thumb|250px|Katedra w Wells, najmniejszym city w Anglii Status miasta city w Wielkiej Brytanii jest przyznawany przez monarchę brytyjskiego pewnej określonej grupie miast. Miasta nieposiadające tego statusu noszą nazwę town. Prawo używania nazwy city łącznie z nazwą miasta jest sprawą wyłącznie prestiżu i nie daje żadnych dodatkowych przywilejów. Niemniej tytuł city jest dla miast cenny, stąd też wiele z nich stara się o jego zdobycie. Statusu tego nie uzyskuje się automatycznie po spełnieniu określonych kryteriów. W Anglii i Walii tytuł ten przyznawano tradycyjnie miastom posiadającym katedrę i będącym siedzibami diecezji. Zasadę tę złamano dopiero w roku 1888, przyznając status Belfastowi z przyczyn pozareligijnych. Obecnie o przyznaniu statusu miasta decydują przede wszystkim czynniki geograficzno-historyczne, w tym wielkość populacji. W XX wieku status przyznano tylko 14 miastom. W roku 2000 na 39 miast ubiegających się o status, przyznano go trzem: Brighton, Wolverhampton i Inverness. W 2012 roku z okazji diamentowego jubileuszu królowej Elżbiety II status city otrzymały miasta: Chelmsford, St Asaph oraz Perth. Ostatnie nadanie tytułu za życia Elżbiety II nastąpiło w 2022 roku z okazji platynowego jubileuszu królowej. Do rangi city podniesiono wówczas osiem miast: – w Anglii: Colchester, Doncaster, Milton Keynes; – w Szkocji: Dunfermline; – w Walii: Wrexham; – w Irlandii Północnej: Bangor; na Wyspie Man: Douglas; – na Falklandach: Stanley.

W 2022 roku 76 brytyjskich miast posiadało status city. Najwięcej znajdowało się w Anglii – 55. W Szkocji jedynie osiem miast posiada ten status, w Walii siedem, w Irlandii Północnej sześć. Tytuł ten nosi także jedno miasto na Wyspie Man (dependencji brytyjskiej) i cztery w brytyjskich terytoriach zamorskich. W Szkocji do XIX wieku status city nie był nadawany, a wszelkie informacje sprzed tego okresu oparte są na przypuszczeniach, np. co do miasta Dunblane, które miało się stać city w roku 1500, nominowane rzekomo przez Jakuba IV. W XX wieku przestano stosować kryterium posiadania katedry jako jedynego do uznania miasta jako city, pośród innych kryteriów uwzględniano, między innymi, wielkość miasta. Na przestrzeni całej historii Wielkiej Brytanii tylko trzy miasta utraciły status city: Rochester, PerthPerth odzyskało status w 2012 roku. i Elgin.

Lista miast o statusie city w Wielkiej Brytanii thumb|220px|Truro – najbardziej na południe i zachód wysunięte angielskie city Poniższa lista obejmuje wszystkie 76 miast o statusie city na terenie Anglii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej według stanu na rok 2022. Dane dotyczące liczby mieszkańców, o ile przypis nie podaje inaczej, są z roku 2001. Gdy przy mieście nie ma roku nadania statusu, oznacza to, że uzyskało go w średniowieczu lub w czasach nowożytnych wraz z wybudowaniem katedry.

Anglia Na terenie Anglii znajduje się 55 miast o statusie city. W tabeli podano przynależność do hrabstwa ceremonialnego. Hrabstwa, w których nie ma miast o statusie city to Bedfordshire, Berkshire, Dorset, Isle of Wight, Northamptonshire, Northumberland, Rutland, Shropshire, Suffolk, Surrey i Warwickshire. Największym miastem o statusie city jest BirminghamLondyn, choć kilkakrotnie większy od Birmingham (w 2010 roku szacunkowa liczba ludności wyniosła 7 825 200), nie posiada statusu city. Posiadają go natomiast dwie dzielnice – City of London oraz City of Westminster, liczące odpowiednio 11 700 oraz 253 100 mieszkańców (2010)., najmniejszym Wells w hrabstwie Somerset. Najbardziej na południe i zachód wysuniętym miastem city jest Truro. Jedynie trzy spośród angielskich cities mają długość geograficzną wschodnią.

Miasto Hrabstwo Liczba mieszkańców City od roku Bath Somerset 1590 Birmingham West Midlands 1889 Bradford West Yorkshire Brighton and Hove East Sussex 2000 Bristol Bristol 1140 Cambridge Cambridgeshire 1951 Canterbury Kent Carlisle Kumbria Chelmsford Essex 2012 Chester Cheshire 1541 Chichester West Sussex Colchester Essex 2022 Coventry West Midlands Derby Derbyshire 1977 Doncaster South Yorkshire 2022 Durham Durham Ely Cambridgeshire Exeter Devon Gloucester Gloucestershire 1541 Hereford Herefordshire Kingston upon Hull East Riding of Yorkshire 1897 Lancaster Lancashire 1937 Leeds West Yorkshire 1893 Leicester Leicestershire 1919 Lichfield Staffordshire Lincoln Lincolnshire Liverpool Merseyside 1880 City of London City of London Manchester Wielki Manchester Dane szacunkowe za r. 2007. 1893 Milton Keynes Buckinghamshire 2022 Newcastle upon Tyne Tyne and Wear 1882 Norwich Norfolk Nottingham Nottinghamshire 1897 Oksford Oxfordshire 1542 Peterborough Cambridgeshire 1541 Plymouth Devon 1928 Portsmouth Hampshire 1926 Preston Lancashire 2002 Ripon North Yorkshire 1865 Salford Wielki Manchester 1926 Salisbury Wiltshire Sheffield South Yorkshire 1893 Southampton Hampshire 1964 Southend-on-Sea Essex 2022 St Albans Hertfordshire 1877 Stoke-on-Trent Staffordshire 1925 Sunderland Tyne and Wear Dane szacunkowe za r. 2005. 1992 Truro Kornwalia 1877 Wakefield West Yorkshire 1888 Wells Somerset WestminsterWielki Londyn 1540Winchester Hampshire Wolverhampton West Midlands 2001WorcesterWorcestershire YorkNorth Yorkshire

Szkocja thumb|220px|Stirling – drugie najmłodsze city w Szkocji W Szkocji tytułu city używa się od XV w. Pierwsze prawa city na mocy edyktu królewskiego nadano w roku 1889. Przed tą datą pięć miast używało nazwy city: Aberdeen, Glasgow, Edynburg, Elgin i Perth, przy czym oficjalnie za city uznawane były trzy pierwsze. Najmłodszym szkockimi cities są Stirling (2002), Perth (2012) i Dunfermline (2022). Miasto Liczba mieszkańców City od rokuAberdeen Dane szacunkowe za r. 2008.Dundee 1889Dunfermline 2022Edynburg Glasgow Inverness 2001 Perth 2012Stirling 2002

Walia thumb|220px|Katedra w St David’s W związku z powiązaniami historycznymi, miasta w Walii uzyskiwały status city na tej samej zasadzie, co miasta angielskie. Poza Bangorem wszystkie walijskie cities zostały promowane w XX i XXI w. Na terenie Walii znajduje się najmniejsze city w Wielkiej Brytanii, St David’s, liczące mniej niż 2000 mieszkańców. Miasto Hrabstwo Liczba mieszkańców City od roku Bangor Gwynedd Cardiff Cardiff 1905 Newport Newport 2002 St Asaph Denbighshire 2012 St David’s Pembrokeshire 1994 Swansea Swansea 1969WrexhamWrexham 2022

Irlandia Północna thumb|220px|Belfast był pierwszym miastem, które otrzymało status z powodów pozareligijnych W czasach historycznych w Irlandii przyznawano miastom status city na mocy edyktu królewskiego; posiadanie katedry nie gwarantowało tego statusu. Jedynym miastem w Irlandii Północnej, które uzyskało tytuł mocą edyktu, jest Derry (1604, niektóre źródła podają, że tytuł przysługiwał po zmianie nazwy miasta na Londonderry). Pierwszym miastem w Zjednoczonym Królestwie, które otrzymało status city za wielkość, a nie z przyczyn religijnych był Belfast. Był to przypadek precedensowy, następnymi miastami uhonorowanymi w ten sposób były Birmingham i Dundee (1888). Miasto Liczba mieszkańców (2015) City od rokuArmagh 1994Bangor 2022Belfast 1888Lisburn 2002Londonderry 1613Newry 2002

Brytyjskie terytoria zależne Tytuł city nosi pięć miast w brytyjskich terytoriach zależnych (stan na 2022 r.):

Miasto Terytorium City od roku Douglas 2022 Hamilton Gibraltar Stanley 2022 Jamestown

Lista miast katedralnych o statusie town thumb|220px|Katedra w Guildford nie zapewniła miastu statusu city Choć posiadanie katedry było warunkiem niezbędnym do uzyskania statusu city, na terenie Anglii, Walii i Szkocji istnieją miasta katedralne o statusie town. Część z nich, na przykład Rochester, używa nieformalnie tytułu city w języku potocznym. Przez długi czas miastem z katedrą, ale niemającym statusu city, było St Asaph (uzyskało ten tytuł w 2012 roku).

Miasto Hrabstwo Rok powstania diecezji Liczba mieszkańcówBlackburnLancashire 1926BreconPowys 1923Bury St EdmundsSuffolk 1914GuildfordSurrey 1927RochesterKent w czasach historycznychSouthwarkWielki Londyn 1905SouthwellNottinghamshire 1884

Lista największych miast bez statusu city thumb|220px|Opactwo w Reading Istnieje pewna liczba dużych obszarów miejskich, które kwalifikują się do ubiegania się o status city, choćby ze względu na liczbę mieszkańców, niemniej tego statusu nie posiadają, bądź też odrzucono ich wniosek. Miasta te szczycą się statusem największego town w Anglii, a przyznają go sobie m.in. Northampton i Reading. Niektóre z miast używają nazwy city, zwłaszcza w odniesieniu do komunikacji miejskiej, jednak nie ma ona wpływu na faktyczny status miasta. Miasto Hrabstwo Liczba mieszkańcówReadingBerkshire DudleyWest Midlands NorthamptonNorthamptonshire LutonBedfordshire WalsallWest Midlands BournemouthDorset SwindonWiltshire HuddersfieldWest Yorkshire

Zobacz też lista miast w Anglii

Uwagi

Przypisy

Wielka Brytania