Wilhelm Windelband (ur. 11 maja 1848 w Poczdamie, zm. 22 października 1915 w Heidelbergu) – filozof niemiecki, przedstawiciel neokantyzmu i założyciel tak zwanej szkoły badeńskiej.
Życiorys Windelband był synem pruskiego urzędnika. Studiował medycynę i nauki przyrodnicze, historię i filozofię w Jenie, Berlinie i w Getyndze. Doktoryzował się pod kierunkiem Hermanna Lotzego w 1870 na podstawie pracy pod tytułem Die Lehren vom Zufall. W 1870 roku zgłosił się na ochotnika do wojska i wyruszył na wojnę francusko-niemiecką. Habilitował się w 1873 w Lipsku zaraz po powrocie z wojska na podstawie pracy Über die Gewißheit der Erkenntnis. W 1876 został powołany na Uniwersytet w Zurychu. W 1877 roku przeniósł się na Uniwersytet Ludwika-Alberta we Fryburgu. W 1882 został następcą Ottona Liebermanna na Uniwersytecie w Strasburgu. W 1903 roku przeniósł się na Uniwersytet Karla-Ruprechta w Heidelbergu, gdzie pracował do śmierci.
Poglądy Windelband starał się przede wszystkim odgraniczyć nauki przyrodnicze od nauk humanistycznych (nauki o kulturze). Nauki przyrodnicze postępują „nomotetycznie”, tzn. opisują przedmiot za pomocą ogólnych praw. Nauki o kulturze mają natomiast do czynienia z jednorazowym, indywidualnym i jednostkowym przedmiotem, dlatego postępują zgodnie z metodą „idiograficzną”.
Windelband polemizuje z pragmatyczną koncepcją prawdy. Definicja utożsamiająca prawdę z jej użytecznością jest jego zdaniem jednocześnie zbyt szeroka i za wąska. Fałsz może być bardzo użyteczny i skuteczny, a prawda bardzo bezużyteczna i nieefektywna. Windelband opowiada się za absolutną wartością prawdy.
Dzieła Präludien (1884) Lehrbuch der Geschichte der Philosophie (1892) Geschichte und Naturwissenschaft (Straßburger Rektoratsrede 1894) Platon (1900) Erneuerung des Hegelianismus (Heidelberger Akademie-Vortrag, 1910) Die Prinzipien der Logik (1912)
Znaczenie Poza metodologią nauk Windelband wyróżnił się również jako historyk filozofii. Jego „Lehrbuch der Geschichte der Philosophie” miał wiele wydań i był kontynuowany przez Hansa Heimsoetha po śmierci Windelbanda. Jego najwybitniejszym uczniem był Heinrich Rickert.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Getyndze Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie Kategoria:Niemieccy filozofowie nauki Kategoria:Niemieccy filozofowie XIX wieku Kategoria:Filozofowie XX wieku Kategoria:Historycy filozofii Kategoria:Ludzie urodzeni w Poczdamie Kategoria:Niemieccy neokantyści Kategoria:Neokantyści szkoły badeńskiej Kategoria:Metodolodzy historii Kategoria:Metodolodzy nauk społecznych Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Heidelbergu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Lipsku Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Zurychu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Albrechta i Ludwika we Fryburgu Kategoria:Urodzeni w 1848 Kategoria:Zmarli w 1915