Lustracja (łac. lustrare – rozjaśniać, czyścić) – rzymski i grecki obrzęd oczyszczającyHeitland str. 224, podczas którego dokonywano uroczystej procesji a w niektórych wypadkach złożenie ofiary ze świni, barana lub byka.

Opis obrzędu Ceremonia miała miejsce dla chłopców w dziewiąty dzień życia, dla dziewcząt ósmy.,Goldsworthy str. 42 Procesja tworzyła magiczną granicę wokół oczyszczanego dziecka. Na koniec ceremonii chłopcy byli prezentowani z założonym amuletem, najczęściej złotym (nazywanym bullą) a umieszczanym w skórzanym woreczku zawieszonym na szyi. Bulla była noszona przez chłopca aż do osiągnięcia wieku męskiego, kiedy dziecięca toga praetexta z purpurowym obrąbkiem była zamieniana na zwykłą prostą męską togę.Goldsworthy str. 75 Punktem kulminacyjnym obrzędu lustracji było nadanie imienia, które było dodawane do oficjalnego spisu rzymskiego. Istotną częścią obrzędu było wróżenie losu dziecka z lotu ptaków.

Cele lustracji Jednym z celów lustracji było uwolnienie nowo narodzonych dzieci od władzy złych sił, które mogły je opanować w czasie porodu. Obrzęd lustracji miał też zastosowanie dla oczyszczenia miast, obiektów, budynków a czasem dla oczyszczenia miejsca jakiejś zbrodni. Jako przykład lustracji można podać oczyszczenie Aten przez Epimenidesa z Krety po masakrze kylońskiej.Leonhard Schmitz str. 719 Obrzęd lustracji stosowano też w stosunku do plonów, zwierząt hodowlanych, nowych kolonii ale też armii wyruszających na bitwę. W tym wypadku lustracja odbywała się na brzegu morza, połowa ofiary była wrzucana do morza, połowa spalana na ołtarzu. Jako przykład można tu podać lustrację armii macedońskiej. Zwierzę ofiarne – pies – zostało przecięte na pół. Wojsko znajdowało się między dwiema połówkami zwierzęcia ofiarnego, które zostało rzucone w przeciwne kierunki.Cic. de Divin. i.45; Barth, ad Stat. Theb. iv. p1073

Przepisy lustracji w rzymskim mieście Iguvium opisują ceremonię składającą się z procesji kapłanów wokół cytadeli miasta i w jej trakcie złożenia ofiary przy trzech bramach budynku. Należy sądzić, że bramy były uznawane za miejsca newralgiczne i słabe, a więc wymagające w ten sposób wzmocnienia.Evans str. 183

Zobacz też : Lustrum.

Przypisy

Bibliografia Evans, Arthur Anthropology and the Classics, 1967 Goldsworthy, Adrian Caesar, 2006 Heitland, William Emerton The Roman Republic, 1909 Schmitz, Leonhard Lustratio w: W. Smith A Dictionary of Greek and Roman Antiquities, 1875 dostępne na stronie internetowej

Kategoria:Religia starożytnego Rzymu