Joachim Barrande (ur. 11 sierpnia 1799 w Saugues we Francji, zm. 5 października 1883 w Lanzenkirchen w Austrii) – francuski paleontolog i geolog. Życiorys Z wykształcenia inżynier ze specjalnością budowy mostów i dróg. Po studiach na École polytechnique wybudował stojący do dziś most na rzece Loarze.
W latach 1826–1830 nauczyciel wnuka króla Francji Karola X – księcia Henryka. Po rewolucji 1830 wyjechał do Czech, gdzie rozpoczął badania geologiczne. Najpierw mieszkał w pałacu Buštěhrad, gdzie osiadł wygnany król Karol X (1832-1836), następnie trafił do Pragi. Od 1860 był członkiem Niemieckiej Akademii Przyrodników Leopoldina.
Prace badawcze Ogólny przegląd Główną tematyką badawczą Barrande były skały i skamieniałości dolnego paleozoiku Czech, gdzie mieszkał i pracował od 1831 aż do śmierci. Wyniki studiów nad paleozoikiem Czech zamieścił głównie w 22 tomach swej monografii: Système silurien du centre de la Bohême wydawanej w latach 1852–1881. Nazwą „systemu sylurskiego” Barrande obejmował utwory zaliczane dziś do kambru, ordowiku, syluru i dewonu.
Zbiory Barrande'a znajdują się w Muzeum Narodowym w Pradze.
Nazwy wprowadzone przez Barrande'a Barrande badał m.in. trylobity, nadając nazwy następującym rodzajom:
Areia Barrande, 1849; Bohemilla Barrande, 1872; Carmon Barrande, 1872; Cromus Barrande, 1852; Deiphon Barrande, 1850; Dionide Barrande, 1847; Hydrocephalus Barrande, 1846; Sao Barrande, 1846; Staurocephalus Barrande, 1846.
Opisywanym w szóstym tomie Système silurien (1881) małżom Barrande nadawał często nazwy, wywodzące się z języka czeskiego, na przykład:
Babinka Barrande, 1881 [babcia]; Kralovna Barrande, 1881 [królowa]; Panenka Barrande, 1881 [panna]; Synek Barrande, 1881 [synek].
Nazwy te próbowano unieważnić jako niełacińskie, są to jednak z punktu widzenia nomenklatury zoologicznej właściwe nazwy (ang. valid names) odpowiednich rodzajów.
Upamiętnienie Nazwy rodzajów nadane na cześć uczonego Barrandia M'Coy, 1849 (trylobit) Barrandeina Štúr (roślina z klasy widłaków Lycopodiopsida) Barrandeophyllum Počta, 1902 (koralowiec czteropromienny)
Inne Nazwiskiem Barrande'a nazwano:
dzielnicę Pragi – Barrandov (w 1928; tam mieści się studio filmowe Barrandov), most w Pradze; ulicę, na której mieszkał; szkołę w jego rodzinnej miejscowości Saugues; strukturę geologiczną w środkowych Czechach – nieckę barrandienu; planetoidę (5958) Barrande.
Bibliografia Zofia Kielan-Jaworowska (red.): Mały słownik paleontologiczny, Wiedza Powszechna, Warszawa 1963 Jean-Paul Garnier: Un Français à Prague: Joachim Barrande (1961)
Linki zewnętrzne Joachim Barrande, Systême silurien du centre de la Bohême (skany na stronie Biodiversity Heritage Library)
Radvan Horný & Vojtěch Turek: Joachim Barrande (1799–1883). His life, work and heritage to world palaeontology (na stronie trilobit.biz)
Przypisy
Kategoria:Francuscy geolodzy Kategoria:Francuscy paleontolodzy Kategoria:Absolwenci École polytechnique Kategoria:Urodzeni w 1799 Kategoria:Zmarli w 1883 Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami taksonów biologicznych