thumb|300px|Dom na wodzie (tzw. houseboat) w pobliżu Wyspy Młyńskiej w Bydgoszczy Jednostka pływająca – pojęcie szersze w stosunku do statku wodnego. Jest to każda konstrukcja zdolna do samodzielnego unoszenia się na powierzchni wody lub do czasowego przebywania pod jej powierzchnią, z napędem własnym ewentualnie cudzym (holowana lub pchana), lub też zakotwiczona na stałe, o jednym lub wielu z niżej wymienionych przeznaczeń:
badawcze – np. batyskaf, statek badawczy (w klasie explorer) komunikacyjne – np. most pontonowy magazynowe lub bytowe – np. hulk, botel militarne – np. okręt, łódź saperska (rozpoznawcza, desantowa) przemysłowe – np. platforma wiertnicza, statek-przetwórnia, młyn pływający rekreacyjne – np. jacht, żaglówka, kajak, rower wodny rybackie - statki rybackie, w tym łódź rybacka, kuter rybacki sygnalizacyjne – np. latarniowiec, pława techniczne – np. żuraw pływający, dok pływający, transportowe (towarowe i pasażerskie) – nie tylko statek, ale także np. barka specjalne – np. statek do przewozu ładunków wielkogabarytowych.