Wydarzenia styczniowe () – wydarzenia związane z interwencją Armii Radzieckiej na Litwie w styczniu 1991Historia Polski. Kalendarium dziejów: 1943-2009, red. A. Nowak, Kraków 2010, s. 319.. W wyniku działań wojsk radzieckich śmierć poniosło 14 osób cywilnych, a ponad 600 zostało rannychArtykuł z portalu historykon.pl, 11 I 2017 [dostęp: 29 XII 2017]..
11 marca 1990 roku Litwa ogłosiła niepodległość (Akt Przywrócenia Państwa Litewskiego), w odpowiedzi Moskwa wprowadziła czołgi do Wilna – stolicy Litwy. 13 stycznia 1991 roku Armia RadzieckaL. Pawlikowicz, K. Surowiec, Udział radzieckich resortów „siłowych” w „puczu sierpniowym” 1991 roku. Część 1, „Humanities and Social Sciences”, vol. XIX, 21 (1/2014), s. 151, przypis nr 24; 153, przypis nr 36; 155. dokonała szturmu na wieżę telewizyjną ochranianą przez ludność cywilną, a przede wszystkim studentów. Litwini bronili przed komandosami Michaiła Gołowatowa wejścia do studia, w którym do ostatniej chwili nadawany był program wolnej Litwy. Ludzie kładli się na ziemię, tworząc żywe zapory przed gąsienicami czołgów. Tego dnia zginęło w Wilnie 14 osób (13 cywilów oraz żołnierz radziecki; 15 osoba zmarła w lutym), a ponad 600 zostało rannych. Następnego dnia Litwini przyszli tłumnie oddać hołd zabitym.
Obrońcy parlamentu również przygotowywali obronę na wypadek szturmu – byli uzbrojeni w broń myśliwską, czasem nawet zabytkowe strzelby skałkowe, a na dachu zamontowano druty ustawione na sztorc, które miały utrudnić lądowanie sowieckich desantowców. . Ten ostatecznie nie nastąpił; przypuszcza się, że założeniem sowieckim było przeprowadzenie całej akcji bez ofiar w ludziach, co wobec wydarzeń pod wieżą telewizyjną okazało się niemożliwe.
21 sierpnia 1991 załamał się w Moskwie pucz Janajewa i sowieckie siły opuściły wieżę telewizyjną w Wilnie, a na placu Łukiskim obalono pomnik Lenina.
Dla upamiętnienia tych wydarzeń na Litwie co rok 13 stycznia obchodzone jest święto narodowe o nazwie Dzień Obrońców Wolności.
Wydarzenia styczniowe relacjonowali zagraniczni dziennikarze (m.in. Polacy Maja Narbutt i Piotr Hlebowicz).
Przypisy
Bibliografia W. Roszkowski, Półwiecze. Historia polityczna świata po 1945 roku, wyd. 4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s. 419. .
Linki zewnętrzne Strona poświęcona wydarzeniom styczniowym Wydarzenia styczniowe na stronie Sejmu Republiki Litewskiej Wydarzenia styczniowe na stronie Sejmu Republiki Litewskiej
Kategoria:1991 na Litwie Kategoria:1991 w ZSRR Kategoria:Historia Wilna Kategoria:Polityka zagraniczna ZSRR Kategoria:Rozpad ZSRR