Obrona Pirca – otwarcie szachowe charakteryzujące się posunięciami:
1.e4 d6 2.d4 Sf6 3.Sc3 g6
Nazwa pochodzi od nazwiska jugosłowiańskiego arcymistrza Vasji Pirca. Otwarcie jest nazywane również obroną jugosłowiańską lub obroną Ufimcewa (także Pirca-Ufimcewa). Charakterystyczne dla podstawowych wariantów jest królewskie fianchetto czarnych, podobnie jak w obronie Robatscha (1.e4 g6). Te dwa otwarcia są bardzo do siebie podobne i często dochodzi do transpozycji pomiędzy nimi. Obrona Pirca, rzadko grana od początku XX wieku, zyskała znaczną popularność w latach 50. XX wieku. Chętnie stosowali ją, między innymi, Borislav Ivkov i Eugenio Torre, a współcześnie – Jan Timman, Zurab Azmaiparaszwili i Ołeksandr Bielawski.
Ideą otwarcia jest odłożenie w czasie walki o centrum i przygotowanie przez czarne kontrataku. Czarne pozwalają białym pionom zająć centrum i stosują fianchetto czarnopolowego gońca w celu zwiększenia nacisku na pole d4. Białe mają do wyboru kilka planów. Mogą uformować duże centrum pionami d4, e4 i f4, z możliwością dokonania przełomu w centrum lub ataku na skrzydle królewskim (atak austriacki). Ruch f3, charakterystyczny dla wariantu o nazwie "atak 150", odbiera pole g4 czarnemu skoczkowi i przygotowuje marsz piona g. Dość agresywne są również warianty: chiński i Mariottiego. Nieco spokojniejszy wariant Swiesznikowa w wykonaniu białych opiera się na wykonaniu przez nie fianchetta na skrzydle królewskim. W wariantach klasycznych białe wspierają figurami swoje centralne piony, usiłując jak najdłużej zachować skrępowaną pozycję czarnych.
Obrona Pirca jest debiutem półotwartym. W klasyfikacji encyklopedii otwarć szachowych jest oznaczona kodami od B07 do B09.
Podstawowe warianty klasyczny4.Sf3atak austriacki4.f4Byrne'a4.Gg5Swiesznikowa4.g3Chołmowa4.Gc4"atak 150"4.Ge3 Gg7 5.f3chiński4.Ge2 Gg7 5.g4Mariottiego4.Ge2 Gg7 5.h4
Wybrana literatura John Nunn, Colin McNab (1998), The Ultimate Pirc, Batsford Aleksander Czernin, Lew Alburt (2001), Pirc Alert! Joseph Gallagher (2003), Starting Out: The Pirc/Modern, Everyman Chess, Richard Palliser, Colin McNab, James Vigus (2009), The Pirc and Modern, Everyman Chess,
Linki zewnętrzne Chess Opening Explorer
Pirca obrona