Jewgienij Aleksandrowicz Jewtuszenko, ros. Евгений Александрович Евтушенко (ur. 18 lipca 1932 w Zimie, zm. 1 kwietnia 2017 w Tulsie) – rosyjski poeta, reżyser i scenarzysta filmowy.
Życiorys Syn geologa Aleksandra Gangnusa. Początkowo nosił nazwisko Gangnus, z czasem przyjął nazwisko matki. W latach 1952–1957 studiował w Instytucie Literackim im. Gorkiego, z którego został wydalony za poparcie powieści Nie samym chlebem... Władimira Dudincewa.
Publikować zaczął w 1949. W swoich utworach zaczął krytykować Józefa Stalina. Zyskał szeroką popularność w latach 60. dzięki podejmowaniu problemów mieszkańców Związku Radzieckiego oraz nowatorskiej formie utworów.
Zasiadał w jury konkursu głównego na 59. MFF w Wenecji (2002).
Wybrana twórczość Powieści 1982 – Tam, gdzie rosną jagody (ros. Ягодные места) 1991-1993 – Nie umiraj prieżdie smierti (ros. Не умирай прежде смерти)
Nowele i opowiadania 1967 – Pearl Harbour (ros. Пирл-Харбор) 1981 – Ardabioła (ros. Ардабиола)
Poematy 1953-1956 – Stacja Zima (ros. Станция Зима) 1961 – Babi jar (ros. Бабий яр) 1965 – Bracka GES (ros. Братская ГЭС), Puszkinskij pieriewał (ros. Пушкинский перевал) 1967 – Corrida (ros. Коррида) 1968 – Pod kożej statui Swobody (ros. Под кожей статуи Свободы) 1970 – Uniwersytet Kazański (ros. Казанский университет) 1974 – Snieg w Tokio (ros. Снег в Токио) 1976 – Iwanowskije sitcy (ros. Ивановские ситцы) 1977 – Siewiernaja nadbawka (ros. Северная надбавка) 1974-1978 – Gołub’ w Sant’jago (ros. Голубь в Сантьяго) 1980 – Nieprjawda (ros. Непрядва) 1982 – Mama i niejtronnaja bomba (ros. Мама и нейтронная бомба) 1984 – Dalnjaja rodstwiennica (ros. Дальняя родственница) 1985 – Fuku! (ros. Фуку!) 1996 – Trinadcat (ros. Тринадцать) 1969-2000 – W połnyj rost (ros. В полный рост) 1975-2000 – Prosieka (ros. Просека)
Zbiory wierszy 1952 – Razwiedczyki grjaduszczego (ros. Разведчики грядущего) 1955 – Trietij snieg (ros. Третий снег) 1956 – Szosse Entuziastow (ros. Шоссе Энтузиастов) 1957 – Obieszczanije (ros. Обещание) 1959 – Łuk i lira (ros. Лук и лира), Stichi raznych let (ros. Стихи разных лет) 1960 – Jabłoko (ros. Яблоко) 1962 – Wzmach ruku (ros. Взмах руки), Nieżnost''' (ros. Нежность) 1966 – Katier swjazi (ros. Катер связи) 1967 – Bratskaja GES (ros. Братская ГЭС) 1969 – Idut biełyje sniegi (ros. Идут белые снеги) 1971 – Ja sibirskoj porody (ros. Я сибирской породы) 1972 – Pojuszczaja damba (ros. Поющая дамба), Doroga nomier odin (ros. Дорога номер один) 1973 – Intimnaja lirika (ros. Интимная лирика) 1975 – Otcowskij słuch (ros. Отцовский слух) 1977 – W połnyj rost (ros. В полный рост) 1978 – Utriennij narod (ros. Утренний народ), Prisjaga prostoru (ros. Присяга простору) 1980 – Swarka wzrywom (ros. Сварка взрывом) 1982 – Dwie pary łyż (ros. Две пары лыж) 1983 – Otkuda rodom ja (ros. Откуда родом я) 1985 – Poczti naposledok (ros. Почти напоследок) 1987 – Zawtrasznij wietier (ros. Завтрашний ветер) 1989 – 1989 (ros. 1989), Grażdanie, posłuszajtie mienja (ros. Граждане, послушайте меня) 1990 – Zielonaja kalitka (ros. Зелёная калитка), Poslednjaja popytka (ros. Последняя попытка) 1991 – Biełorusskaja krowinka (ros. Белорусская кровинка) 1993 – Niet let: lubownaja lirika (ros. Нет лет: любовная лирика) 1994 – Zołotaja zagadka moja (ros. Золотая загадка моя) 1995 – Mojo samoje-samoje (ros. Моё самое-самое), Poslednije slozy (ros. Последние слёзы) 1997 – Miedlennaja lubow (ros. Медленная любовь), Niewyliwaszka (ros. Невыливашка) 1999 – Kradzione jabłka (ros. Краденные яблоки) 2001 – Ja prorwus’ w dwadcat’ pierwyj wiek... (ros. Я прорвусь в двадцать первый век…) 2007 – Okno wychodit w bełyje dieriew’ja (ros. Окно выходит в белые деревья) 1969-2009 – Moja futboliada (ros. Моя футболиада) 2011 – Możno wsjo spasti (ros. Можно всё ещё спасти) 2012 – Sczast’ja i raspłaty (ros. Счастья и расплаты) 2013 – Nie umieju proszczat’cja (ros. Не умею прощаться)
Publicystyka 1970 – Primieczanija k awtobiografii (ros. Примечания к автобиографии) 1980 – Tałant jest’ czudo niesłuczajnoje (ros. Талант есть чудо неслучайное) 1987 – Zawtrasznij wietier (ros. Завтрашний ветер) 1990 – Politika – priwilegija wsiech (ros. Политика – привилегия всех)
Scenariusze filmowe 1964: Ja, Kuba''
Odznaczenia i nagrody Order „Za zasługi dla Ojczyzny” III klasy (10 marca 2004) Order Znak Honoru (1969) Order Czerwonego Sztandaru Pracy (1983) Nagroda Państwowa ZSRR (1984) Order Przyjaźni Narodów (16 lipca 1993) Nagroda Państwowa Federacji Rosyjskiej (2010) Order Bernardo O’Higginsa (Chile, 2009) I medale.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Laureaci Nagrody Państwowej ZSRR Kategoria:Artyści związani z Tulsą Kategoria:Odznaczeni Orderem Bernardo O’Higginsa Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za zasługi dla Ojczyzny” Kategoria:Pisarze rosyjskojęzyczni Kategoria:Pisarze związani z Moskwą Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Pieriediełkińskim w Moskwie Kategoria:Radzieccy poeci Kategoria:Radzieccy prozaicy Kategoria:Radzieccy reżyserzy filmowi Kategoria:Radzieccy scenarzyści Kategoria:Rosyjscy poeci XX wieku Kategoria:Rosyjscy poeci XXI wieku Kategoria:Rosyjscy prozaicy XX wieku Kategoria:Rosyjscy reżyserzy filmowi Kategoria:Rosyjscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1932 Kategoria:Zmarli w 2017