thumb|Robert Lamezan-Salins w cywilu thumb|Zamek w Świrzu Robert Franciszek Fean Walenty Lamezan de Salins (ur. 14 sierpnia 1869 w Mödling, zm. 29 listopada 1930 w Świrzu) – hrabia, generał major cesarskiej i królewskiej Armii oraz generał dywizji Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Rodzina Był synem Edwarda, prezesa Sądu Krajowego, i Marii de Mack. Piotr Stawecki podajePiotr Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Warszawa 1994, s. 191., że był potomkiem austriackiej rodziny arystokratycznej pochodzenia francuskiego. Problemy z określeniem narodowości generała następująco przedstawia Jan Rydel: Według akt austriackich języka polskiego wcale nie znał, a jedynem jego związkiem z Polską byłaby jego służba w Galicji i małżeństwo z Polką, hrabianką Ireną z Wolańskich primo voto Pinińską. W aktach polskich Lamezan podał narodowość polską. Deklarację tę wzmacnia fakt, że powierzono mu bardzo odpowiedzialne misje wojskowo-dyplomatyczne.
Wspomnianą Irenę Martynę Wolańską poślubił w 1903, wcześniej zamężną z hr. Aleksandrem Augustem Pinińskim (1864–1902)sejm-wielki.pl – Robert Franciszek Fean Lamezan-Salins [dostęp 2011-12-00].. Ich córka, Irena (ur. 1904), została żoną późniejszego generała – Tadeusza Komorowskiego. Lamezan de Salins miał także dwóch przybranych synów z pierwszego małżeństwa żony (jego pasierbem był Mieczysław Piniński (1895–1945)). Nosił tytuł hrabiego Świętego Cesarstwa Rzymskiego.
Służba w cesarskiej i królewskiej Armii Służbę rozpoczął 18 sierpnia 1890 w Morawskim Pułku Dragonów Nr 6 w Brnie. W latach 1894–1896 był słuchaczem Szkoły Wojennej w Wiedniu. 18 października 1907 został wyznaczony na stanowisko attaché wojskowego przy c. i k. Ambasadzie w Paryżu i Poselstwie w Brukseli. 1 listopada 1911 został mianowany podpułkownikiem. W 1912 został przydzielony do Czeskiego Pułku Dragonów Nr 7 w Stanisławowie. W maju 1913 został mu udzielony urlop zdrowotny. 1 sierpnia 1914 został mianowany pułkownikiem i powołany do służby czynnej. W czasie I wojny światowej był początkowo szefem sztabu Komendy Wojskowej we Lwowie, a następnie szefem sztabu Korpusu Hofmanna. Z dniem 1 stycznia 1919 został spensjonowany.
Służba w Wojsku Polskim 5 grudnia 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego. Od stycznia do czerwca 1919 był szefem Polskiej Misji Wojskowej w Bukareszcie. Od 10 do 15 czerwca tego roku był polskim przedstawicielem przy misji alianckiej we Wschodniej Małopolsce, po czym, do 20 lipca dowodził Okręgiem Etapowym „Lwów”. Następnie przewodniczył delegacji polskiej pertraktującej z Rumunią o Pokucie. Od 11 sierpnia do 7 grudnia tego roku kierował Polską Misją Wojskową w Berlinie. Po powrocie do kraju objął dowództwo 12 Dywizji Piechoty i sprawował je do 10 stycznia 1920. Formalnie został zwolniony ze tego stanowiska 12 marcaDekret L. 2601 Naczelnego Wodza WP z dnia 12 marca 1920 r. w: Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 11 z 27.03.1920 r..
11 stycznia 1920 został wyznaczony na stanowisko dowódcy Okręgu Generalnego „Pomorze”. W marcu otrzymał przeniesienie do Lwowa na równorzędne stanowisko dowódcy Okręgu Generalnego „Lwów”. Od 20 sierpnia do 16 września 1920, w decydującej fazie wojny z bolszewikami dowodził Frontem Południowo-Wschodnim i 6 Armią. Był członkiem Wydziału Wykonawczego Obywatelskiego Komitetu Wykonawczego Obrony Państwowej we Lwowie w 1920 rokuObrona państwa w 1920 roku, Warszawa 1923, s. 549. Następnie powrócił na poprzednie stanowisko. Dowodził okręgiem lwowskim do 31 sierpnia 1921, po czym został urlopowany z powodów zdrowotnych, a z dniem 1 lipca 1922 – przeniesiony w stan nieczynny. W sierpniu 1923 powrócił do służby czynnej. Pozostawał w dyspozycji szefa Oddziału V Sztabu Generalnego WP. Był prezesem Małopolskiego Klubu Jazdy.
Z dniem 30 września 1926 został przeniesiony w stan spoczynku. Osiadł w majątku Świrz w powiecie przemyślańskim, gdzie odnowił tamtejszy zamek.
Kilka miesięcy przed śmiercią jego córka Irena poślubiła Tadeusza Komorowskiego. Zmarł 29 listopada 1930 w ŚwirzeTadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski podali, że zmarł we Lwowie, a Jan Rydel – że w Złoczowie., 1 grudnia 1930 został pochowany na cmentarzu Łyczakowskim. Na tamtejszym grobowcu prof. Leona Pinińskiego została umieszczona tablica pamiątkowa, na której został wymieniony Robert Lamezan-Salins i jego żona Irena (1871–1929), pochowani w krypcie kaplicy zamkowej w Świrzu.
Opinia W grudniu 1922 ówczesny szef sztabu Generalnego WP i przewodniczący Biura Ścisłej Rady Wojennej, marszałek Józef Piłsudski, sporządził opinie 95 generałów pozostających w służbie czynnej. Generała Roberta Lamezan de Salins scharakteryzował w sposób następujący:Do operacji, zdaniem moim, zupełnie niezdatny. Dowodziłby zawsze bardzo i bardzo miernie. W razie potrzeby zdatny do użycia jako dowódca OK, tylko – broń Boże – nie w Galicji, a specjalnie wschodniej, gdzie natychmiast ulegnie manii protekcyjnej w stosunku do znajomych, kolegów, krewnych i przyjaciół. Gładki w obejściu, mógłby być użyty w misjach dyplomatycznych, w których potrzebna jest jedynie obserwacja, a nie charakter czy wymaganie.
Awanse Podporucznik (Leutnant) – 1 września 1890 Porucznik (Oberleutnant) – 1894 Rotmistrz (Rittmeister II kl.) – 1898 Rotmistrz (Rittmeister I kl.) – 1900 Major – 1908 Podpułkownik (Oberstleutnant) – 1911 Pułkownik (Oberst) – 1 sierpnia 1914 generał major (Generalmajor) – 9 lutego 1918 ze starszeństwem z dniem 1 listopada 1917Takie daty podał Antonio Schmidt-Brentano. Natomiast Jan Rydel, jako datę awansu podał 1 lutego 1917. Piotr Stawecki ograniczył się do wskazania roku awansu – 1917. generał dywizji – zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5281 – 24 marca 1922 Krzyż Walecznych Komandor Legii Honorowej (1921 – zezwolenie Naczelnika Państwa)Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1717 z 28 maja 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 29, poz. 1208). Kawaler Orderu Korony Żelaznej II klasy z dekoracją wojenną (Austro-Węgry) Kawaler Orderu Leopolda z dekoracją wojenną i mieczami (Austro-Węgry) Kawaler Orderu Korony Żelaznej III klasy (Austro-Węgry) Krzyż Zasługi Wojskowej III klasy z mieczami i dekoracją wojenną (Austro-Węgry) Krzyż Zasługi Wojskowej III klasy (Austro-Węgry) Srebrny Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstędze Krzyża Zasługi Wojskowej (Austro-Węgry) Brązowy Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstędze Krzyż Zasługi Wojskowej (Austro-Węgry) Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii (Austro-Węgry) Krzyż Jubileuszowy Wojskowy (Austro-Węgry)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 116
Kategoria:Austro-węgierscy attachés wojskowi Kategoria:Członkowie Obywatelskiego Komitetu Wykonawczego Obrony Państwa we Lwowie Kategoria:Generałowie dywizji II Rzeczypospolitej Kategoria:Generałowie majorowie cesarskiej i królewskiej Armii Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Polacy – generałowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – Komandorzy Legii Honorowej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1869 Kategoria:Zmarli w 1930 Kategoria:Dowódcy 12 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy 6 Armii (II RP) Kategoria:Ludzie urodzeni w Mödling Kategoria:Ludzie związani ze Świrzem