thumb|Alyssum granatense Smagliczka (Alyssum L.) – rodzaj roślin należący do rodziny kapustowatych. Należy do niego w zależności od ujęcia ok. 110–170 gatunków roślin jednorocznych, bylin i półkrzewów. Zasięg rodzaju obejmuje kontynenty półkuli północnej. W Polsce cztery gatunki są rodzime, dwa dziczejące przejściowo. Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne lub wykorzystywane są leczniczo. Naukowa nazwa rodzaju pochodzi od greckiego a- oznaczającego przeczenie i lyssa znaczącego szaleństwo. Nazwa jest wynikiem przekonania z czasów starożytnych, że rośliny z tego rodzaju są lekiem na obłąkanie i działają uspokajająco przy gniewie. Liczne gatunki uprawiane są jako ozdobne.
Rozmieszczenie geograficzne Przedstawiciele rodzaju występują w Azji, Europie, północnej Afryce i w Ameryce Północnej. Centrum zróżnicowania rodzaju jest południowo-wschodnia Europa i południowo-zachodnia Azja.
W Polsce trzy gatunki występują jako rodzime. Poza nimi do rodzaju tego bywa zaliczany jeden gatunek rodzimy i dwa obce, które w innych ujęciach wyodrębniane są w inne rodzaje.
Gatunki flory Polski smagliczka drobna Alyssum desertorum Stapf ≡ Alyssum turkestanicum var. desertorum (Stapf) Botsch. smagliczka kielichowata Alyssum alyssoides (L.) L., syn A. calycinum L. smagliczka pagórkowa, s. piaskowa Alyssum montanum L.
W szerokim ujęciu rodzaju do flory Polski klasyfikowane są także: smagliczka skalna, s. Arduina Alyssum saxatile L. ≡ Aurinia saxatilis (L.) Desv. (gatunek rodzimy) smagliczka srebrzysta Alyssum argenteum All. ≡ Odontarrhena argentea (All.) Ledeb. (antropofit zadomowiony) smagliczka lnolistna Alyssum linifolium Stephan ex Willd. ≡ Meniocus linifolius (Stephan ex Willd.) DC. (efemerofit)
Morfologia thumb|Alyssum wulfenianum thumb|Alyssum lenense Pokrój Rośliny zielne (jednoroczne i byliny), rzadko półkrzewy, z pędem prosto wzniesionym, płożącym lub podnoszącym się, pojedynczym lub rozgałęzionym. Pęd pokryty jest gwiaździście rozgałęzionymi włoskami, zwykle z 2–6 ramionami (rzadko ramion jest więcej – do 30), rzadko włoski są pojedyncze lub pojedyncze i rozwidlone. Liście Całobrzegie, siedzące lub ogonkowe, dolne zebrane czasem w odziomkowe rozety. Kwiaty Zebrane w kilku- lub wielokwiatowe grona, luźne lub gęste. Szypułki kwiatowe zróżnicowane – krótkie i długie, wzniesione, odstające lub odgięte w dół, cienkie lub tęgie. Działki kielicha jajowate do owalnych, nie rozszerzone woreczkowato u nasady. Płatki korony białe, żółte lub rzadko różowe. Pręcików sześć, czterosilnych, z 4 miodnikami u nasady. Zalążnia górna z 1–2 zalążkami, znamię główkowate. Owoce Jajowate do eliptycznych łuszczynki, zwykle silnie spłaszczone.
Systematyka thumb|Alyssum repens thumb|Alyssum simplex Synonimy W przypadku szerokiego ujęcia rodzaju, za jego synonimy uznawane są: Gamosepalum Haussknecht; Meniocus Desvaux; Moenchia Roth (1788), not Ehrhart (1783); Odontarrhena C. A. Meyer; Psilonema C. A. Meyer; Ptilotrichum C. A. Meyer; Takhtajaniella V. E. Avetisian; Triplopetalum E. J. Nyárády.
Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Należy do rodziny kapustowatych (Brassicaceae), rzędu kapustowców (Brassicales), kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta). Pozycja w systemie Reveala (1993-1999) Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Capparanae Reveal, rząd kaparowce (Capparales Hutch.), podrząd Capparineae Engl., rodzina kapustowate (Brassicaceae Burnett), podrodzina Alyssoideae Leurss., plemię Alysseae Dc., podplemię Alyssinae Sond. in Harv. & Sond., rodzaj smagliczka (Alyssum L.).
Wykaz gatunkówNazwy polskie według
Przypisy
Kategoria:Kapustowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza