Zdeněk Svěrák (ur. 28 marca 1936 w Pradze) – czeski aktor, komik i scenarzysta.
Życiorys W 1958 roku ukończył praską Wyższą Szkołę Pedagogiczną na wydziale języka czeskiego i literatury. Studiował pedagogikę na Uniwersytecie Karola w Pradze. W latach 1958–1961 pracował jako nauczyciel w szkole podstawowej w Měcholupach w pobliżu Žatca i gimnazjum w Žatcu. W latach 1961–1969 był redaktorem publicznej rozgłośni radiowej Český rozhlas. W latach 1977–1991 pisał scenariusze dla studia filmowego Barrandov Studio. W latach 1961–1969 był członkiem Komunistycznej Partii Czechosłowacji, o czym opowiadał w wywiadzie dla czeskiego magazynu Reflex. W 1989 był jednym z sygnatariuszy petycji Kilka zdań (Několik vět) opublikowanej przez inicjatywę Karta 77.
Jego prace obejmują ponad 300 muzycznych dzieł, sztuk oraz ponad 10 filmów. Najbardziej znane z jego scenariuszy to Kola (Kolja; nagrodzony Oscarem) oraz Szkoła podstawowa (Obecná škola; nominacja do Oscara). Razem z bliskim przyjacielem Ladislavem Smoljakiem stworzyli fikcyjną osobowość Járę Cimrmana (uniwersalny geniusz, wynalazca, sportowiec, kryminalista, poeta, pisarz oraz filozof), który prawdopodobnie zwyciężyłby w głosowaniu na Największego Czecha w 2005 roku (ale fakt, że była to postać fikcyjna, uniemożliwił zwycięstwo).
W 1999 został odznaczony Medalem za zasługi III stopnia, a w 2025 roku Orderem Lwa Białego II klasy.
Jego syn Jan Svěrák jest reżyserem filmowym, znanym m.in. z reżyserii filmu Butelki zwrotne (Vratné lahve), nakręconego na podstawie scenariusza napisanego przez ojca.
Filmografia Scenariusz 2007: Butelki zwrotne (Vratné lahve) 2001: Ciemnoniebieski świat (Tmavomodrý svět) 1996: Kola (Kolja) 1994: Akumulátor 1 (Akumulátor 1) 1991: Szkoła podstawowa (Obecná škola) 1985: Wsi moja sielska, anielska (Vesničko má středisková) 1980: Kelner, płacić! (Vrchni, prchni!) 1976: Mareczku, podaj mi pióro (Marečku, podejte mi pero!) 1974: Kto szuka złotego dna (Kdo hledá zlaté dno) Obsada 2008: Anatomia gagu (Anatomie Gagu) 2007: Butelki zwrotne (Vratné lahve) jako Josef Tkaloun 2001: Ciemnoniebieski świat (Tmavomodrý svět) jako hinduski członek RAF, jadący na rowerze 1996: Kola (Kolja) jako František Louka 1994: Akumulátor 1 (Akumulátor 1) jako Fišárek 1991: Szkoła podstawowa (Obecná škola) jako Fanouš Souček 1985: Wsi moja sielska, anielska (Vesničko má středisková) jako Ryba 1984: Święto przebiśniegu (Slavnosti sněženek) jako kierowca trabanta 1980: Kelner, płacić! (Vrchni, prchni!) jako Parizek 1976: Mareczku, podaj mi pióro (Marečku, podejte mi pero!) jako Slajs 1976: Na skraju lasu (Na samote u lesa) jako Oldrich Lavicka 1970: Jest pan wdową, proszę pana! (Pane, vy jste vdova!) jako krytyk w teatrze 1969: Skowronki na uwięzi (Skřivánci na niti)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Aktorzy związani z Pragą Kategoria:Autorzy słuchowisk Kategoria:Czescy aktorzy filmowi Kategoria:Czescy dramaturdzy XX wieku Kategoria:Czescy dramaturdzy XXI wieku Kategoria:Czescy komicy Kategoria:Czescy satyrycy Kategoria:Czescy scenarzyści XX wieku Kategoria:Czescy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Czescy tekściarze Kategoria:Czescy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Pradze Kategoria:Odznaczeni Medalem Za Zasługi Kategoria:Pisarze związani z Pragą Kategoria:Ludzie związani z Žatcem Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Białego