mały|Cesarzowa Teodora Watatzes w divitisionie (po prawej), pieczęć bizantyjska z XIII wieku Divitision (διβητήσιoν, w transliteracji: dibētēsion, rzeczownik rodzaju nijakiego) – podstawowa część ubioru reprezentacyjnego lub paradnego cesarzy i cesarzowych Bizancjum; długa, sztywna, obcisła szata jedwabna o wąskich rękawach sięgających nadgarstków. Cesarski divitision był z reguły barwy ciemnopurpurowej lub czarnej. Jego dopasowany do ciała krój przywodzi na myśl kaftany i zdradza wpływy wschodnie, silnie kształtujące modę zwłaszcza późnego Bizancjum, w okresie panowania Paleologów. Jednolitą połać szaty mogły zdobić wysadzane klejnotami prostokątne płaty tkaniny zwane tavlia (tablia; l. poj. tavlion/tablion), wykonane taką techniką jak cesarski loros.
Kobiecy wariant divitision zdobiły powłóczyste, wachlarzowate rękawy, opadające swobodnie często aż do kostek cesarzowej.
Divitision bywa mylony w opisach ubioru cesarskiego z ceremonialnym ornatem zwanym sakkos, a jego żeńska wersja – z granatzą, inną szatą o wschodnim pochodzeniu. Taka błędna identyfikacja cesarskiej szaty pojawia się także w dziełach niektórych wybitnych historyków sztuki i ubioru bizantyńskiego (André Grabar, Svetozar Radojčić, Jovan Kovačević) – zob. granatza.
Divitision przyjął się jako ubiór władców także w Drugim Carstwie Bułgarskim i królestwie Serbii – gdzie kulturalne wpływy bizantyńskie zwiększały się stopniowo przez całe średniowiecze, osiągając apogeum za panowania Stefana Duszana (1331–1355). Bałkańscy monarchowie nosili go chętnie w kolorze ciemnoczerwonym. Zgodnie z panującą wśród południowych Słowian modą divitision bywał w Serbii i Bułgarii bogato haftowany perłami, a w górnej partii rękawa ramię obejmowały ozdobne naszywane opaski, określane jako perivrachia (peribrachia; l. poj. perivrachion/peribrachion) lub epimanika (l. poj. epimanikon). Kobiecą odmianę divitision wprowadziła na dwór serbski prawdopodobnie młoda cesarzowa Simonis (ur. 1294), żona Stefana Uroša II Milutina.
Bibliografia Wiktor Ostasz, Późnośredniowieczne ubiory bizantyńskich elit władzy i ich recepcja w Serbii i Bułgarii, Prace Historyczno-Archiwalne, 18 (2006), s. 5-32 (wyd. w Rzeszowie, ).
Kategoria:Nieużywane okrycia wierzchnie