thumb|upright|Zegar odliczający czas na placu Trafalgar Square thumb|Londyn thumb|Pociąg oklejony reklamami Londynu jako organizatora IO 2012 thumb|Nowa generacja Routemastera, specjalnie zakupiona na igrzyska olimpijskie thumb|Most Tower Bridge z symbolem igrzysk thumb|The Olympic Javelin specjalny pociąg przygotowany na Igrzyska na trasie St. Pancras do Ebbsfleet
XXX Letnie Igrzyska Olimpijskie (oficjalnie Igrzyska XXX Olimpiady) – multidyscyplinarne zawody sportowe, które odbyły się w Londynie między 27 lipca a 12 sierpnia 2012. Miasto to po raz trzeci gościło igrzyska olimpijskie. Wcześniej odbyły się tu w roku 1908 i 1948. Z powodu II wojny światowej w 1944 roku IO, których gospodarzem miał być Londyn, zostały odwołane. Trzy kraje nie wysłały do Londynu żadnego zawodnika. Były to: Nauru, Saint Kitts i Nevis i Barbados.
Olympic Park, obejmujący m.in. wioskę olimpijską i szereg obiektów sportowych, znajduje się na terenie czterech londyńskich gmin: Newham, Hackney, Waltham Forest i Tower Hamlets i zajmuje powierzchnię 2,5 km². Poza parkiem olimpijskim zawody na terenie Londynu odbywały się w gminach: Newham (ExCeL London), Greenwich (Greenwich Park, Royal Artillery Barracks i The O2 Arena/North Greenwich Arena), Westminster (Horse Guards Parade, Hyde Park, Lord’s Cricket Ground i The Mall), Kensington and Chelsea (Earls Court Exhibition Centre), Brent (Stadion Wembley i Wembley Arena), Merton (All England Lawn Tennis and Croquet Club), Richmond upon Thames (Pałac Hampton Court) a takie dyscypliny jak m.in. maraton czy też kolarstwo szosowe także ulicami wielu innych gmin. Poza Londynem zawody odbywały się w Cardiff (Millennium Stadium), Coventry (Ricoh Arena), Glasgow (stadion Hampden Park), Manchesterze (stadion Old Trafford), Newcastle upon Tyne (stadion St James’ Park) oraz w pobliżu Dorney (Eton Dorney Rowing Centre) i Hadleigh (Hadleigh Farm), między miastami Waltham Cross i Waltham Abbey (Lee Valley White Water Centre), a także na wodach Weymouth Bay i Portland Harbour wokół dystryktu Weymouth and Portland„london2012.com – Venues”..
Symbolem Igrzysk Olimpijskich i Paraolimpijskich 2012 jest stalowa rzeźba projektu Anish Kapoor oraz Cecila Balmonda. Rzeźba o wysokości 115 metrów nazwana została ArcelorMittal Orbit.
Wybór Kandydat amerykański Pierwszy swoją kandydaturę do zorganizowania igrzysk zgłosił Nowy Jork, który dokonał tego 2 listopada 2002. Proponowany budżet wynosił 3,1 miliarda dolarów. Nowy Jork został wybrany spośród ośmiu ubiegających się o to amerykańskich miast.
26 października 2001 Amerykański Komitet Olimpijski odrzucił połowę kandydatów: Tampa, ze względu na spore odległości pomiędzy obiektami sportowymi, dużą temperaturę w lecie i niewielką popularność miasta. Los Angeles, choć igrzyska miały być finansowane bezpośrednio przez organizatora i niepotrzebna byłaby duża rozbudowa infrastruktury i obiektów sportowych (jedynie strzelnicę należałoby zbudować od podstaw). Miasto było jednak już gospodarzem LIO 1984. Dallas, które wymagałoby dużego nakładu finansowego w celu budowy nowych obiektów sportowych, a igrzyska kolidowałyby z rozgrywkami NBA, NHL i baseballu Cincinnati, które zostało odrzucone ze względu na niedawne zamieszki, brak szybkiej kolei i małą liczbę miejsc noclegowych.
27 sierpnia 2002 odrzucono kolejne dwa miasta: Waszyngton, w którym panuje wilgoć, a odległości między obiektami sportowymi są duże. Houston, ze względu na dużą temperaturę w lecie i słabą rozpoznawalność międzynarodową.
W rywalizacji o oficjalną kandydaturę pozostał Nowy Jork i San Francisco. Stwierdzono jednak, że w tym drugim mieście mogą wystąpić problemy z komunikacją i wybrano to pierwsze.
Potencjalnymi problemami związanymi z organizacją igrzysk w Nowym Jorku były: zagrożenie atakami terrorystycznymi, konieczność dużych inwestycji i problemy z ruchem drogowym.
Kandydatura niemiecka Niemcy wyłoniły swojego kandydata do zorganizowania igrzysk olimpijskich w drodze głosowania, które odbyło się 12 kwietnia 2003 w hotelu Hilton w Monachium. Swoje kandydatury zgłosiły następujące miasta: Hamburg, Frankfurt, Stuttgart, Düsseldorf i Lipsk.
Wyniki głosowania: Miasto Runda 1 Runda 2 Runda 3 Runda 4 Lipsk 55 57 58 81 Hamburg 27 30 42 51 Düsseldorf 17 31 35 – Frankfurt 21 16 – – Stuttgart 15 – – – Oficjalnym kandydatem został Lipsk, a do rozegrania konkurencji żeglarskich wybrano Rostock.
Pozostali kandydaci 21 stycznia 2003 kandydaturę Madrytu zgłosiła Hiszpania. Miasto to ubiegło się już o organizację igrzysk w 1972. 27 lutego 2003 złożono kandydaturę dwukrotnego gospodarza tej imprezy, Paryża. W maju 2003 Międzynarodowy Komitet Olimpijski wysłał pisma do krajowych komitetów prosząc ich o złożenie nazw miast-kandydatów.
7 lipca Brazylia wyraziła chęć wyboru swojego kandydata spośród Rio de Janeiro i São Paulo. Ostatecznie wybrano to pierwsze. W sierpniu 2003 kandydaci złożyli opłatę 150 000 USD, a w dniach 7–10 października odbyło się seminarium. W listopadzie zaś przedstawiciele odwiedzili Ateny, w celu obserwacji przygotowań tego miasta do Letnich Igrzysk Olimpijskich 2004. W maju 2004 do MKOl przyszły listy potwierdzające oficjalną kandydaturę miast. Ogółem o organizację igrzysk ubiegały się następujące miasta: Londyn, Paryż, Madryt, Nowy Jork, Moskwa, Lipsk, Rio de Janeiro, Stambuł i Hawana.
Eliminacje 18 maja 2004 w Singapurze odbyły się eliminacje mające wyłonić finalistów wyścigu o organizację igrzysk. Kampanie reklamowe zostały ocenione. Oto wyniki:
Paryż – otrzymał 8,5 pkt Madryt – otrzymał 8,3 Londyn – otrzymał 7,6 Nowy Jork – otrzymał 7,5 Moskwa – otrzymała 6,5 Lipsk – otrzymał 6,0 Rio de Janeiro – otrzymało 5,1 Stambuł – otrzymał 4,8 Hawana – otrzymała 3,6
Finał Decyzja o tym, kto będzie organizatorem igrzysk olimpijskich w 2012 zapadła 6 lipca 2005 na 117. spotkaniu Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego w Singapurze. Członkowie MKOl-u wybrali spośród 5 kandydujących miast: Letnie Igrzyska Olimpijskie 2012 Miasto Państwo Runda 1 Runda 2 Runda 3 Runda 4 Londyn 22 27 39 54 Paryż 21 25 33 50 Madryt 20 32 31 – Nowy Jork 19 16 – – Moskwa 15 – – –
Według raportu MKOl-u najlepiej przygotowany do organizacji IO był Paryż. Duże szanse miały też Madryt i zwycięski Londyn. Najmniejsze szanse na organizację igrzysk w 2012 miały Nowy Jork ze względu na odległość od Europy i Moskwa przez słabe przygotowanie do organizacji igrzysk.
Dzień po ogłoszeniu decyzji, 7 lipca 2005, w Londynie doszło do serii zamachów w komunikacji miejskiej. Mimo tych wydarzeń MKOl podtrzymał swoją wcześniejszą decyzję.
Symbole igrzysk Maskotkami igrzysk zostały wybrane Wenlock i Mandeville, które zostały oficjalnie zaprezentowane w dniu 19 maja 2010 roku. Wenlock i Mandeville powstali z kropli stali pochodzącej z budowy Stadionu Olimpijskiego. Wenlock został nazwany na cześć wioski Much Wenlock w Shropshire, która była organizatorem prekursora igrzysk olimpijskich w XIX wieku. Z kolei imię Mandeville pochodzi od nazwy szpitala Stoke Mandeville w Buckinghamshire, gdzie narodziła się idea paraolimpiady. Oficjalną piosenką igrzysk olimpijskich w 2012 jest piosenka Survival, nagrana przez zespół Muse.
Slogan Inspiracja dla pokoleń (ang. Inspire a Generation)
Przebieg zawodów Kalendarz W poniższym kalendarzu zaprezentowano dni, w których rozdane zostały medale w danej konkurencji (żółty kolor), rozegrane zostały eliminacje (niebieski kolor), ceremonia otwarcia (zielony) i zamknięcia igrzysk (czerwony).
Lipiec / Sierpień 2012 25Śro 26Czw 27Pią 28Sob 29Nie 30Pon 31Wto 1Śro 2Czw 3Pią 4Sob 5Nie 6Pon 7Wto 8Śro 9Czw 10Pią 11Sob 12Nie Konkurencje Ceremonie ● ● Badminton 1 2 2 5 Boks 3 5 5 13 Gimnastyka 1 1 1 1 1 1 3 3 4 1 1 18 Hokej na trawie 1 1 2 Jeździectwo 2 1 1 2 6 Judo 2 2 2 2 2 2 2 14 Kajakarstwo 1 1 2 4 4 4 16 Kolarstwo 1 1 2 2 2 1 1 1 3 2 1 1 18 Koszykówka 1 1 2 Lekkoatletyka 2 5 7 5 4 4 5 6 8 1 47 Łucznictwo 1 1 1 1 4 Pięciobój nowoczesny 1 1 2 Piłka nożna 1 1 2 Piłka ręczna 1 1 2 Piłka wodna 1 1 2 Pływanie 4 4 4 4 4 4 4 4 1 1 34 Pływanie synchroniczne 1 1 2 Podnoszenie ciężarów 1 2 2 2 2 2 1 1 1 1 15 Siatkówka 1 1 1 1 4 Skoki do wody 1 1 1 1 1 1 1 1 8 Strzelectwo 2 2 1 1 1 1 2 2 1 2 15 Szermierka 1 1 1 1 2 1 1 1 1 10 Taekwondo 2 2 2 2 8 Tenis stołowy 1 1 1 1 4 Tenis ziemny 2 3 5 Triathlon 1 1 2 Wioślarstwo 3 3 4 4 14 Zapasy 2 3 2 2 2 2 3 2 18 Żeglarstwo 2 2 2 1 1 1 1 10 Suma finałów 0 0 0 12 14 12 15 20 18 22 24 24 18 21 17 22 16 32 15 302
Rozgrywane dyscypliny W porównaniu do programu igrzysk olimpijskich w Pekinie w programie igrzysk w Londynie nie odbyły się rozgrywki w baseballu i softballu, gdyż Międzynarodowy Komitet Olimpijski na 117. spotkaniu w Singapurze podjął decyzję o skreśleniu tych obydwu dyscyplin z programu igrzysk. Decyzję o usunięciu z programu olimpijskiego baseballu i softballu MKOl podtrzymał na kolejnym 118. spotkaniu MKOl w Turynie w lutym 2006. Do włączenia do programu Letnich Igrzysk Olimpijskich 2012 ubiegało się pięć dyscyplin: karate, rugby, sporty wrotkarskie, golf i squash, jednak żadna z tych pięciu dyscyplin nie uzyskała poparcia co najmniej 2/3 członków Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, przez co liczba dyscyplin została zredukowana z 28 do 26. MKOl na spotkaniu zarządu w dniu 13 sierpnia 2009 roku dołączył do programu igrzysk olimpijskich trzy konkurencje w boksie kobiet i przywrócił do programu imprezy grę mieszaną w tenisie ziemnym.
Na Igrzyskach Olimpijskich w Londynie w programie zostało umieszczonych 26 konkurencji sportowych w jakich były rozgrywane zawody. W ramach konkurencji występuje 39 dyscyplin. W nawiasach podano liczbę konkurencji w danej dyscyplinie.
Obiekty olimpijskie
Stadion Olimpijski – ceremonia otwarcia i zamknięcia, lekkoatletyka All England Lawn Tennis and Croquet Club – tenis ziemny Aquatics Centre – pięciobój nowoczesny, pływanie, pływanie synchroniczne, skoki do wody Basketball Arena – koszykówka, piłka ręczna (runda finałowa) Copper Box – piłka ręczna, pięciobój nowoczesny Dorney Lake – kajakarstwo, wioślarstwo Earls Court Exhibition Centre – siatkówka halowa ExCeL – boks, judo, podnoszenie ciężarów, szermierka, taekwondo, tenis stołowy, zapasy Greenwich Park – jeździectwo, pięciobój nowoczesny Hadleigh Farm – kolarstwo górskie Hampden Park, Millennium Stadium, Old Trafford, Ricoh Arena, St James’ Park – piłka nożna Horse Guards Parade – siatkówka plażowa Hyde Park – pływanie na otwartym akwenie, triathlon Lee Valley White Water Centre – kajakarstwo górskie London Velopark – kolarstwo torowe, BMX Lord’s Cricket Ground – łucznictwo Marathon Course – maraton lekkoatletyczny The O2 Arena/North Greenwich Arena – gimnastyka sportowa, koszykówka (runda finałowa) Regent’s Park – kolarstwo szosowe Riverbank Arena – hokej na trawie Royal Artillery Barracks – strzelectwo Water Polo Arena – piłka wodna Wembley Arena – badminton, gimnastyka artystyczna Wembley Stadium – piłka nożna Weymouth and Portland National Sailing Academy – żeglarstwo
Państwa biorące udział w XXX Letnich Igrzyskach Olimpijskich thumb|250px|Liczba zawodników z poszczególnych krajów
W igrzyskach występowały reprezentacje 204 państw świata, a także Niezależni Sportowcy Olimpijscy, w skład których wchodzili zawodnicy z krajów, które nie posiadają własnego oficjalnego narodowego komitetu olimpijskiego.
Klasyfikacja medalowa
Klasyfikacja medalowa Lp. Państwo złoto srebro brąz razem 1. 48 26 31 105 2. 39 31 22 92 3. 29 18 18 65 4. 18 20 26 64 5. 13 9 8 30 6. 11 20 13 44 7. 11 11 13 35 8. 8 15 12 35 9. 8 9 11 28 10. 8 4 6 18 – – – – – – 24. 3 2 6 11
Sztafeta olimpijska thumb|upright|Pochodnia z ogniem olimpijskim na wystawie w Cardiff, Walia