Nieważność – rodzaj sankcji przewidzianej przez prawo (sankcja prawna) jako skutek wadliwości, czyli niedochowania wierności postanowieniom prawa. Co do zasady, nieważność ma powodować usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej, decyzji administracyjnej, orzeczenia sądu, umowy międzynarodowej, itp. Skutek następuje wtedy ex tunc (wstecz, łac. „od wtedy”), a więc od momentu dokonania czynności (wydania decyzji, orzeczenia, itp.) dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności). W swej mniej kategorycznej postaci – nieważności względnej (ex nunc, łac. „od teraz”) – nie prowadzi do skutku automatycznego, ale do wzruszalności, czyli możliwości powołania się na wadliwość i doprowadzenia do unieważnienia. Unieważnienie także wtedy zachodzi ze skutkiem wstecznym. Nieskorzystanie z możliwości unieważnienia powoduje natomiast konwalidację.
Nieważność czynności prawnej – instytucja prawa cywilnego będąca zbiorczą nazwą dla możliwych skutków prawnych wad oświadczeń woli: braku świadomości, braku woli, błędu, podstępu lub groźby Nieważność decyzji administracyjnej – instytucja prawa administracyjnego oznaczająca możliwość usunięcia z obrotu prawnego decyzji administracyjnej obarczonej co najmniej jedną z wad określonych w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja administracyjna pozostaje ważna (domniemanie legalności) do czasu stwierdzenia nieważności przez uprawniony organ, stwierdzenie nieważności wywołuje natomiast skutki prawne od daty wydania unieważnionej decyzji. Nieważność orzeczenia sądu – instytucja w procesie karnym z kodeksu postępowania karnego z 1928 r. oraz z kodeksu postępowania karnego z 1997 r., zniesiona w 2003 rUstawa z dnia 10 stycznia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego, ustawy o świadku koronnym oraz ustawy o ochronie informacji niejawnych (, ze zm.).. Nieważność postępowania – instytucja w postępowaniu cywilnym i sądowoadministracyjnym Nieważność umowy międzynarodowej – instytucja w prawie międzynarodowym, aktualnie określona w Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów z 1969 r. (art. 42-53). Do przesłanek nieważności umowy należą: naruszenie prawa krajowego, przekroczenie pełnomocnictw, błąd, oszustwo (podstęp), przekupstwo oraz przymus (wobec państwa lub jego przedstawiciela) oraz sprzeczność z normą ius cogens.
Przypisy
Linki zewnętrzne Gazeta Prawna: Nieważność
Kategoria:Teoria prawa