Hassegau i Merseburga) do 1038 Zygfryd 1038–1042 Fryderyk I z Goseck (syn Burcharda I, hrabia Hassegau) od 1042 Wilhelm IV (hrabia Weimar-Orlamünde) 1043–1056 Dedo z Goseck (syn Fryderyka I) 1056–1088 Fryderyk II z Goseck (syn Fryderyka I) Fryderyk III z Goseck (syn Fryderyka II, zm. 1085) Fryderyk IV z Goseck (syn Fryderyka III, zm. 1125) 1111–1121 Fryderyk V z Sommerschenburga (wnuk Fryderyka I) 1121–1162 Fryderyk VI z Sommerschenburga (syn Fryderyka V) 1129–1130 Herman II z Winzenburga 1162-1179 Adalbert z Sommerschenburga (syn Fryderyka VI)
Ludowingowie: 1180–1181 Ludwik III Pobożny (landgraf Turyngii) 1181–1217 Herman I (landgraf Turyngii, brat Ludwika III) 1217-1227 Ludwik IV Święty (landgraf Turyngii, syn Hermana I) przed 1231–1247 Henryk Raspe (landgraf Turyngii, antykról Niemiec, syn Hermana I)
Wettynowie: 1247–1265 Henryk III Dostojny (margrabia Miśni, landgraf Turyngii) 1265–1281 Albrecht II Wyrodny (margrabia Miśni, landgraf Turyngii, syn Henryka III) 1281–1291 Fryderyk I Dzielny (margrabia Miśni, landgraf Turyngii, syn Albrechta II)
od 1291 Henryk Dziwak (książę Brunszwiku-Grubenhagen) ...
od 1423 Fryderyk I Kłótnik (elektor saski)
Kategoria:Historia Saksonii Kategoria:Saksonia Kategoria:Kraje Świętego Cesarstwa Rzymskiego