Rewal – gmina wiejska w województwie zachodniopomorskim, w północnej części powiatu gryfickiego. Jest najmniejszą polską gminą wiejską położoną nad morzem. Siedzibą gminy jest wieś Rewal.

Decydującymi walorami gminy Rewal jest położenie nad brzegiem morza oraz duże walory

przyrodnicze i krajobrazowe a także dobre skomunikowanie z innymi miejscowościami. Z tego też powodu, najważniejszą gałęzią działalności gospodarczej jest obecnie turystyka.

Z południowo - zachodniej części kraju do gminy Rewal prowadzi droga ekspresowa S3

przechodząca później w drogę krajową nr 3. Z Polski centralnej do gminy wiedzie droga krajowa nr 11, a ze wschodniej droga krajowa nr 6. Przez jej terytorium przebiega 13-sto kilometrowy 8 odcinek drogi wojewódzkiej nr 102 łączący Kołobrzeg z Międzyzdrojami. Podróżujący transportem lotniczym mają do dyspozycji oddalony o 78 km Port Lotniczy Szczecin Goleniów obsługujący połączenia zarówno krajowe jak i zagraniczne.

Gęstość zaludnienia: 83 osoby/km 2 , ludność (pobyt stały i czasowy): 3534 osoby, dane za 2024 rok.

Teren gminy obejmuje 7 miejscowości: Niechorze, Pobierowo, Pogorzelica, Pustkowo, Rewal, Śliwin, Trzęsacz. Wszystkie z nich tworzą sołectwa.

Geografia Położenie Gmina położona jest na Wybrzeżu Trzebiatowskim w dwukilometrowym pasie nad Morzem Bałtyckim w północnej części powiatu gryfickiego i sąsiaduje z gminami: Karnice (od południa) i Trzebiatów (od południowego wschodu) z powiatu gryfickiego oraz z gminami: Dziwnów (od zachodu) i Świerzno (od południowego zachodu) z powiatu kamieńskiego. Odległość z Rewala do siedziby władz powiatu, Gryfic wynosi ok. 25 km.

W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie szczecińskim.

Powierzchnia Według danych z 1 stycznia 2014 roku powierzchnia gminy wynosiła 40,65 km². Gmina stanowi 4,0% powierzchni powiatu.

Według danych z roku 2005 gmina Rewal ma obszar 41,13 km², w tym: użytki rolne 34,4%, lasy i grunty leśne 30,3%

Warunki klimatyczne Gmina, podobnie jak cały obszar Polski, położona jest w strefie klimatu umiarkowanego. Klimat kształtuje się pod wpływem mas powietrza atlantyckiego, bezpośrednio oddziałuje nań Morze Bałtyckie. Średnia temperatura roczna powietrza wynosi 8,5 °C, w najcieplejszym miesiącu (lipiec) temperatura wzrasta do 17 °C, natomiast w styczniu spada do 0 °C. Amplituda roczna wynosi 17 °C. Klimatyczna zima trwa stosunkowo krótko – średnio 25 dni z pokrywą śnieżną, natomiast okres bezprzymrozkowy – około 203 dni. Średnie nasłonecznienie w ciągu dnia wynosi w roku 4,4 godz. Najwyższe wartości osiąga ono w okresie wiosenno–letnim (od maja do sierpnia) – 7,3 godz. Średnia liczba dni pogodnych wynosi 35, natomiast pochmurnych 130. Wilgotność powietrza kształtuje się pod wpływem morza, co powoduje, iż jej wartość jest podwyższona. Średnia roczna wilgotność względna wynosi 82%. Średnia roczna suma opadów stanowi ok. 625 mm. Najwyższe średnie sumy opadów odnotowuje się w lipcu (75 mm), natomiast najniższe w lutym (30 mm). Średnia roczna liczba dni z burzą wynosi 18. W pasie nadmorskim dominują wiatry zachodnie i południowo-zachodnie. Jest to obszar bardzo wietrzny, o czym świadczy mały udział cisz atmosferycznych we wszystkich porach roku (5%). Charakterystyczną cechą spowodowaną położeniem nadmorskim gminy jest występowanie wiatrów lokalnych, tzw. bryzy morskiej i lądowej. Wiatry te osiągają prędkość 5 m/s. Są one wywołane dobową różnicą temperatur pomiędzy morzem a lądem. Na terenie gminy występuje bardzo małe zagrożenie klimatyczneKoźmiński Cz., Michalska B., Atlas zasobów i zagrożeń klimatycznych Pomorza, Akademia Rolnicza w Szczecinie, Szczecin, 2004.. Stężenie średnioroczne dwutlenku siarki (SO2) wyniosło w 2005 roku 3,3 ug/m³, natomiast ditlenku azotu (NO2)– 9,8 ug/m³.

Geologia Gmina Rewal położona jest na wale pomorskim. Obejmuje północno-wschodnią część antykliny Kamienia Pomorskiego oraz południowo-zachodnią część synkliny Trzebiatowa. Linią graniczną pomiędzy obiema jednostkami tektoniczno-strukturalnymi jest linia Śliwin – Skrobotowo. W podłożu antykliny Kamienia Pomorskiego i synkliny Trzebiatowa, występują odpowiednio: osady węglanowe jury górnej, piaskowce, mułowce, iłowce jury środkowej przechodzące w wapienie, margle i piaskowce jury górnej w okolicach Trzęsacza i Rewala oraz w utwory mioceńskie (Pobierowo – Pustkowo); mułowce kredy dolnej (Śliwin), iłowce i osady węglanowe kredy górnej (Niechorze i Pogorzelica). Osady czwartorzędowe maja miąższość od 40 do 70 metrów. Zalegają tu także osady zlodowacenia środkowopolskiego (szare i brunatnoszare gliny zwałowe – miąższość od 15 do 30 m, występujące na przemian z warstwami osadów piaszczysto – żwirowych). Wśród osadów plejstoceńskich wyróżnia się piaski, żwiry fluwioglacjalne oraz gliny zwałowe, budujące brzeg klifowy. Przymorska dolina wypełniona jest osadami piaszczystymi, nad nią zalega warstwa osadów organicznych. W wyniku zalegania martwego lodu tworzyły się wytopiska w wyniku czego osadzały się materiały typu jeziornego (piaski i mułki) – okolice jeziora Liwia Łuża. Do utworów holoceńskich zalicza się: piaski, żwiry, mady rzeczne oraz torfy i namuły występujące w głębi lądu; piaski eoliczne zalegające na wydmach oraz budujące wały, piaski morskie plaży.

Rzeźba terenu mały|Klif pod Niechorzem

Formy ukształtowania powierzchni ziemi: w zachodniej części gminy występują wysoczyzny morenowe płaskie i faliste (wysokość bezwzględna wynosi tam ok. 10 – 15 m n.p.m.; zbudowana ona jest z materiałów gliniastych i piaszczystych; obszary oddalone od morza zajmują wydmy lądowe, paraboliczne – o wysokości do 10 m); w centralnej i wschodniej części terenu znajdują się: wydmy nadmorskie rozciągające się od Pogorzelicy ku wschodniej części gminy Rewal (wydmy wałowe osiągają tu wysokość do 10 m n.p.m.), plaże oraz mierzeja Liwki (o szerokości 400 – 1200 m i wysokości 1–4 m n.p.m.), która oddziela jezioro Liwia Łuża (jezioro przybrzeżne) od Morza Bałtyckiego; w głębi lądu położone są dna ważniejszych dolin marginalnych oraz pradolin Redy – Łaby i Pomorskiej; ich szerokość wynosi 3 km, dno ma płaski kształt i jest zatorfione, teren zaś odwadniają rowy odprowadzające wodę do jeziora Liwia Łuża; w zachodniej części wybrzeża występują: klif (o maksymalnej wysokości 20 m n.p.m., na klifie rozpościera się obszar wydm porośniętych lasem sosnowym) oraz plaże.

Stosunki wodne mały|Jezioro Liwia Łuża z latarni morskiej w Niechorzu

Wody powierzchniowe gminy Rewal stanowią ok. 6% ogólnej powierzchni terenu (2,44 km²). Prawie cały obszar gminy znajduje się w zlewni przymorskiej, w której skład wchodzą 3 mniejsze zlewnie cząstkowe (zlewnia jeziora Liwia Łuża i Liwki, wybrzeże od Dziwny do zlewni Liwki i od niej do zlewni Regi). Granicą jego jest dział wodny przebiegający po wyniosłościach wydm. W części zachodniej i wschodniej znajdują się niewielkie obszary, należące do innych zlewni, odpowiednio: do zlewni Dziwny oraz Regi. W obrębie gminy znajduje się jezioro Liwia Łuża. Jego powierzchnia wynosi około 251 ha. Poziom wody w jeziorze wynosi około 0,4 – 0,5 m. Jest to zbiornik eutroficzny, otoczony szuwarami i w około 20% porośnięty roślinnością. Ze względu na okresowe zasolenie wód jeziora i zrzut wód z oczyszczalni ścieków w Pobierowie mamy do czynienia ze sporym zanieczyszczeniem i skłonnością do degradacji. Zbiornik ten jest własnością Agencji Nieruchomości Rolnych (Oddział Terenowy w Szczecinie). Na wschód od jeziora (ok. 1,5 km) znajduje się Bagno Pogorzelickie, które jest częścią ostoi ptakówOgólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, Ostoje ptaków w Polsce, Biblioteka Monitoringu Środowiska, Gdańsk 1994.. Z jeziora wypływa kanał Liwia Łuża, zanikający na plaży, okresowo zalewany przez Bałtyk. Do Liwii Łuży dopływa Kanał Lądkowski, który odprowadza wody z okolicznych terenów. Do sztucznych cieków należy ponadto Kanał Konarzewski. W gminie brak cieków naturalnych. Geologia obszaru nie sprzyja występowaniu głębinowych wód podziemnych dobrej jakości. Płytko zalegające skały mezozoiczne z licznymi uskokami powodują napływ wód mocno zasolonych, co oddziałuje hydraulicznie na warstwy wodonośne czwartorzędu. W okolicach Niechorza występuje ujęcie kredowych wód mineralizowanych – jony magnezu, sodu, jodu, fluoru, bromu, żelaza. Są to wody o podwyższonej mineralizacji. W Pobierowie i Trzęsaczu znajdują się jurajskie ujęcia, których woda po przebadaniu i analizie może być użyta do przyrodolecznictwa. W niektórych miejscach na terenie gminy wody podziemne mogą mieć wysokie stężenie chlorków, spowodowane ingerencją słonych wód Morza Bałtyckiego. Przybrzeżne wody morskie, przylegające do gminy Rewal badane są corocznie w okresie wiosenno–letnim przez Wojewódzką Stację Sanitarno–Epidemiologiczną w Szczecinie.

Układ osadniczy W obrębie gminy Rewal położonych jest siedem osad typu wiejskiego. Są to: Pobierowo (976 mieszkańców), Pustkowo (123), Trzęsacz (89), Rewal (893), Niechorze (909), Pogorzelica (109) oraz Śliwin (224). Pierwsze sześć wsi to wielodrożnice. Są to miejscowości typowo turystyczne, praktycznie brak w nich zabudowań typowo rolniczych. Budynki są niskie i najczęściej jednorodzinne. Cechą charakterystyczną jest duża liczba zabudowań związanych z obsługą turystów. Natomiast Śliwin jest ulicówką. Osada ta jest w większym stopniu wsią rolniczą i bardziej nastawioną na agroturystykę. Zabudowa tam jest niska, jednorodzinna. Wszystkie miejscowości, prócz Śliwina położone są bezpośrednio nad Morzem Bałtyckim, zaś Śliwin zlokalizowany jest o ok. 1 km od Rewala w głąb lądu.

Przyroda Flora mały|Niechorze – lasy na klifie

Na terenie gminy Rewal występują lasy Skarbu Państwa administrowane przez Nadleśnictwo Gryfice oraz Urząd Morski w Szczecinie. Nieznaczną część stanowią lasy prywatne – 19 ha. Lasy Państwowe administrują na powierzchni 1040,25 ha. Drzewostany tworzą głównie: sosna, ale także dąb, brzoza, modrzew i świerk.

Oprócz lasów występują także zadrzewienia na terenach nieleśnych. Do ważniejszych skupień drzew poza obszarami lasu należą: aleja kasztanowców w Trzęsaczu; aleja lipowa i klonowa w Rewalu; parki w Trzęsaczu; drzewostany cmentarzy.

Ochrona przyrody Gmina Rewal jest specyficznym obszarem, ponieważ prócz miejscowości cała należy do Trzebiatowsko–Kołobrzeskiego Pasa Nadmorskiego objętego programem Natura 2000. Znajduje się tam rezerwat ornitologiczny pod nazwą „Jezioro Liwia Łuża”. W pasie przyjeziornym gniazdują takie ptaki jakHerbach J. (red), Siedliska morskie i przybrzeżne, nadmorskie i śródlądowe solniska i wydmy. Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Tom 1, Ministerstwo Środowiska, Warszawa 2004.: łabędź niemy, perkoz dwuczuby, gęgawa, błotniak stawowy, mewa srebrzysta, śmieszka, srokosz, żuraw, wąsatka, krwawodziób, rybitwa zwyczajna.

Ponadto w czasie wędrówek pojawiają się: gęś zbożowa, gęś białoczelna, świstun, rożeniec, krakwa.

Oprócz tego chronionego obszaru, leży tam również zabytkowy park przy pałacu w Trzęsaczu, zajmujący powierzchnię 5 ha, wpisany w rejestr zabytków. Występuje tam także wiele pomników przyrody. W Rewalu są to: ostrokrzew kolczasty (jeden z dwóch w Europie okazów rosnących w formie drzewa – wysokość 5,5 m) oraz jesion wyniosły o wysokości 24 m; w Pustkowie: dąb szypułkowy (wysokość 21 m) i dwa wiązy szypułkowe (wysokość 26 m); w Trzęsaczu: pięć lip drobnolistnych (wysokość 19 m).

Na terenie gminy zlokalizowane są ponadto zespoły krajobrazowo-przyrodnicze: Trzęsacz – część podlegającego abrazji klifu, z plażą, ruinami kościoła i cmentarzem doń przylegającym; Niechorze – linia brzegowa oraz fragment wysoczyzny do drogi Śliwn – Niechorze; Kanał Liwka – należą do niego Kanał Liwka, pas nadbrzeżny po obu stronach kanału oraz plaża z odcinkiem wałów wydmowych; Bielikowe Wydmy – kilka pagórków wydm śródlądowych leżących w kompleksie leśnym „Liwski Las”; Dolina dopływu Regi – obszar podmokły w okolicach zarastającego jezioro Konarzewo. Jest to ostoja ptactwa wodno–błotnego.

Historia