thumb|Dwukołowy wóz towarowy (plaustrum) zaprzężony w muły (fresk pompejański) Plaustrum (plostrum) (lm plaustra/plostra) – rodzaj ciężkiego wozu towarowego, używanego przez Rzymian w okresie republiki i cesarstwaLivio Zerbini: Starożytne miasto rzymskie. Historia i życie codzienne. Warszawa: Bellona, 2008, s. 45, .

Poruszał się najczęściej w zaprzęgu wołów, niekiedy mułów lub osłów, rzadko w konnym. Jego masywna konstrukcja składała się z płytowej platformy drewnianej, umieszczonej na osadzonych w jarzmach osiach pełnych kół obracających się wraz z nimi. Jako boczną osłonę towarowej platformy stosowano drabinki lub koszową plecionkęMała encyklopedia kultury antycznej A–Z, dz. cyt., s. 595.. Był to pojazd początkowo dwukołowy, później czterokołowy (wówczas określany jako plaustrum majus). Z przekazów Wergiliusza, Katona, Kolumelli, Warrona wiadomo, że wozu tego używano do prac polowych oraz transportu płodów rolnych i gnoju, a także materiałów budowlanych (kamienie, drewno) i posągówDer Kleine Pauly, dz. cyt., kol. 1345., nieczęsto zaś dla przewozu osób.

Plaustra były głównym środkiem transportu zaopatrzenia miast w żywność, cechowały się jednak nadmierną hałaśliwością uprzykrzającą życie ich mieszkańcom. Przyczyną tego była prymitywna konstrukcja podwozia z kołami osadzonymi sztywno na skrzypiących osiach (por. Owidiusz, Tristia III 10,59). Na uciążliwy nocny hałas tych ładownych wozów skarżył się też poeta MarcjalisEpigramy XII 18, 13-16.. Wskutek tego, jak zanotował historyk Eliusz Spartianus, cesarz Hadrian „nie pozwolił pojazdom z dużym ładunkiem wjeżdżać do Rzymu“Historycy cesarstwa rzymskiego, Hadrian 22..

W czasach późniejszych zapewne na bazie tego pojazdu powstało pilentum – wóz używany początkowo w trakcie obrzędów religijnych.

Przypisy

Bibliografia Werner Krenkel: Wagen w Der Kleine Pauly. Lexikon der Antike. T. 5. München: Deutscher Taschenbuchverlag, 1979, kol. 1345, 39-54, Mała encyklopedia kultury antycznej A–Z (red. Z. Piszczek). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 595, Wielka Historia Świata. T. 10. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 279,

Kategoria:Historyczne środki transportu Kategoria:Transport w starożytnym Rzymie Kategoria:Pojazdy