Piotr Amsterdamski (ur. 10 listopada 1955 w Łodzi, zm. 12 lutego 2008 na Filarze Mięguszowieckiego Szczytu w Tatrach) – polski astrofizyk, tłumacz i alpinista.
Był bratankiem prof. Stefana AmsterdamskiegoPożegnanie prof. Stefana Amsterdamskiego.
Życiorys W młodości współpracownik Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR”, pracownik Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika w Warszawie, działacz „Solidarności”. Internowany w stanie wojennym.
Stopień magistra fizyki teoretycznej otrzymał na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Łódzkiego w 1979 rokuTragiczna śmierć wybitnego tłumacza. Piotr Amsterdamski zginął w Tatrach. Doktorat z fizyki uzyskał na Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Barbara, pod kierunkiem Jamesa Hartle'a. Długoletni pracownik naukowo-dydaktyczny Instytutu Astronomii Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Zielonej Górze, a następnie Uniwersytetu Zielonogórskiego. W pracy naukowej zajmował się przede wszystkim kosmologią, podstawami mechaniki kwantowej i astrofizyką wysokich energii. Uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk fizycznych w zakresie fizyki, specjalność: fizyka teoretyczna (rozprawa Nadprzewodzące struny kosmiczne z 1990 roku), był profesorem Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Po roku 1990 poświęcił się głównie tłumaczeniom z języka angielskiego; przełożył ponad 100 pozycji książkowych, w tym 77 naukowych i popularnonaukowych, m.in. „Krótką historię czasu” Stephena Hawkinga i monumentalną, blisko 800-stronicową historię powstania amerykańskiej bomby atomowej Richarda Rhodesa wydaną w 2000 roku (Jak powstała bomba atomowa). Tłumaczył także literaturę piękną, w tym popularnąKatarzyna Fedro, Śmierć profesora w Tatrach. W 2003 roku dostał, jako pierwszy, nagrodę im. Jerzego Kuryłowicza dla najlepszego tłumacza książek naukowych za książki „Wszechświat w skorupce orzecha” Hawkinga oraz „Harry Potter – nauka i magia” Rogera HighfieldaNagroda za najlepszy przekład książki popularnonaukowej przyznana.
W wieku 45 lat zaczął się wyczynowo wspinać, m.in. w Tatrach, gdzie przeszedł kilka poważnych ścian, na niektórych był współautorem nowych dróg, we Francji i we Włoszech (gdzie m.in. przeszedł znaną wielką południową ścianę Marmolady).
Zginął 12 lutego 2008 roku podczas samotnej wspinaczki na Filarze Mięguszowieckiego Szczytu Wielkiego w Tatrach, a jego ciało zostało znalezione w tzw. Dolnym Kominie przez zespół ratowników TOPR, który wybierał się na tę samą drogęPiotr Amsterdamski nie żyjeKomunikat TOPR o wypadku.
Pochowany został 22 lutego 2008 roku na cmentarzu komunalnym w Łodzi przy ulicy Smutnej (kwatera IVB, rząd 6, grób 22)Pogrzeb Piotra Amsterdamskiego. thumb|Grób Piotra Amsterdamskiego na cmentarzu komunalnym Doły w Łodzi.
Pośmiertnie został (3 maja 2008) odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski
Niektóre przekłady Robert Harris – Ghostwriter Dan Brown – Cyfrowa twierdza Albert Einstein – Teoria względności i inne eseje Roger Highfield – Harry Potter – nauka i magia Stephen Hawking – Krótka historia czasu. Od wielkiego wybuchu do czarnych dziur Stephen Hawking – Wszechświat w skorupce orzecha Sylvia Nasar – Piękny umysł Lynne Olson – Buntownicy (możliwe, że była ostatnią przetłumaczoną książką) Roger Penrose – Nowy umysł cesarza Richard Rhodes - Jak powstała bomba atomowa Peter Schweizer – Wojna Reagana Richard M. Watt – Gorzka chwała Stephen Hawking i Lucy Hawking – Jerzy i tajny klucz do Wszechświata
Zajmował się także tłumaczeniem przewodników turystycznych.
Przypisy
Linki zewnętrzne Bartłomiej Kuraś, Ewa Milewicz, Ostatnia taternicka droga Piotra Amsterdamskiego Jan Pomierny, Nie żyje Piotr Amsterdamski – astronom, fizyk, tłumacz, alpinista, astronomia.pl PAP, Piotr Amsterdamski – wybitny fizyk, astronom, tłumacz(nekrolog) Lista książek przetłumaczonych przez Piotra Amsterdamskiego (według stanu na 16.05.2003 r.)
W Tatrach zginął tragicznie prof. Piotr Amsterdamski, "Gazeta Lubuska" Piotr Amsterdamski (nekrolog ze zdjęciem)
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Łódzkiego Kategoria:Członkowie i współpracownicy Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR” Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Zielonogórskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Doły w Łodzi Kategoria:Polscy astronomowie XXI wieku Kategoria:Polscy taternicy Kategoria:Polscy tłumacze literatury angielskojęzycznej Kategoria:Polscy związkowcy Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Pracownicy Centrum Astronomicznego PAN Kategoria:Tłumacze z języka angielskiego na polski Kategoria:Urodzeni w 1955 Kategoria:Zmarli w 2008 Kategoria:Zmarli w górach