Leki biologiczne – grupa leków ściśle związana z cząsteczkami biologicznie czynnymi naturalnie występującymi w organizmie człowieka, działających przez wpływ na mechanizmy przez nie mediowane.
Leki biologiczne mogą: naśladować funkcje prawidłowych białek ludzkich wpływać na interakcje między różnymi biologicznie czynnymi cząsteczkami wpływać na receptory komórkowe.
Niekiedy są cząsteczki naturalnie występujące (insulina, erytropoetyna, czynniki wzrostu), kiedy indziej są to substancje zaprojektowane po to, aby wpływać na różne mechanizmy leżące u podłoża chorób (antagonisty interleukin). Leki te wytwarzane są metodami biotechnologicznymi z wykorzystaniem inżynierii genetycznej.
Główne grupy leków biologicznych: przeciwciała monoklonalne (sufiks -mab) białka fuzyjne (sufiks -cept) rekombinowane białka ludzkie (prefiks rh- lub rhu-)
Ważną grupą leków biologicznych są leki wpływające na reakcje immunologiczne i działające wybiórczo na poziomie molekularnym na różne etapy patogenezy chorób (głównie zapalnych i nowotworowych – wybiórcze leki immunosupresyjne lub immunomodulujące).
Historia Za prapoczątek leków i terapii biologicznej można przyjąć zastosowanie przez Besta i Bantinga w 1921 roku w leczeniu cukrzycy białkowego hormonu insuliny.
Z nadejściem metod inżynierii genetycznej i wykorzystanie biotechnologii w przemyśle farmaceutycznym w pełni rozpoczęła się era leków biologicznych.
ludzki rekombinowany hormon wzrostu (1985) insulina ludzka erytropoetyna czynniki wzrostowe dla granulocytów i płytek krwi aktywatory plazminogenu
Zastosowanie Terapia z zastosowaniem leków biologicznych nosi nazwę terapii biologicznej. Często terapia lekami biologicznymi jest wprowadzana, jeśli tradycyjne leczenie jest nieskuteczne lub z jakichś względów niemożliwe do zastosowania.
Niektóre ważniejsze leki biologiczne stosowane w terapii: infliksymab adalimumab etanercept
Przykłady schorzeń, w których zastosowanie mają leki biologiczne: reumatoidalne zapalenie stawów i niektóre inne zapalenia stawów (np. łuszczycowe, ZZSK) przewlekłe nieswoiste zapalenia jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Crohna) choroby nowotworowe dermatologia (np. łuszczyca z zajęciem stawów)
Zobacz też inżynieria genetyczna