thumb|Moneta Cyreny przedstawiająca silphium Sylfion (gr. – sílphion, łac. silphium, w literaturze często używa się nazwy łacińskiej) – roślina, której sok stanowił jeden z głównych towarów eksportowych starożytnej kolonii greckiej, Cyreny, znany i stosowany w całym basenie Morza Śródziemnego.
Roślina wyglądem miała przypominać wielki koper, a jej owoce mogą być pierwowzorem symbolu serca.
Przypisywano jej liczne właściwości – była uznawana za panaceum, środek antyseptyczny, przeczyszczający, antykoncepcyjny i wczesnoporonny, a zarazem za przyprawę.
Objęta była monopolem państwowym, a handel nią podlegał ścisłej kontroli. Zachowała się czara przedstawiająca czwartego króla Cyreny, Arkezylaosa II, który w cieniu baldachimu nadzoruje pakowanie i dzielenie towaru – zapewne przeznaczonego do eksportu silphium.
W sztuce pt. Tragarze Hermippos wymienił zbiór towarów, które drogą morską docierały do Aten w V wieku p.n.e.Hermippos, Tragarze, frg. 63. Za: J. K. Davies, Demokracja w Grecji klasycznej, Warszawa 2003, s. 123. Na pierwszym miejscu umieścił właśnie silphium.
Znaczenie rośliny obrazują także monety Cyreny, na których jest ona przedstawiona. W późniejszych czasach roślina ta miała niezwykłą wartość dla Rzymian. Przechowywali oni silphium w publicznym skarbcu, wraz ze złotem i srebrem.
Silphium stosowano do schyłku starożytności, kiedy roślina ta prawdopodobnie wyginęła. Nie udało się jednoznacznie zidentyfikować jej z żadnym znanym gatunkiem.
Współcześnie nazwę Silphium nosi rodzaj roślin z rodziny astrowatych.
Przypisy
Bibliografia O. Murray, Narodziny Grecji, Kraków 1993, s. 167-168, . M. Helbig, Physiology and Morphology of σίλφιον in Botanical Works of Theophrastus, "Scripta Classica" 2012, vol. 9, s. 41-48, . K. Spalik, Smutna i pouczająca opowieść o silphium, "Wiedza i życie" 2007, nr 3, s. 34-36, .
Kategoria:Rośliny lecznicze