Jerzy Urbankiewicz (ur. 23 czerwca 1915 w Łodzi, zm. 11 sierpnia 2004 tamże) – polski prawnik, pisarz, dziennikarz, oficer kawalerii Wojska Polskiego i Armii Krajowej, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys W młodości ukończył naukę w Prywatnym Gimnazjum Męskim Aleksego Zimowskiego w Łodzi. Od 19 września 1934 roku do 15 lipca 1935 roku był słuchaczem Szkoły Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu. Szkołę ukończył z 1. lokatą w stopniu tytularnego plutonowego podchorążego. Praktykę odbył w 2 pułku strzelców konnych w Hrubieszowie. W 1937 roku został mianowany podporucznikiem w korpusie oficerów rezerwy kawalerii. Brał udział w kampanii wrześniowej w 1939 (4 pułk Ułanów Zaniemeńskich); internowany, do kwietnia 1940 przebywał w obozie na Litwie. Po ucieczce współpracował z egzekutywą Kedywu Okręgu Wileńskiego AK, od 1943 był jej dowódcą, brał udział w akcji „Burza". W październiku 1944 aresztowany przez NKWD, wyrok 15 lat zsyłki, 12 lat spędził w łagrze w Workucie, gdzie pracował w kopalni jako elektryk. Gdy powrócił do Polski w 1956 na łamach „Nowej Kultury” opublikował artykuł Cztery listy z Workuty, pierwszą publikację o łagrach w Polsce.
Podjął pracę w Polskim Radiu i Telewizji Polskiej, również współpracownik „Dziennika Łódzkiego” (autor cotygodniowych felietonów). W 1975 wstąpił do ZLP, w czasie stanu wojennego działał w nielegalnych strukturach związku. Publicysta miesięczników „Aspekt Polski”, „Kultura i Biznes”. Od 1990 redagował i wydawał miesięcznik „Wiano” (trybuna AK-owców wileńskich). Założył w Łodzi Muzeum AK Okręgu Wileńskiego. Działał w Towarzystwie Przyjaciół Łodzi oraz Stowarzyszeniu Pisarzy Polskich. Od lipca 1994 roku jako mentor tradycji kawalerii nawiązał współpracę z dowódcą 25 Dywizją Kawalerii Powietrznej w Łodzi celem konsultacji przejęcia tradycji kawaleryjskiej w 251 pułku kawalerii powietrznej w Leźnicy Wielkiej. Od stycznia 1995 współtworzył tradycję i barwy kawalerii II RP z zaprzyjaźnionym szefem poddziału 1 szwadronu kawalerii z 251 pułku kawalerii powietrznej, który natchnął autora do napisania Legendy Jazdy PolskiejJ. Kantorowski J., Wychowanie w duchu tradycji kawaleryjskich, Kraków, 2003. .
Był laureatem wielu nagród, m.in. Nagrody Miasta Łodzi (1995) i Medalu Europy (2000, przyznanego przez Federację Zjednoczonych Kombatantów w Paryżu). Został odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari 5 klasy, Krzyżem Walecznych, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1993), a w 1999 awansowany na podpułkownika rezerwy WP.
Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Łódzkiego. Recenzent wielu prac naukowych z dziedziny kawalerii. Należał do Polskiej Korporacji Akademickiej Patria. W 2017 został laureatem nagrody honorowej „Świadek Historii” przyznanej przez Instytut Pamięci Narodowej. mały|Grób Jerzego Urbankiewicza – cmentarz św. Anny w Łodzi Pochowany na cmentarzu św. Anny w Łodzi.
Twórczość Autor książek poświęconych tematyce łódzkiej i wojskowej: Sukiennice nad Łódką, Łódź 1968 Za płotem Paradyzu, Łódź 1969 Prawie Pitaval, Łódź 1973 Złotook, Warszawa 1978 Sezon w Łodzi nie zaszkodzi, Łódź 1978 Śledztwo w sprawie Geo-2a, Warszawa 1980 Dwa stopnie Celsjusza, Łódź 1982 Czerwone goździki stępiają wrażliwość, Lublin 1984 Passe-partout w ciepłym kolorze, Łódź 1984 Szmerek na widowni, Łódź 1984 Gdzie są konie z tamtych lat, Łódź 1986 Szabla zardzewiała..., Warszawa 1991 Trzeci dzień purgi, Białystok 1994 Parchy Szwaby Goje, Łódź 1995 Workuta, Łódź 1995 Legenda Jazdy Polskiej, Łódź 1996–1997
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Jerzy Urbankiewicz w katalogu Biblioteki Narodowej
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej 1944–1947 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Podporucznicy kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Podpułkownicy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Polacy i obywatele polscy – więźniowie radzieckich łagrów 1945–1989 Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi Kategoria:Polscy korporanci Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Polscy zesłańcy do Workuty Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Dziennikarze związani z Łodzią Kategoria:Pisarze związani z Łodzią Kategoria:Urodzeni w 1915 Kategoria:Zmarli w 2004 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Zarzew w Łodzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego internowani na Litwie w czasie II wojny światowej Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Łodzi