Giovanni Battista Falconi (pol. Jan Chrzciciel Falconi; ur. ok. 1600 w pobliżu Mediolanu, zm. 1660) – włoski sztukator barokowy działający pod wpływem szkoły rzymskiej w Krakowie w pierwszej połowie XVII wieku.
Około 1630–1658 działał w Polsce, tworząc wczesnobarokowe dekoracje stiukowe w wielu kościołach w Małopolsce i na Lubelszczyźnie.
Autor stiuków:
w kaplicy pw. św. Franciszka Ksawerego w kościele śś. Piotra i Pawła w Krakowie (przed 1649), w kościele parafialnym w Klimontowie (ok. 1647), w Kaplicy Oświęcimów przy kościele Franciszkanów w Krośnie (1647-1648), w kościele Dominikanów pw. św. bp. Stanisława w Lublinie (1654-1658), w kaplicy w zamku w Podhorcach (ok. 1644), w kaplicy Cetnerów przy kościele Dominikanów w Podkamieniu (ok, 1644), w kościele Św. Krzyża w Rzeszowie (przed 1649), w baszcie wschodniej zamku w Baranowie Sandomierskim (lata 40. XVII w.).
Pracował na zlecenie dworu królewskiego, a jego mecenasem był Stanisław Lubomirski oraz kanclerz Jerzy Ossoliński.
W starszej literaturze przypisywano mu również autorstwo stiuków: w kaplicy Wazów Katedry na Wawelu w Krakowie (ok. 1666)Michał Kurzej, Siedemnastowieczne sztukaterie w Małopolsce, Kraków 2012, s. 364-366., w kaplicy św. Sebastiana kościoła Kamedułów na Bielanach w Krakowie (ok. 1633)Michał Kurzej, Siedemnastowieczne sztukaterie w Małopolsce, Kraków 2012, s. 234-236. oraz w kaplicy Przemienienia Pańskiego w kolegiacie w Zamościu (ok. 1634)Jerzy Kowalczyk przypisał dekoracje kaplicy Falconiemu. Atrybucję tę zdecydowanie odrzucił ostatnio Michał Kurzej, za autora znakomitych zamojskich stiuków uznając anonimowego Mistrza Przęsła Krzyżowego Kościoła Karmelitów w Nowym Wiśniczu, zob. Michał Kurzej, Siedemnastowieczne sztukaterie w Małopolsce, Kraków 2012, s. 619-620.. Obecnie uznaje się je za dzieła innych, jak dotąd anonimowych sztukatorów.
Szczególnie bliskie twórczości Falconiego są dekoracje autorstwa anonimowego Mistrza Kaplicy Czarneckiego przy kościele śś. Piotra i Pawła w Krakowie, który był zapewne jego współpracownikiemMichał Kurzej, Siedemnastowieczne sztukaterie w Małopolsce, Kraków 2012, s. 137-138.. Poza Krakowem warsztat Mistrza Kaplicy Czarneckiego wykonał m.in.: dekoracje sklepienia gabinetu w baszcie północno-zachodniej zamku w ŁańcucieMichał Kurzej, Siedemnastowieczne sztukaterie w Małopolsce, Kraków 2012, s. 530. oraz sztukaterie sklepienne w baszcie zachodniej zamku Lubomirskich w Nowym WiśniczuMichał Kurzej, Siedemnastowieczne sztukaterie w Małopolsce, Kraków 2012, s. 554..
Przypisy
Bibliografia Adam Bochnak: Falconi Jan Chciciel. [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. VI. Kraków, s. 347. [dostęp 2017-06-20] Michał Kurzej: Podkamień i Lublin – dekoracje sztukatorskie warsztatu Falconiego w kościołach dominikańskich, [w:] Dominikanie na ziemiach polskich w epoce nowożytnej, red. A.Markiewicz, M. Miławicki (Studia i źródła Dominikańskiego Instytutu Historycznego, t. 5, 2009), s. 425–454 Michał Kurzej: Siedemnastowieczne sztukaterie w Małopolsce, Kraków 2012, s. 124-137.
Linki zewnętrzne Adam Bochnak: Giovanni Battista Falconi (1925) w bibliotece Polona
Kategoria:Artyści związani z Krakowem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Sztukatorzy czynni w I Rzeczypospolitej Kategoria:Włoscy artyści Kategoria:Włosi w I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1660