Anna Jantar, właśc. Anna Maria Kukulska z domu Szmeterling (ur. 10 czerwca 1950 w Poznaniu, zm. 14 marca 1980 w Warszawie) – polska piosenkarka.
Uchodziła za ikonę muzyki pop polskiej estrady. Zaliczana do grona popularnych i słynnych polskich piosenkarek lat 70. XX wieku. Wylansowała takie przeboje jak m.in.: „Tyle słońca w całym mieście”, „Nic nie może wiecznie trwać”, „Staruszek świat”, „Najtrudniejszy pierwszy krok”, „Za każdy uśmiech”, „Baju-baj proszę pana (Jambalaya)”, „Radość najpiękniejszych lat”, „Mój tylko mój”, „Nie wierz mi, nie ufaj mi”, „Wielka dama tańczy sama” czy „Moje jedyne marzenie”. W sumie zaśpiewała ok. 160 piosenek różnych kompozytorów. Współpracowała z wieloma artystami, m.in. ze Stanisławem Sojką, Bogusławem Mecem, Zbigniewem Hołdysem czy Andrzejem Tenardem, poza tym nagrywała piosenki z zespołami Budka Suflera i zespołem Perfect.
Występowała m.in. w Austrii, Bułgarii, Czechosłowacji, Finlandii, Irlandii, Jugosławii, Kanadzie, NRD, RFN, Stanach Zjednoczonych, Szwecji, Węgrzech oraz Związku Radzieckim.
Rodzina i edukacja thumb|Jantar z rodzicami i bratem, Romanem (lata 50. XX wieku) thumb|Dom rodzinny Jantar przy ul. Kasprzaka 7 w Poznaniu (2020) Urodziła się 10 czerwca 1950 w Ginekologiczno-Położniczym Szpitalu Klinicznym w Poznaniu. Była drugim dzieckiem pochodzącego ze Lwowa Józefa Szmeterlinga (1925–2000) i Haliny z domu Surmacewicz (1924–2016), która również miała pochodzenie kresowe. Miała starszego brata, Romana (ur. 1948), późniejszego twórcę słów do kilku jej piosenek. została ochrzczona w kościele pw. Najświętszego Zbawiciela w Poznaniu, otrzymała imiona Anna Maria. Rodzicami chrzestnymi byli Jerzy Nałęcz-Nieniewski (przyjaciel ojca) i Włodzimiera Surmacewicz (bratowa matki).
Jej dziadek od strony matki, Czesław Surmacewicz herbu Leliwa, pochodził z rodziny szlacheckiej, w późniejszym czasie był burmistrzem Zdun. Po babci Zofii Czosnowskiej odziedziczyła głos, a po dziadku, ułanie kresowym – zamiłowanie do gry na fortepianie. Babka od strony ojca, Anna Sawicka (Szmeterling), była narodowości węgierskiej i pracowała w Cyrku Braci Staniewskich (w 1944 wyprowadziła się do Czechosłowacji).
Od najmłodszych lat wykazywała uzdolnienie do śpiewu, stwierdzono u niej również słuch absolutny. Przez prawie trzy lata uczęszczała do przedszkola muzycznego przy Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Poznaniu, w której uczyła się gry na fortepianie. Naukę kontynuowała w podstawowej szkole muzycznej. W latach 1964–1968 uczęszczała do poznańskiego VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza i Średniej Szkoły Muzycznej, w klasie fortepianu i rytmiki. Egzamin dojrzałości z powodu coraz liczniejszych występów muzycznych i związanych z tym zaniedbań w nauce zdała w liceum wieczorowym przy ulicy Strzeleckiej. W 1969 zdawała egzamin wstępny na studia do PWST w Warszawie, ale nie została przyjęta (w tamtych czasach pierwszeństwo miały osoby pochodzące z rodzin robotniczych i wiejskich).
Działalność artystyczna Początki muzyczne W wieku 14 lat została zaproszona przez Piotra Kuźniaka do bigbitowego zespołu muzycznego Szafiry. Występowała w poznańskim klubie studenckim „Od Nowa” i jako akompaniatorka i wokalistka w Studenckim Teatrze Nurt na Winogradach, a później udzielała się także w teatrach: Oktawa i Ósmy Dzień. 16 grudnia 1968 w poznańskim radiu, w ramach współpracy z grupą Polne Kwiaty, nagrała utwór „Po ten kwiat czerwony”. W styczniu 1969 zdobyła wyróżnienie za występ na Festiwalu Piosenki Studenckiej w Krakowie. W tym samym roku została wyróżniona za interpretację piosenki „Łąka bez kwiatów” na Festiwalu Artystycznym Młodzieży Akademickiej w Świnoujściu.
W latach 1969–1971 była wokalistką zespołu Waganci, z którym nagrała m.in. radiowy przebój „Co ja w tobie widziałam”, a także współpracowała z zespołem Czerwono-Czarni podczas wspólnej trasy koncertowej i wystąpiła w filmowej komedii muzycznej Hieronima Przybyła Milion za Laurę (1971), w którym zaśpiewała piosenkę „Czujna straż”. Z uwagi na trudno zapamiętywalne nazwisko, w 1970 zaczęła występować pod nazwiskiem Jantar.
Kariera solowa thumb|Jarosław Kukulski i Jantar 1 lutego 1972 zdała egzamin przed Komisją Weryfikacyjną Ministerstwa Kultury i Sztuki, uzyskując tytuł zawodowej piosenkarki. Koncertowała z programem estradowym wraz z Andrzejem Frajndtem, do scenariusza Janusza Weissa. 21 czerwca 1973 wystąpiła z utworem „Najtrudniejszy pierwszy krok” na 11. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, z którym zajęła szóste miejsce w głosowaniu jury . Utwór, mimo niepowodzenia na festiwalu, stał się radiowym przebojem, a Jantar zyskała rozpoznawalność i uznanie w Polsce, zaś jej wizerunek w kolejnych latach znalazł się na okładkach wielu czasopism, takich jak np. „Na żywo”, „Przyjaźń”, „Retro”, „Retro wspomnienia”, „Ta nasza młodość” czy „Zwierciadło”. Chcąc udoskonalić swoje występy sceniczne, uczyła się tańca u Ewy Kuklińskiej.
W 1974 wydała swój debiutancki album studyjny pt. Tyle słońca w całym mieście, za którego sprzedaż dwa lata później otrzymała certyfikat złotej płyty. 28 czerwca 1974 za wykonanie utworu „Tyle słońca w całym mieście” otrzymała nagrodę publiczności w konkursie „Premier” na 12. KFPP w Opolu. Do końca roku otrzymała także: nagrodę „Polskich Nagrań” za utwór „Nie żałujcie serca, dziewczyny” na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu, wyróżnienie za interpretację na festiwalu w Lublanie, trzecią nagrodę za piosenkę „Tak wiele jest miłości” na festiwalu Cisco '74 w Castlebar i trzecią nagrodę na festiwalu Coupe d’Europe w Villach. W 1975, reprezentując Polskę z utworem „Staruszek świat”, zajęła drugie miejsce za interpretację na 15. Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie, na którym odebrała również nagrodę publiczności i nagrodę „Głosu Wybrzeża”. W tym samym roku zajęła drugie miejsce z utworem „Niech ziemia tonie w kwiatach” na Festiwalu Przebojów w Dreźnie i wydała album pt. Za każdy uśmiech, za który w 1977 odebrała certyfikat złotej płyty.
W 1976 odbyła trasę koncertową po ośrodkach polonijnych w USA i Kanadzie (m.in. w Chicago, Nowym Jorku i Toronto), gdzie prezentowała program „Pół żartem – pół serio” ze Sławą Przybylską, Lidią Wysocką, Aliną Janowską, Januszem Rewińskim, Adamem Zwierzem i Zenonem Laskowikiem. W 1977 wydała album pt. Zawsze gdzieś czeka ktoś. Pod koniec 1979 nawiązała współpracę z Budką Suflera i nagrała z zespołem dwie piosenki: „Układ z życiem” i „Nic nie może wiecznie trwać”; drugi z utworów stał się przebojem i zwyciężył w plebiscycie Studia Gama na najpopularniejszą piosenkę roku 1979.
W styczniu 1979 z piosenką „Tylko mnie poproś do tańca” zajęła drugie miejsce na Festiwalu Przebojów w Tampere, a po powrocie do kraju – zafascynowana filmem Grease – nagrała covery dwóch piosenek ze ścieżki dźwiękowej: „Hopelessly Devoted to You” i „You’re the One That I Want” (w duecie ze Stanisławem Soyką). W tym samym roku nagrała również album pt. Anna Jantar i duety: „Ktoś między nami” (ze Zbigniewem Hołdysem) i „Pozwolił nam los” (z Bogusławem Mecem), a także otrzymała Odznakę „Zasłużonego Działacza Kultury”. W grudniu 1979 nagrała utwór „Spocząć” z muzykami Perfectu. Ostatnim programem telewizyjnym z jej udziałem był program przeznaczony dla dzieci pt. Zamiast słuchać bajek, nakręcony w Palmiarni w Wałbrzychu.
Ostatni wyjazd do Stanów Zjednoczonych i śmierć
mały|Grób Anny Jantar i Jarosława Kukulskiego na cmentarzu Wawrzyszewskim w Warszawie 27 grudnia 1979 wyleciała w trasę koncertową do Stanów Zjednoczonych. W styczniu i lutym 1980 grała koncerty w klubach polonijnych w Chicago i New Jersey wraz z zespołem Perfect i Tragap. 12 marca wystąpiła w klubie „Zodiac” w New Jersey, gdzie zagrała swój ostatni koncert przed śmiercią.
13 marca 1980 wyleciała z lotniska JFK w Nowym Jorku do Warszawy samolotem Ił-62 „Mikołaj Kopernik”, który następnego dnia ok. godz. 11:15 w rozbił się przy podejściu do lądowania na lotnisku Okęcie. Lekarz medycyny sądowej po tragedii przekazał matce Jantar mały różaniec, który piosenkarka trzymała w dłoni podczas katastrofy. Ceremonia pogrzebowa odbyła się 25 marca 1980 z udziałem ok. 40 tys. osób w kościele św. Marii Magdaleny w Warszawie, następnie Jantar została pochowana na cmentarzu Wawrzyszewskim. Podczas pogrzebu przemówił Daniel Olbrychski. Na nagrobku widnieje nazwisko Anna Jantar-Kukulska.
Życie prywatne mały|Natalia Kukulska na tle fotografii matki (2005) Przyszłego męża, Jarosława Kukulskiego, poznała przy współpracy z zespołem Waganci. 15 sierpnia 1970 wzięli ślub cywilny w poznańskim ratuszu, a 11 kwietnia 1971 – ślub kościelny w kościele pw. św. Anny w Poznaniu. W 1972 przeprowadzili się do Warszawy i zamieszkali w bloku przy Alei Reymonta 21 na Wawrzyszewie. Mieli córkę, Natalię (ur. 1976).
Lubiła poezję, zwłaszcza autorstwa Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej i Bolesława Leśmiana. Z sentymentem wspominała rodzinny Poznań.
Tablica przodków Tablica rodowodowaPradziadkowie ?? ?? x25px Antoni Edmund Surmacewicz h. Leliwa(1874–1944)Wiktoria Piaścik(?–1926) Stanisław Czosnowski(9.04.1874–?)Marianna Sikora(4.07.1876–?)Dziadkowie Edward Szmeterling(?–?)Anna Sawicka(1906–1998) x25px Czesław Daniel Surmacewicz h. Leliwa(3.01.1898–11.01.1926)Zofia Czosnowska(22.01.1899–?)Rodzice Józef Szmeterling(26.03.1925–15.09.2000)Halina Surmacewicz(11.07.1924–21.09.2016)Anna Maria Kukulska(10.06.1950–14.03.1980)
Dyskografia Albumy studyjne Rok Tytuł Wydawca1974Tyle słońca w całym mieściePolskie Nagrania „Muza”1976Za każdy uśmiech1978Zawsze gdzieś czeka ktoś1980Anna Jantar TonpressThe Best of Anna Jantar
Czwórki Rok TytułWydawca1971(Waganci): Co ja w tobie widziałam, Dziś w twoich oczach, Co mogę mieć, Razem z tobąPolskie Nagrania „Muza” (N 0634)1972Na skrzydłach dni, Kiedy dziś patrzę na topole, Ileś wart, ja nie wiem, Zobaczyliśmy się naglePolskie Nagrania „Muza” (N 0678)1978Tylko mnie poproś do tańca / Let me stay / Nie wierz mi, nie ufaj mi / Zawsze gdzieś czeka ktośTonpress (N 076)
Single Rok Utwory 1971 (Waganci): Wszystkie koty w nocy czarne / Marzenia o marzeniach 1974 Nastanie dzień / Tyle słońca w całym mieście 1975 Staruszek świat / Dzień bez happy enduBędzie dość / Za każdy uśmiechMój, tylko mój / Dzień nadziei 1977 Dyskotekowy bal / Zgubiłam klucz do niebaDyskotekowy bal / Kto umie tęsknić 1978 Baju-baj proszę pana (Jambalaya) / Radość najpiękniejszych dniPo tamtej stronie marzeń / Mój świat zawsze ten samMój tylko mój / Mój świat zawsze ten samKto powie nam / Dżinsowe maniery 1979 Gdzie są dzisiaj tamci ludzie / Nie ma piwa w niebieHopelessly Devoted to You / You're the One that I Want (ze Stanisławem Sojką) 1985 Wielka dama tańczy sama / Moje jedyne marzenie
Pocztówki dźwiękowe Rok Utwory1972(Waganci): Marzenia o marzeniach / Frywolna babciaIleś wart ja nie wiemJa się w tobie nie zakochamZobaczyliśmy się nagle 1973 Najtrudniejszy pierwszy krokTwoje oczy obiecują siódme niebo1974Tak wiele jest radościOtwórzmy nieba ciemne drzwiTyle słońca w całym mieścieJaki jesteś jeszcze nie wiemŻeby szczęśliwym być / Chcę kochać1975Gdzie nie spojrzę – ty / Jaki jesteś jeszcze nie wiemDzień nadzieiPo tamtej stronie marzeńHasta Mañana (polska wersja utworu grupy ABBA o tym samym tytule) / Poszukaj swojej gwiazdyRosyjskie piernikiKto wymyślił naszą miłość1976Będzie dość 1977 Tak blisko nasZawsze gdzieś czeka ktośGodzina drogi / Gdy on natchnieniem jestPanna na wydaniu 1978 Zwycięży Polska / Chłopcy gola (Argentyna '78)Nie wierz mi nie ufaj mi / Zgubiłam klucz do niebaJambalayaNa ciebie czekam lwie / Po tamtej stronie marzeń1979Nic nie może wiecznie trwaćSłońce za mną chodzi 1980 Śpij maleńka spokojnieNajtrudniejszy pierwszy krok / Biały wiersz od ciebieSłoń to wielka frajdaBaju baj proszę pana (Jambalaya) / Po tamtej stronie marzeńZa każdy uśmiech / Staruszek świat
Albumy kompilacyjne