Jonasz Stern (ur. 4 sierpnia 1904 w Kałuszu, zm. 2 sierpnia 1988 w Zakopanem) – polski malarz, grafik i pedagog żydowskiego pochodzenia, członek partii komunistycznych.
Życiorys thumb|upright=1.4|Statek kanibali. Kraków, 1972. Muzeum Narodowe w Szczecinie Urodził się w rodzinie żydowskiej. Kształcił się w Szkole Przemysłowej we Lwowie i w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie mieszkał od 1928. Studia łączył z pracą zarobkową w fabryce „Tęcza” i drukarni.
W 1933 wraz z innymi artystami założył stowarzyszenie artystyczne Grupa Krakowska. Jako scenograf współpracował z teatrem Cricot. Był również aktywistą politycznym. Partie, do których należał: Komunistyczna Partia Zachodniej Ukrainy, PPS-Lewica, KZMP, MOPR, KPP i PZPR.
W 1936 uczestniczył w Kongresie Pracowników Kultury we Lwowie. Za lewicowe przekonania został usunięty ze Związku Polskich Artystów Plastyków, a w 1937 osadzony w obozie w Berezie Kartuskiej. Wybuch II wojny światowej zastał go we Lwowie, gdzie, po zajęciu tego miasta w 1941 przez hitlerowców, został osadzony w getcie. Z getta został wysłany do obozu zagłady w Bełżcu, jednakże udało mu się zbiec podczas transportu i powrócić do Lwowa. 1 czerwca 1943 podczas likwidacji getta, ocalał z masakry, gdyż wydostał się spod ciał rozstrzelanych i uciekł na Węgry do Budapesztu, gdzie w dzielnicy ukrywał się dzięki pomocy komendanta żandarmerii o nazwisku Endre Laszlo. Do Krakowa wrócił w 1945. W latach 1954–1974 pracował jako profesor w ASP. Brał udział w organizowaniu tzw. Drugiej Grupy Krakowskiej i był jej wieloletnim prezesem.
Uprawiał malarstwo sztalugowe, grafikę, monotypię i serigrafię. Jego prace wystawiane były m.in. w Nowym Jorku, Moskwie, Wenecji, Kopenhadze, Londynie, Pradze i Tokio. Wiele muzeów polskich i zagranicznych posiada w swoich zbiorach jego dzieła.
Mieszkał przy ulicy Jadwigi z Łobzowa. Pochowany w alei zasłużonych cmentarza Rakowickiego w Krakowie (kwatera LXIX pas C-1-5).
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy (1979) Order Sztandaru Pracy II klasy (1964) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
mały|Grób Jonasza Sterna na cmentarzu Rakowickim w Krakowie
Nagrody Nagroda Miasta Krakowa (1961) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia (1969) Nagroda im. Cypriana Kamila Norwida (1979) Nagroda „Trybuny Ludu” (1984)
Przypisy Dziennik Polski, r. XXXV,nr 163 (10927), s. 3. Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 1250. Nagrody „Trybuny Ludu” 1984 r., „Trybuna Ludu”, nr 149, 23 czerwca 1984, s. 2.
Bibliografia Jan Adamczewski, Mała Encyklopedia Krakowa, Kraków 1996.
Linki zewnętrzne
Prace Jonasza Sterna w krakowskiej Galerii Sztuki ATTIS
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Członkowie Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków Kategoria:Działacze Komunistycznego Związku Młodzieży Polski Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Laureaci nagrody „Trybuny Ludu” Kategoria:Ludzie urodzeni w Kałuszu Kategoria:Mieszkańcy getta lwowskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Osadzeni w Miejscu Odosobnienia w Berezie Kartuskiej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Polscy malarze pochodzenia żydowskiego Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Urodzeni w 1904 Kategoria:Zmarli w 1988 Kategoria:Polscy Żydzi ocalali z Zagłady