SS Polonia – statek pasażerski, eksploatowany w latach 1912–1939 (w tym pod polską banderą w latach 1930-1939). Początkowo nosił nazwę Kursk.
Historia SS "Polonia", początkowo Kursk (jeden z tzw. „klejnotów Księżniczki Dagmary”Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej, Nasza Księgarnia, Warszawa 1989), to statek pasażersko-drobnicowy, zbudowany w 1910 roku w Glasgow. Początkowo pływał na linii rosyjsko-amerykańskiej, tj. pomiędzy Lipawą i Nowym Jorkiem. Był drugim z czterech statków zbliżonej konstrukcji: pierwszy, Rossija zbudowany w 1908 r. nie pływał nigdy pod polską banderą, dwoma kolejnymi były przyszłe polskie statki SS Pułaski i SS Kościuszko.
W 1921 roku wszystkie cztery statki przeszły pod banderą duńską, jako własność kompanii żeglugowej Det Östasiatiske Kompagni obsługującej Balitic-American Line, wtedy też zmieniono nazwę Kursk na Polonia, bowiem statek miał przewozić do Ameryki głównie emigrantów z Polski. Pozostałe jednostki otrzymały nazwy trzech państw bałtyckich: Latvia, Estonia i Lithuania.
Statek obsługiwał odtąd linię Lipawa-Gdańsk-Kopenhaga-Nowy Jork. Na mocy umowy z 11 marca 1930 roku – za 18 milionów złotych – przeszedł, razem z SS „Pułaski” i SS „Kościuszko”, pod banderę polską, do spółki Polskie Transatlantyckie Towarzystwo Okrętowe (PTTO), a od października 1934 roku do Gdynia-Ameryka Linie Żeglugowe SA (GAL) bez zmiany nazwy, zapoczątkowując polską flotę pasażerską. Duńczycy sprzedali linię (wraz z prawem do przystani w dokach Nowego Jorku) i „klejnoty” chętnie, bo właśnie w roku 1930, wobec załamania się gospodarki amerykańskiej w czasach wielkiego kryzysu władze Stanów Zjednoczonych drastycznie obniżyły kwoty imigranckie. Linię obsługiwały wtedy już tylko trzy statki, największy i najstarszy, Latvia (eks- Rossija) został wcześniej sprzedany do Japonii.
SS "Polonia” obsługiwał linię Gdynia-Kopenhaga-Halifax-Nowy Jork. Pierwszym kapitanem statku był Mamert Stankiewicz, który dowodził nim do czasu objęcia dowództwa nowego polskiego flagowego statku MS Piłsudski. W związku ze zmniejszeniem się liczby pasażerów na trasie transatlantyckiej, od roku 1933 skierowano statek na tzw. linię palestyńską Konstanca-Stambuł-Jafa-Hajfa-Pireus-Stambuł-Konstanca, gdzie przewoził przede wszystkim Żydów emigrujących z Polski do PalestynyK.O.Borchardt, ss.201-222.
Na tej trasie statek odbył 123 rejsy. Pływał też jako wycieczkowiec (m.in. w lipcu 1931 roku, jako pierwszy polski statek pasażerski dotarł do Nordkapu). Sprzedany został na złom do Włoch w roku 1939.
Zobacz też MF Polonia Polonia (samochód) Mamert Stankiewicz Karol Olgierd Borchardt.
Przypisy
Bibliografia Karol Olgierd Borchardt: Znaczy kapitan, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1979,
Witold J. Urbanowicz: Transatlantyki: Zarys ich dziejów i techniki, rozdział VI, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1977
Linki zewnętrzne Dawne Polskie Transatlantyki SS „Polonia”, którą emigrowali Żydzi
Kategoria:Parowce Kategoria:Polskie statki pasażerskie Kategoria:Rosyjskie statki Kategoria:Statki z XX wieku