Herb Gdańska – jeden z symboli miejskich Gdańska. Występuje w dwóch postaciach: herbu Miasta Gdańska i Herbu Wielkiego Miasta Gdańska (z trzymaczami i dewizą).
Wygląd i symbolika Herb przedstawia na tarczy hiszpańskiej (z zaokrąglonym dołem), na czerwonym polu złotą koronę otwartą i dwa równoramienne srebrne krzyże w słup, niewchodzące w koronę.
Herb Wielki Miasta Gdańska posiada dodatkowo u bocznic tarczy dwa podtrzymujące ją złote lwy wspięte, zwrócone do siebie. U podstawy tarczy złota wstęga z czarno kreśloną łacińską dewizą „Nec temere, nec timide” (pol.: „Bez strachu, ale z rozwagą”, dosłownie: „Ani zuchwale, ani bojaźliwie”).
Historia Do XIV wieku godłem używanym na większej pieczęci miejskiej był żaglowy statek typu koga. Wysoko nad dziobem statku widnieje siedmioramienna gwiazda. Najstarsze zachowane do dziś przedstawienie tego herbu pochodzi z 1299. Na przełomie XIV i XV wieku kogę zastąpił na pieczęciach nowszy typ statku – holkPiotr Olender: Okręty północy w: Morza, Statki i Okręty nr 3/2004.
Do połowy XV wieku używanym przez miasto herbem były także dwa białe krzyże równoramienne ustawione w słup na czerwonym polu. Herb ten umieszczony był na chorągwi miasta Gdańska zdobytej pod Grunwaldem w 1410 roku i opisanej przez Jana Długosza w Banderia Prutenorum. Pojawia się też jako banner na pieczęciach z holkiem. Podobnie jak herb Elbląga i herb Królewca wywodzi się z flagi hanzeatyckiej, gdzie krzyże prawdopodobnie oznaczały związek miasta z zakonem krzyżackim.
W czasie wojny trzynastoletniej w 1457 roku został nadany miastu przez Kazimierza IV Jagiellończyka zmieniony herb przedstawiający dwa krzyże i złotą koronę. Po raz pierwszy w tej formie pojawia się na pieczęci sygnetowej przy dokumencie z 25 maja 1457 roku.
Na pieczęci wydanej w 1457 przy herbie pojawiły się także stojące lwy.
Herb Gdańska w heraldyce Herb Gdańska, lub godła herbu Gdańska występują w kilku szlacheckich herbach rosyjskich, m.in. hrabiów SzeremetiewówОбщий Гербовник дворянских родов Всероссийской Империи, rodu ŁodiginówОбщий Гербовник дворянских родов Всероссийской Империи, KonownicynówЧасть 1 Общего гербовника дворянских родов Всероссийской империи, стр. 39 i NieplujewówОбщий Гербовник дворянских родов Всероссийской Империи. Są to prawdopodobnie udostojnienia herbów nadane za udział w walkach o Gdańsk, w 1734, 1807 i 1813. W przypadku herbu Szeremetiewów i Konownicynów herb Gdańska nawiązuje do legendarnego pochodzenia rodu od wodza jednego z pruskich plemionГРАФЫ ШЕРЕМЕТЕВЫ. Korona i krzyż kawalerski, występujące w herbie Lecha Wałęsy, nadanym z okazji odznaczenia go szwedzkim Królewskim Orderem Serafinów, mają zgodnie z intencją autora projektu, Adama HeymowskiegoBiuletyn Polskiego Towarzystwa Heraldycznego, nr specialny, Warszawa, 1995, , nawiązywać do herbu Gdańska.
Herb Gdańska występuje naturalnie w godłach, odznakach i herbach wielu gdańskich szkół, instytucji i firm, także w herbie historycznej dzielnicy miasta, dawniej osobnej miejscowości, Oliwy.
Pieczęć Miasta Gdańska Pieczęć urzędowa Miasta Gdańska przedstawia herb Miasta Gdańska w okrągłym środkowym polu oraz napis w otoku: "Miasto Gdańsk". Średnica pieczęci to 62 milimetry.
Galeria
Zobacz też Flaga Gdańska
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Gdańsk Gdansk