Zenon Józef Ciesielski (ur. 13 października 1931 w Jarocinie, zm. 9 października 2025) – skandynawista, profesor Uniwersytetu Gdańskiego i Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie. Założyciel katedry skandynawistyki na Uniwersytecie Gdańskim, autor ok. 150 publikacji naukowych i 8 książek.
Życiorys Dzieciństwo (1932–1939) spędził w Cieszynie. W czasie II wojny światowej przebywał w Jarocinie i uczęszczał do szkoły niemieckiej dla dzieci polskich, a w 1944 skierowany został do pracy u gospodarza niemieckiego.
Po wojnie, w latach 1945–1951 uczył się w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. T. Kościuszki w Jarocinie, a następnie studiował filologię polską na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w latach 1951–1955. Był uczniem prof. Zygmunta Szweykowskiego.
Po studiach otrzymał nakaz pracy do Zasadniczej Szkole Mechanizacji Rolnictwa we Wschowie. Następnie, w latach 1956–1961 pracował w Bibliotece Głównej Politechniki Gdańskiej. W 1961 r. przeszedł do pracy w Katedrze Historii Literatury Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Gdańsku, która to uczelnia w 1970 r. weszła w skład utworzonego wówczas Uniwersytetu Gdańskiego.
Doktoryzował się w 1967, a habilitował w 1983 r. W 1973 r. został docentem, a w 1991 r. profesorem tytularnym Uniwersytetu Gdańskiego. W 1970 r. zorganizował w Uniwersytecie Gdańskim Zakład Języków i Kultury Krajów Skandynawskich, przekształcony w 1981 r. w Katedrę Skandynawistyki. Kierował tymi jednostkami organizacyjnymi w latach 1972–1981 i 1983–1990. W 1996 r. przeszedł na emeryturę, a w 2005 r. podjął ponownie pracę na stanowisku profesora zwyczajnego w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie.
Był żonaty od 1957 i miał pięcioro dzieci oraz ośmioro wnucząt.
Dorobek naukowy Był autorem około 150 publikacji i 8 książek, m.in. takich, jak: Zbliżenia skandynawsko-polskie Szkice o kontaktach kulturalnych w XIX i XX wieku (1972), Skandynawia w oczach Polaków (1974), Dziennik skandynawski (1977), Od Fredry do Różewicza. Dramat i teatr polski w Szwecji w latach 1835-1976 (1986), Historia literatury szwedzkiej (1990), Słownik pisarzy skandynawskich (1991 – redakcja i współautorstwo).
W latach 1978–1991 był przewodniczącym komitetu redakcyjnego zeszytów naukowych Uniwersytetu Gdańskiego Studia Scandinavica, od 1981 r. był członkiem komitetu redakcyjnego czasopisma naukowego Scandinavica. An International Journal of Scandinavian Studies (Norwich, Wielka Brytania), a od 2001 r. rady naukowej czasopisma Kwartalnik Neofilologiczny (Warszawa).
Był członkiem szeregu organizacji i towarzystw naukowych m.in. Gdańskiego Towarzystwa Naukowego (od 1968 r.), International Association for Scandinavian Studies (od 1973 r.), Komitetu Nauk o Literaturze Polskiej Akademii Nauk (1986-90), Komitetu Neofilologicznego PAN (1990-99), Instytutu Polsko-Skandynawskiego w Kopenhadze (od 1991 r.), Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (od 1991 r.).
W latach 1995–2007 był przewodniczącym jury międzynarodowej Nagrody im. Stanisława Sawickiego.
Nagrody i odznaczenia Doktorat honoris causa filozofii – nadany w 1988 r. przez Uniwersytet w Umeå Krzyż Kawalerski Orderu Gwiazdy Polarnej – nadany w 1985 r. przez króla Szwecji Karola XVI Gustawa Krzyż Kawalerski Orderu Polonia Restituta – nadany w 1995 r. przez prezydenta RP, Lecha Wałęsę Medal uniwersytetu w Greifswaldzie (Niemcy – 1980) Medal Uniwersytetu Gdańskiego (1988 i 1995) Medal Pro Meritis Instytutu Polsko-Skandynawskiego, Kopenhaga, 2004
Przypisy
Bibliografia
Współcześni uczeni polscy. Słownik biograficzny, tom I: A–G (redaktor naukowy Janusz Kapuścik), Warszawa , s. 243 (z fotografią)
Kategoria:Absolwenci Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy doktorzy honoris causa uczelni w Szwecji Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Polarnej (Szwecja) Kategoria:Polscy skandynawiści Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 2025 Kategoria:Nauczyciele akademiccy SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Gdańskiego