thumb|180px|Zegar słoneczny upamiętniający pięćsetną rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika, zaprojektowany przez Ewelinę Szczech-Siwicką i Henryka Siwickiego w 1973. Zegar ten znajduje się w Dolinie Marzeń przy ulicy Chopina w Toruniu thumb|180px|Legnica – narożnik Rynku i ulicy Świętego Jana – mozaika powstała w roku 1973, w 500 rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika a jej autorem jest artysta – plastyk Henryk Baca. Ścienna mozaika przedstawia Mikołaja Kopernika Rok Kopernikański – rok 1973 ogłoszony przez UNESCO międzynarodowym Rokiem Kopernika dla uczczenia 500. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika (19 lutego 1473 w Toruniu).
Historia Przygotowania rozpoczęły się w 1971 i 1972. Trwały cały 1973, głównie latem, w kilku miastach polskich. Główne uroczystości obchodzono w miastach związanych z życiem tego astronoma: Toruniu gdzie się urodził i mieszkał, Olsztynie i Lidzbarku Warmińskim, gdzie mieszkał i we Fromborku, gdzie zmarł. Obchody były częścią Roku Nauki Polskiej.
Inauguracja ogólnopolskich obchodów pięćsetlecia urodzin Mikołaja Kopernika miała miejsce w Toruniu w dniach 18–19 lutego 1973 roku. Wzięli w niej udział: Janusz Groszkowski wiceprzewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu Obchodów Kopernikowskich, członkowie Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu, Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy i Miejskiej Rady Narodowej w Toruniu.
Główne obchody miały miejsce na początku października i zostały połączone z inauguracją roku akademickiego UMK, otwarciem miasteczka uniwersyteckiego na Bielanach.
Działania podjęte w ramach Roku Kopernikańskiego Toruń władze PRL przyznały środki finansowe na modernizację Zespołu Staromiejskiego rozbudowano Dom Kopernika i znajdujące się tam Muzeum zbudowano miasteczko akademickie dla Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
Muzeum Okręgowe przygotowało wystawę „Kultura artystyczna ziemi chełmińskiej w czasach Kopernika”. W dniach 26–28 marca 1973 roku Studenckie Koło Historyków i Związek Nauczycielstwa Polskiego UMK zorganizowało międzynarodową sesja naukową „Mikołaj Kopernik – człowiek Odrodzenia i dzieje jego idei” z udziałem delegacji z Uniwersytetu w Greifswaldzie i Uniwersytetu Jana Amosa Komeńskiego w Bratysławie. We wrześniu 1973 roku w Toruniu odbył się Kongres Międzynarodowej Unii Astronomicznej. Polska Akademia Nauk, UNESCO, Międzynarodowa Unia Astronomiczna i Unia Historii i Filozofii Nauki w dniach 5–12 września zorganizowały w Olsztynie i Toruniu międzynarodowy kongres Colloquia Copernicana. Podczas kongresu doktoraty honoris causa UMK otrzymali: Wiktor Ambarcumian, astronom z Uniwersytetu im. Łomonosowa w Moskwie Georgij Duboszin, Martin Ryle, Harlan J. Smith, Pol Swings, dyrektor Federalnego Obserwatorium Astrofizycznego w Wiktorii Kenneth O. Wright i Antoni Zygmund. W dniach 14–17 września zorganizowano Intercopernicalia z udziałem studentów z ZSRR, Czechosłowacji, Węgier, Bułgarii, NRD, Finlandii, Belgii, Francji, Włoch, Szwecji, Danii i Jugosławii. 12 lutego 1973 miała miejsce premiera filmu Ewy i Czesława Petelskich Kopernik (w roli głównej wystąpił Andrzej Kopiczyński). Scenariusz napisali Jerzy Broszkiewicz i Zdzisław Skowroński.
Kraków Akademii Medycznej w Krakowie nadano imię Mikołaja Kopernika. W dniach 19–25 lutego 1973 roku Krakowski Komitet Frontu Jedności Narodu i Rada Narodowa m. Krakowa zorganizowały Tydzień kopernikowski w ramach którego odbyła się sesja naukowa w której uczestniczyły władze miejskie Bolonii, Rochesteru, Lipska, Kijowa, Tyrnowa, Bratysławy, Torunia i Opola, zlozono kwiaty pod pomnikiem Kopernika, otwarto wystawy: Życie i twórczość Mikołaja Kopernika (Biblioteka Jagiellońska) i Kopernik w literaturze pięknej (Miejska Biblioteka Publiczna), organizowano koncerty i pokazy filmowe. Krakowski Akademicki Klubu Alpinistyczny zorganizował ekspedycję na Górę Kopernika na Spitsbergenie
Wieliczka W kwietniu 1973 roku w kopalni soli w Wieliczce otwarto na głębokości 63 m nową komorę „Kopernik”. Umieszczono w niej pomnik Kopernika wykonany przez Władysława Hapka
Olsztyn W Olsztynie zmodernizowano Zamek Kapituły Warmińskiej i otwarto 19 lutego 1973 roku planetarium. W dniach 9–10 lutego 1973 Muzeum Mazurskie, Ośrodek Bada Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego oraz Towarzystwem Miłośników Historii i Zabytków Krakowa w Zamku Olsztyńskim zorganizowały sesję naukową poświęconą Kopernikowi. W maju wyruszył z Olsztyna do Krakowa dyliżans pocztowy wypożyczony z Muzeum Poczty we Wrocławiu. Przejechał on szlakiem kopernikowskim wioząc listy i karty, które w każdym z 35 miast na trasie zostały ostemplowane okolicznościową pieczątką.
W innych miejscowościach W Lidzbarku Warmińskim zmodernizowano Zamek biskupów warmińskich, a we Fromborku zbudowano hotel „Kopernik”. 12–15 lutego 1973 w planetarium w Chorzowie odbył się W XVI Zjazd Polskiego Towarzystwa Astronomicznego podczas którego wygłoszono referaty poświęcone Kopernikowi W tamach programu Interkosmos przeprowadzano eksperyment kosmiczny Interkosmos – Kopernik 500, w którym wzięli udział astronomowie z Polskiej Akademii Nauk i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. w dniach 13–14 kwietnia 1973 roku Senat Uniwersytetu Warszawskiego i Towarzystwo Naukowe Płockie zorganizowały w Płocku sesję naukową Mikołaj Kopernik i jego kraj. 18 lutego 1973 w auli Leopoldina Uniwersytet Wrocławski z Wojewódzkim Komitetem Frontu Jedności Narodu zorganizował sesję kopernikowską. W Muzeum Techniki NOT w Warszawie 19 lutego 1973 roku otwarto wystawę Mikołaj Kopernik. Życie– myśl – dzieło. Pomniki w: Krośnie, Fromborku (odsłonięty 15 lipca 1973 podczas zlotu ZHP w ramach Operacji 1001 Frombork). W ramach obchodów odsłonięto również pomnik Jana Heweliusza w Gdańsku.
Do działań włączono harcerzy (Operacja 1001-Frombork), szkoły, zakłady pracy. Nie podjęto współpracy z miastami włoskimi (Bolonia, Ferrara), mimo propozycji z ich strony.
Z tej okazji wydano znaczki pocztowe m.in. we Francji, w Jugosławii, Niemieckiej Republice Demokratycznej i Republice Federalnej Niemiec, na Węgrzech i w ZSRR. 18 stycznia 1973 roku Poczta Polska wydała 5 znaczków na których umieszczono reprodukcje portretów astronoma.
Tadeusz Paciorkiewicz skomponował oratorium De revolutionibus (teksty pieśni napisał Stefan Połom).
Galeria
Zobacz też Szlak Kopernikowski (drogowy) Szlak Kopernikowski (pieszy)
Przypisy Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 września 1973 r. w sprawie nadania Akademii Medycznej w Krakowie imienia Mikołaja Kopernika ().
Kategoria:1973 w Polsce Kategoria:Upamiętnienie Mikołaja Kopernika Kategoria:Historia Fromborka Kategoria:Historia Lidzbarka Warmińskiego Kategoria:Historia Olsztyna Kategoria:Historia Torunia