Tadeusz Ludwik Wasilewski (ur. 8 kwietnia 1933 w Wilnie, zm. 9 listopada 2005 w Warszawie) – polski historyk, bałkanista, bizantynolog i dyplomata.

Życiorys Był synem Stefana i Zenaidy z Wołłowiczów. W 1945 jego rodzina zmuszona do opuszczenia Wilna przeniosła się do Białegostoku, a wkrótce potem do Bydgoszczy. W 1951 ukończył szkołę średnią w Bydgoszczy i rozpoczął studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie uczęszczał na seminarium magisterskie, a następnie doktorskie prowadzone przez Aleksandra Gieysztora w Instytucie Historycznym. Z uczelnią tą był związany przez blisko 50 lat pracy naukowo-dydaktycznej. W 1955 r. po uzyskaniu stopnia magistra został asystentem w Instytucie Historycznym Wydziału Historycznego, następnie adiunktem po obronie pracy doktorskiej 7 grudnia 1963 r., docentem po uzyskaniu tytułu doktora habilitowanego 23 marca 1971 r., profesorem nadzwyczajnym od 1982 r. i profesorem zwyczajnym od 1988 r.

Od 1972 r. prowadził seminaria magisterskie i doktorskie, na których powstało kilkaset prac magisterskich i kilkanaście doktorskich. W latach 1972–1983 był kierownikiem Studium Doktoranckiego Wydziału Historycznego UW. Pracował także na dwóch innych uczelniach wyższych: Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie i Mazowieckiej Wyższej Szkole Humanistyczno-Pedagogicznej w Łowiczu. Prowadził prace badawcze w kilku dziedzinach: historii Bizancjum i w dziejach Południowej Słowiańszczyzny, historii średniowiecznej Polski, historii Wielkiego Księstwa Litewskiego, nauk pomocniczych historii ze szczególnym uwzględnieniem genealogii i heraldyki. Wynikiem tych badań było opublikowanie w Polsce i za granicą ponad 400 prac naukowych (książek, artykułów naukowych, wydawnictw źródłowych).

Był członkiem licznych organizacji społecznych i naukowych, m.in.: Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Academie Internationale de Genealogie, Komisji Historycznej Polsko-Bułgarskiej, Komisji Bizantynologicznej przy Komitecie Nauk o Kulturze Antycznej, Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej.

W latach 1991–1995 był ambasadorem RP w Bułgarii. Za badania naukowe nad historią Bułgarii i zasługi dyplomatyczne otrzymał wysokie odznaczenia państwowe Republiki Bułgarii: Order Cyryla i Metodego I klasy i Order „Jeździec Madarski” I klasy. Odznaczony także I stopnia (1996).

Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 30 czerwca 2009 za wybitne zasługi w propagowaniu wiedzy o wspólnym dziedzictwie historycznym narodów tworzących Rzeczpospolitą Obojga Narodów został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia PolskiPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 czerwca 2009 r. o nadaniu orderów () – pkt 3..

Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera C38-4-4)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze.

Uczniowie Do grona jego uczniów należą: Henryk Lulewicz, Mirosław Nagielski, Andrzej Rachuba, Grzegorz Rostkowski, Witold Sienkiewicz, Józef Maroszek.

Publikacje Książki Historia Bułgarii, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1970 (wyd. 2 popr. i uzup. 1988). Bizancjum i Słowianie w IX wieku: studia z dziejów stosunków politycznych i kulturalnych, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1972. (współautorzy: Jerzy Skowronek, Mieczysław Tanty), Historia Słowian południowych i zachodnich, Warszawa: PWN 1977 (wyd. 2 1988). Jan Antoni Chrapowicki, Diariusz. Cz. 1, Lata 1656–1664, oprac. i wstępem poprzedził Tadeusz Wasilewski, Warszawa: „Pax” 1978 (wyd. 2 1988). (redakcja) Bogusław Radziwiłł, Autobiografia, wstępem poprzedził i oprac. Tadeusz Wasilewski, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1979. Ostatni Waza na polskim tronie, Katowice: „Śląsk” 1984. (współautor: Wacław Felczak), Historia Jugosławii, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1985. Jan Kazimierz, Warszawa: Zamek Królewski 1985. Bulgarija i Vizantija IX-XV vek. Izsledvanija, red. Ivan Božilov, Sofija 1997. Aleksander D. Skorobohaty, Diariusz, oprac. Tadeusz Wasilewski, Warszawa: „DiG”, 2000. (redakcja) Inter Orientem et Occidentem. Studia z dziejów Europy Środkowo-wschodniej ofiarowane profesorowi Janowi Tyszkiewiczowi w czterdziestolecie pracy naukowej, red. nauk. Tadeusz Wasilewski, Marek Barański, Warszawa: „DiG” 2002. (współautorzy: Jerzy Skowronek, Mieczysław Tanty), Słowianie południowi i zachodni VI – XX wiek, Warszawa: Książka i Wiedza 2005. Wybrane artykuły Administracja bizantyjska na ziemiach słowiańskich i jej polityka wobec Słowian w XI – XIII w., „Kwartalnik Historyczny” 70 (1963), z. 2, s. 303–323. Le thème byzantin de Sirmium – Serbia au XI et XII siècle, „Sbornik radova Vizantolozskog instituta”, Inst. Serb. Akad. Nauk, Melagnes Ostrogorski, 2, s. 465–482. Le titres du duc, de catepan et de pronoete dans l’Empire byzantin du IX jusqu’au XII, [w:] „Actes du XII Congrès International des Études Byzantines”, 2, Beograd 1964, s. 233–239. Macedońska historiografia dynastyczna X wieku jako źródło do dziejów Bizancjum w latach 813–867, „Studia Źródłoznawcze” 16 (1971), s. 58–83. Paleologowie, [w:] Dynastie Europy, pod red. A. Mączaka, Wrocław 1997, s. 237–246. Studia nad dziejami panowania cesarza Michała III (842–867), „Przegląd Historyczny” 61 (1970), cz. 1, z. 2, s. 167–182; cz. 2, z. 3, s. 359–380. Borys I – książę czy król Bułgarii, „Balcanica Posnaniensia” 2 (1985), s. 33–42. Data chrztu Bułgarii, „Pamiętnik Słowiański” 18 (1968), s. 115–129. Kontrowersje wokół powstania i najstarszych dziejów państwa bułgarskiego, [w:] Trzynaście wieków Bułgarii, Wrocław 1983, s. 181–189. Nieznany przekaz kronikarski o przyjęciu chrześcijaństwa przez Bułgarów, „Pamiętnik Słowiański” 19 (1969), s. 139–143. Chrystus Pantokrator na pieczęciach i monetach Włodzimierza I i jego następców. Bizantyńskie i bułgarskie wzorce, „Wiadomości Numizmatyczne” 32 (1988), z. 3/4, s. 159–169.

Przypisy

Bibliografia Świat pogranicza. Księga pamiątkowa ku czci prof. Tadeusza Wasilewskiego, Red. nauk. Mirosław Nagielski, Andrzej Rachuba, Sławomir Górzyński, Warszawa 2003 Grzegorz Rostkowski, In memoriam. Profesor Tadeusz Wasilewski, [w:] Grzegorz Rostkowski, Integracja i tożsamość narodowa w Europie Środkowo-Wschodniej na przestrzeni dziejów, Warszawa 2007. Andrzej Rachuba, In memoriam.Tadeusz Wasilewski (8 IV 1933 – 9 XI 2005), „Kwartalnik Historyczny”, 113 (2006), z. 1, s. 198–201. Krzysztof Kossarzecki, Grzegorz Rostkowski, Bibliografia prac Tadeusza Wasilewskiego, [w:] Świat pogranicza. Księga pamiątkowa ku czci prof. Tadeusza Wasilewskiego, Red. nauk. Mirosław Nagielski, Andrzej Rachuba, Sławomir Górzyński, Warszawa 2003, s. 13–32.

Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Ambasadorowie Polski w Bułgarii Kategoria:Ambasadorowie III Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Historycznego Kategoria:Ludzie związani z Bydgoszczą Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Cyryla i Metodego Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy bałkaniści Kategoria:Polscy bizantynolodzy Kategoria:Polscy mediewiści Kategoria:Współpracownicy Polskiego Słownika Biograficznego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Zmarli w 2005 Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Jeźdźca z Madary Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego