thumb|Kobieta mieląca kaszę w żarnach przedstawiona na XVIII-wiecznym rysunku Jana Norblina
Kasza – jadalne nasiona zbóż lub zbóż rzekomych, często w postaci lekko rozdrobnionej (lecz nie tak bardzo jak mąka) lub tylko pozbawionej twardej łuski. Dzięki wysokiej zawartości skrobi mają wysoką wartość odżywczą.
Kasze otrzymane z ziarna, które zostało jedynie obłuszczone i ewentualnie wypolerowane, zachowujące w przybliżeniu jego kształt, nazywane są krupami. Najwięcej białka, witamin, mikro- i makroelementów znajduje się tuż pod okrywą ziarna. Dlatego kasze z całego ziarna charakteryzują się największą zawartością tych substancji. Zawierają także więcej błonnika oraz mniej skrobi w stosunku do kasz drobnych.
Jako kasze specjalne określane są również inne produkty z ziaren, jak ziarna dęte czy preparowane płatki zbożowe.
Historia Od wieków używane jako jeden z podstawowych składników kulinarnych na świecie. Od końca XVI wieku kasza uchodziła w kuchni polskiej za pożywienie prymitywne, którym żywili się głównie ludzie ubodzy i chorzy. W roku 1610 Szymon Syreński zanotował w Zielniku: „Ludzie starego wieku póki chleba nie używali, grysu z jęczmienia otłuszczonego, samoszy i pszenicy używali potem za znajomością chleba opuścili tę potrawę, dla chorych ją lekarzom zostawiwszy, którą potem kaszywem i kaszą nazwano”. Markiz de Beauplan w swoim opisie wschodnich połaci Małopolski wśród potraw prostego ruskiego ludu wyliczył pierogi, placki z gryki, kapustę podawaną ze słoniną, groch, kluski oraz kasze. W roku 1682 Stanisław Czerniecki w dziele Compendium ferculorum wymienił m.in. przepis na „kaszę pieczoną” czyli ryż ugotowany na mleku lub słodkiej śmietanie zapieczony w piekarniku z dodatkiem masła, jajek, rodzynek i cynamonuPrzepis „LXX. Káſzá pieczona.”, zob. tekst w Wikiźródłach: s:Compendium ferculorum/Rozdział III.. Znalazł się tam też. m.in. przepis na polewkę migdałową podawaną z ryżemPrzepis „V. Polewká Migdałowa.”, zob. tekst w Wikiźródłach: s:Compendium ferculorum/Rozdział III.. Na pograniczu polsko-ruskim jadano „kaszę (krupy) jęczmienną, owsianą i orkiszową, hreczanej raczej nie jadano”Oskar Kolberg. Sanockie-krośnieńskie str. 85.
Rodzaje kasz
Do podstawowych rodzajów kasz współcześnie używanych w Polsce należą: kasza gryczana (z gryki) nieprażona prażona kasza jęczmienna (z jęczmienia) pęczak perłowa (mazurska) łamana (wiejska) kasza jaglana (z prosa) kasza manna (z pszenicy) kasza kukurydziana (z kukurydzy) kasza z pszenicy durum (zaliczana do kasz pomimo cech makaronu) kuskus bulgur kasza owsiana (z owsa): pęczak łamana.
Zobacz też otręby zacieranie jajem świńska kasza
Przypisy ŹRÓDŁO DO WYMIANY – ZARCHIWIZOWANA WERSJA NIE JEST W PEŁNI FUNKCJONALNA I NIE DA SIĘ ZA JEJ POMOCĄ ZWERYFIKOWAĆ PODANYCH INFORMACJI