Radomyśl nad Sanem (do końca 2001 Radomyśl) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, siedziba gminy Radomyśl nad Sanem. Ma status sołectwa. Leży niedaleko wideł Sanu i Wisły.
Miejscowość jest siedzibą gminy Radomyśl nad Sanem oraz rzymskokatolickiej parafii św. Jana Chrzciciela należącej do dekanatu Gorzyce.
Niegdyś było to prywatne miasto, uzyskało lokację miejską w 1581 rokuRobert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 64–65.. W 1935 nastąpiła utrata praw miejskich. Miejscowością partnerską jest niemieckie Waldbüttelbrunn.
W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie tarnobrzeskim.
Integralne części wsi + Integralne części wsi Radomyśl nad Sanem SIMC Nazwa Rodzaj0805057 Błonie część wsi0805063 Ćwierci część wsi0805070 Koniec część wsi0805086 Piasek część wsi0805092 Pod Kościołem część wsi0805100 Rynek część wsi
Historia W okolicy popularny jest zwyczaj „Turków” wywodzący się właśnie z Radomyśla. Pochodzi on z czasów wyprawy króla Jana III Sobieskiego, który w drodze na Wiedeń zabrał z Radomyśla miejscowych rzemieślników. Po zwycięstwie wrócili oni ze zdobytymi na Turkach łupami, a że powrót wypadał w okresie Wielkanocy, wracający przebrali się w zdobyczne stroje, weszli w nich do miasta i zaciągnęli wartę przy Grobie Chrystusa w kościele.
Od tej pory na pamiątkę tamtych wydarzeń co roku mieszkańcy Radomyśla i okolicznych wiosek przebierają się za Turków i zaciągają warty w kościołach, a ich stroje z czasem zaczęły odbiegać od pierwowzorów, robiąc się coraz bardziej fantazyjne. Obecnie zrobiło się z tego barwne widowisko.
W latach 1865–1880 Radomyśl z przyległościami (Skowierzyn, Skowierzynek, Wólka, Glinnik i Nowiny) należał do Bogusława Horodyńskiego (1802–1866) i jego żony Zofii z Wierzbickich (1825–1900), a w latach 1916–1945 do rodziny Götz-Okocimskich.
W sierpniu 1942 roku oddział Gwardii Ludowej im. Jarosława Dąbrowskiego pod dowództwem Antoniego Palenia ps. „Jastrząb” rozbił hitlerowski posterunek policjiJózef Bolesław Gargas „Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942 – 1945”, Wydawnictwo MON 1971 str. 142..
Obok Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej i Pocieszenia znajduje się Dom Rekolekcyjny, który zaprasza pielgrzymów i grupy turystyczne.
Zobacz też Parafia św. Jana Chrzciciela w Radomyślu nad Sanem Kościół św. Jana Chrzciciela w Radomyślu nad Sanem Stary cmentarz żydowski w Radomyślu nad Sanem Nowy cmentarz żydowski w Radomyślu nad Sanem
Przypisy Raport o stanie gminy Radomyśl nad Sanem w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 16. Strona gminy, sołectwa.
Linki zewnętrzne
oficjalna strona Gminy Radomyśl nad Sanem oficjalna strona Grona Młodzieży Ziemi Radomyskiej
Kategoria:Dawne miasta w województwie podkarpackim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XVI wieku Kategoria:Wsie w powiecie stalowowolskim