thumb|240px|Działobitnia Cytadeli Warszawskiej pomiędzy III i IV Bastionem, gdzie znajdowały się maszty radiostacji przy Cytadeli Depesza iskrowa notyfikująca powstanie państwa polskiego – depesza wysłana 16 listopada 1918 przez Józefa Piłsudskiego, jako wodza naczelnego Wojska Polskiego do rządów: Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch, Japonii, Niemiec. Treść wiadomości radiotelegraficznej brzmiała: „Jako wódz naczelny armii polskiej, pragnę notyfikować rządom i narodom wojującym i neutralnym istnienie państwa polskiego niepodległego, obejmującego wszystkie ziemie zjednoczonej Polski. Sytuacja polityczna w Polsce i jarzmo okupacji nie pozwoliły dotychczas narodowi polskiemu wypowiedzieć się swobodnie o swym losie. Dzięki zmianom, które wystąpiły wskutek świetnych zwycięstw armii sprzymierzonych – wzmocnienie niepodległości i suwerenności Polski staje się odtąd faktem dokonanym”.
Nota ta informowała rządy o powstaniu państwa polskiego „obejmującego wszystkie ziemie zjednoczonej Polski”, które jest tworzone „z woli całego narodu” oraz „na porządku i sprawiedliwości”Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie: Depesza iskrowa notyfikująca powstanie państwa polskiego.
Depesza została nadana z radiostacji „WAR” zbudowanej w działobitni placu broni drogi ukrytej pomiędzy III i IV Bastionem Cytadeli Warszawskiej, składającej się z dwóch masztów antenowych radiostacji i aparatury Telefunken o mocy 4 kW w jej kazamatach. Radiostacja została w całości przejęta od Niemców, co umożliwiło jej wykorzystanie 16 listopada do nadania depeszy. Radiostacja „WAR” odegrała później dużą rolę w trakcie Bitwy Warszawskiej 1920 podczas wojny polsko-bolszewickiej. Zdemontowano ją pomiędzy 1925 a 1935.
W 2009 rocznicę nadania depeszy ustanowiono Dniem Służby Zagranicznej.
Zobacz też Deklaracja niepodległości Królestwa Polskiego (1918)
Przypisy
Kategoria:1918 w Polsce Kategoria:Józef Piłsudski Kategoria:Polityka zagraniczna II Rzeczypospolitej Kategoria:Deklaracje niepodległości