thumb|Mapa pokazująca rozmieszczenie zapór elektrowni wodnych i związanych z nimi zbiorników na Dnieprze W czasach Związku Radzieckiego przepływający przez Ukrainę dolny bieg rzeki Dniepr przekształcono w składający się z sześciu zapór i związanych z nimi zbiorników zespół hydroenergetyczny. Ujarzmianie rzeki rozpoczęto w 1927 roku zainaugurowaniem budowy zapory Dnieprzańskiej Elektrowni Wodnej, zakończono zaś w 1975 roku, kiedy to oddano do użytku .

Zestawienie dnieprzańskich elektrowni i zbiorników wodnych przedstawia się następująco (kolejność według występowania w kaskadzie): , zbudowana w latach 1964–1968; zapora położona w Wyszogrodzie tworzy Zbiornik Kijowski , zbudowana w latach 1964–1975; zapora położona w Kaniowie tworzy Zbiornik Kaniowski , zbudowana w latach 1954–1959; zapora położona w Switłowodśku tworzy Zbiornik Krzemieńczucki (do 2016 roku Dnieprodzierżyńska Elektrownia Wodna), zbudowana w latach 1956–1963; zapora położona w Kamieńskiem tworzy Zbiornik Kamieński Dnieprzańska Elektrownia Wodna, zbudowana w latach 1927–1932; zapora położona w Zaporożu tworzy Zbiornik Dnieprzański Kachowska Elektrownia Wodna, zbudowana w latach 1950–1956; zapora położona w Nowej Kachowce tworzy Zbiornik Kachowski (obecnie – według stanu na 2023 rok – zapora elektrowni jest zniszczona)

Największą z elektrowni jest Dnieprzańska Elektrownia Wodna.

Ogólna powierzchnia zbiorników wodnych utworzonych przez zapory elektrowni wynosi 6950 km², a objętość zgromadzonych w nich zapasów wody – 43,8 km³.

Budowa elektrowni wodnych na Dnieprze była wykorzystywana w radzieckiej propagandzie jako przykład zdolności państwa do ujarzmiania sił natury w celu przyspieszenia budowy komunizmu. W 1952 roku ukazała się książka Великие сталинские стройки на Днепре (trb. Wielikie stalinskie strojki na Dnieprie, pol. „Wielkie stalinowskie budowy na Dnieprze”) autorstwa , w której można znaleźć przemówienie przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych ZSRR (premiera) Wiaczesława Mołotowa, z którego wynika, że „Dnieprobudowa pobiła światowy rekord lania betonu” i że „jest ona przykładem jak należy zwyciężać na drodze do komunizmu”; wypowiedź komisarza ludowego przemysłu ciężkiego Sergo Ordżonikidzego podkreślającą, że „tylko pod przewodnictwem naszej partii, tylko w zjednoczonym zrywie całego proletariatu, można było zakuć Dniepr w żelazobeton i oddać na służbę socjalizmowi”, a także informację, że wokół inwestycji rozwinęła się ostra walka klas oraz puentę o następujacej treści: „Radziecki lud z zachwytem powitał wieść o zwycięstwie nad Dnieprem. Nasi poeci w pieśniach i wierszach sławili tę pamiętną datę”.

W 1997 roku Jacek Hugo-Bader napisał w Magazynie Gazety Wyborczej utrzymany w krytycznym tonie artykuł o dnieprzańskich elektrowniach i rzeczywistych skutkach ich powstania. Wymowę artykułu dobrze oddaje następujący fragment:

Jedna trzecia wyprodukowanej przez dnieprzańskie elektrownie energii elektrycznej przeznaczana jest na likwidację szkód, spowodowanych przez budowę tych elektrowni. Szkody te to m.in. zalewanie wodą kopalń w rejonie Krzywego Rogu i Dniepru.

Przypisy

Kategoria:Elektrownie wodne na Ukrainie Kategoria:Sztuczne zbiorniki wodne na Ukrainie Kategoria:Budowle hydrotechniczne