Stefania Staszewska, z domu Szochur (jid. סטעפאַניע סטאַשעווסקאַ; ur. 1 października 1923 w Warszawie, zm. 30 września 2004 tamże) – polska aktorka teatralna i filmowa żydowskiego pochodzenia. Od 1971 do śmierci aktorka Teatru Żydowskiego w Warszawie.
Życiorys Urodziła się w Warszawie w rodzinie żydowskiej. Ojciec Samuel Szochur był pracownikiem najemnym w sklepie z tekstyliami przy ul. Gęsiej. Szochurowie mieszkali przy ul. Szczęśliwej 11. Uczęszczała do Gimnazjum Kaleckiej przy ul. Nowolipki.
Podczas II wojny światowej przebywała w getcie warszawskim. Działała w konspiracji, organizowała koncerty, przedstawienia dziecięce, a także organizowała tajne nauczanie wśród małych dzieci, ucząc je m.in. piosenek i wierszy. W czasie wielkiej akcji deportacyjnej do obozu zagłady w Treblince straciła matkę. Od 1942 pracowała w szopie Toebbensa przy ul. Leszno 42. Działała w ruchu oporu – była członkinią Żydowskiej Organizacji Bojowej.
W kwietniu 1943, po wybuchu powstania w getcie warszawskim, trafiła na Umschlagplatz i została wywieziona do obozu pracy w Poniatowej. Tam kontynuowała działalność artystyczną. Po pewnym czasie uciekła z obozu i przedostała się do Warszawy. Do wyzwolenia Warszawy ukrywała się na Boernerowie pracując jako pomoc domowa u Marii Parnowskiej pod fałszywym nazwiskiem Zofii Bartoszewskiej. Następnie wyjechała na Podhale, gdzie została zatrudniona w domu dziecka w Poroninie, najpierw jako kucharka, a potem jako wychowawczyni.
Po zakończeniu wojny była uczennicą Janusza Strachockiego. Do 1971 występowała kolejno w warszawskich teatrach: Dzieci Warszawy, Nowej Warszawy, Młodej Warszawy, Klasycznym i Rozmaitości. W 1971 związała się z Państwowym Teatrem Żydowskim im. Ester Rachel Kamińskiej, gdzie formalnie występowała do 1978. Po tym roku aż do śmierci bardzo aktywnie współpracowała z teatrem.
Po 1946 opublikowała wiele fragmentów swoich wspomnień na łamach „Fołks Sztyme”.
Po śmierci, zgodnie z jej ostatnią wolą, jej ciało zostało skremowane, a prochy rozsypane nad terenem obozu w Treblince.
Kariera Aktorka teatralna Teatr Żydowski w Warszawie
2004: Między dniem a nocą 1999: Joszke Muzykant 1997: Ballada o brunatnym teatrze 1995: Uriel Akosta 1994: Swat w zielonym szaliku 1993: My Żydzi polscy 1990: Dybuk 1990: Ballada o ślubnym welonie 1986: Pieśń o zamordowanym... 1985: Wielka wygrana 1984: Sen o Goldfadenie 1981: Poszukiwacze złota 1980: Jakub i Ezaw 1978: Planeta Ro 1977: W noc zimową 1977: Spadkobiercy 1976: Dwaj Kunie-Lemł 1976: Bóg, człowiek i diabeł 1976: Zmierzch 1975: Dzban pełen słońca 1973: Dybuk 1972: Było niegdyś miasteczko 1972: Wielka wygrana
Teatr Rozmaitości w Warszawie 1963: Iwanow 1961: Mój przyjaciel Kola
Teatr Klasyczny w Warszawie 1960: O burmistrzu co zawsze miał... 1959: O krasnoludkach i o sierotce 1958: Drzewa umierają stojąc 1958: Bolesław Śmiały. Skałka 1958: Umówiony dzień 1957: Poskromienie złośnicy
Teatr Młodej Warszawy 1956: Dzikie łabędzie
Teatr Nowej Warszawy 1953: Magazyn Małgorzaty Charette 1952: Młodość ojców 1952: O grajku i królewnie żabie 1951: Osiem lalek i jeden miś 1950: Zaczyna się Nowy Rok 1950: O krasnoludkach i sierotce
Teatr Dzieci Warszawy 1949: O Basi beksie 1948: Budowali most 1947: Na jagody Aktorka filmowa 1994: Wenn alle Deutschen schlafen 1991: Jeszcze tylko ten las 1985: War and love 1982: Hotel Polan und seine Gäste 1982: Austeria 1981: Zwei Freunde in Preußen 1980: Levins Muhle 1979: Die Schmuggler von Rajgorod 1979: Komedianci 1979: Gwiazdy na dachu 1979: Dybuk
Ordery i odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1985) Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Mieszkańcy getta warszawskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 2004 Kategoria:Żołnierze Żydowskiej Organizacji Bojowej Kategoria:Polscy Żydzi ocalali z Zagłady