Elżbieta Rakuszanka (Habsburżanka), niem. Elisabeth von Habsburg (ur. w Wiedniu pod koniec 1436 lub początek 1437, zm. 30 sierpnia 1505 w Krakowie) – królowa polska i wielka księżna litewska, posiadaczka starostwa w Koninie (1461–1505) i w Pyzdrach (1461–1505)Antoni Gąsiorowski, Starostowie wielkopolskich miast królewskich w dobie jagiellońskiej, Warszawa-Poznań 1981, s. 72..
Córka króla niemieckiego i węgierskiego Albrechta II Habsburga i Elżbiety Luksemburskiej, córki cesarza Zygmunta Luksemburskiego. Jej prababką była Elżbieta pomorska, wnuczka Kazimierza III Wielkiego. Jej bratem był Władysław Pogrobowiec.
Życiorys 25 lipca 1450 została zaręczona z Fryderykiem, synem księcia saskiego i elektora Rzeszy Niemieckiej Fryderyka II Łagodnego. Ostatecznie małżeństwo nie doszło do skutku. 10 lutego 1454 Elżbieta poślubiła w katedrze krakowskiej polskiego króla Kazimierza IV Jagiellończyka i została koronowana na królową. Małżeństwo pobłogosławił święty Jan Kapistran – założyciel klasztorów obserwanckich w Polsce, zwanych bernardynami. Królowa Elżbieta wywierała znaczny wpływ na politykę męża. Jej pozycja wzrosła w 1457, po śmierci brata Władysława Pogrobowca, gdy stała się spadkobierczynią tronu Czech i Węgier. Jako dziedziczka tych królestw podjęła starania o osadzenie tam Jagiellonów w osobie swego najstarszego syna Władysława.
Zwana jest matką królów, gdyż czterech z jej synów zostało królami, a córki Elżbiety poprzez swoje małżeństwa zostały skoligacone z większością panujących wówczas dynastii europejskich. Została pochowana w katedrze krakowskiej w kaplicy Świętego Krzyża. W 1973 z inicjatywy arcybiskupa metropolity krakowskiego, kardynała Karola Wojtyły otwarto grób Elżbiety i przeprowadzono badania, które pozwoliły badaczom odtworzyć w przybliżeniu wygląd królowej. Ponowny pogrzeb Elżbiety Rakuszanki odbył się 17 października 1973.
Potomstwo thumb|Fryz heraldyczny na budynku Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego, pierwszy z lewej w górnym rzędzie herb Habsburgów Elżbiety Rakuszanki Z małżeństwa Elżbiety i Kazimierza pochodziło trzynaścioro dzieci: Władysław II Jagiellończyk – król Czech i Węgier Jadwiga – żona Jerzego Bogatego księcia bawarskiego Kazimierz – patron Polski i Litwy, święty katolicki Jan I Olbracht – król Polski Aleksander Jagiellończyk – król Polski i wielki książę litewski Zofia Jagiellonka – żona Fryderyka, elektora brandenburskiego i matka wielkiego mistrza krzyżackiego Albrechta Hohenzollerna Elżbieta – zmarła w dzieciństwie Zygmunt I Stary – król Polski i wielki książę litewski Fryderyk – biskup krakowski (później kardynał i arcybiskup gnieźnieński) Elżbieta – zmarła w dzieciństwie Anna Jagiellonka – żona księcia pomorskiego Bogusława X Barbara Jagiellonka – żona księcia saskiego Jerzego Brodatego Elżbieta – żona Fryderyka II, księcia legnickiego
Przodkowie
Zobacz też Rakuszanka
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii Elżbieta Rakuszanka Kategoria:Ludzie związani z Koninem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Pyzdrami (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy pochodzenia austriackiego Elżbieta Rakuszanka Kategoria:Pochowani w bazylice archikatedralnej św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie Kategoria:Starostowie miast I Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Władcy Polski koronowani w katedrze wawelskiej Kategoria:Zmarli w 1505 Elżbieta Rakuszanka Kategoria:Ludzie urodzeni w Wiedniu