Karol Krauss

Karol Krauss (ur. 7 czerwca 1871 w Szkle, zm. 25 lipca 1945 w Krakowie) – generał brygady Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się 7 czerwca 1871 w Szkle, w powiecie jaworowskim, w rodzinie Henryka i Marii z Waszczyńskich. Kształcił się we Lwowie. Ukończył Szkołę Kadetów Piechoty w Łobzowie. Od 18 sierpnia 1890 był zawodowym oficerem piechoty cesarskiej i królewskiej Armii. Walczył w I wojnie światowej. W 1914 został ranny pod Buskiem i wzięty do niewoli rosyjskiej. Uciekł z niej w 1917 i jako dowódca batalionu, a później 109 pułku piechoty walczył na froncie włoskim. W czasie służby w c. i k. Armii awansował na kolejne stopnie: kadeta (1890), porucznika (1892, nadporucznika (1896), kapitana 2. klasy starszeństwo z 1 maja 1906, kapitana 1. klasy, majora (1915) i podpułkownika (1917).

24 listopada 1918 został organizatorem i pierwszym dowódcą 30 pułku piechoty im. Króla Jana Sobieskiego, na czele którego walczył w obronie Lwowa przed Ukraińcami. Pułkiem dowodził do 1 lipca 1919 (w międzyczasie jednostka dwukrotnie zmieniła nazwę na 3 pułk Strzelców Lwowskich i 40 pułk piechoty Strzelców Lwowskich). Następnie był komendantem szkoły oficerskiej w obozie ćwiczebnym Frontu Galicyjskiego.

W czasie wojny z bolszewikami, od 25 lutego do 14 czerwca 1920, dowodził 13 pułkiem piechoty oraz XV Brygadą Piechoty w 8 Dywizji Piechoty i XXXII Brygadą Piechoty. 22 maja 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu pułkownika piechoty, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej.

1 września 1921 mianowany został dowódcą piechoty dywizyjnej 16 Dywizji Piechoty. 1 listopada 1923 został mianowany zastępcą dowódcy Okręgu Korpusu Nr II w Lublinie. Jego ówczesny przełożony, generał dywizji Jan Romer napisał o nim w swoich „Pamiętnikach”: „człowiek to wyjątkowej obowiązkowości, sumienności, zdolności i pracy, wyróżnia się wiedzą, doświadczeniem, sądem w pracy, energii moralnej i fizycznej; należy do jednostek wyjątkowych”. 19 października 1924 został mianowany dowódcą 27 Dywizji Piechoty w Kowlu.

1 grudnia 1924 Prezydent RP, Stanisław Wojciechowski na wniosek Ministra Spraw Wojskowych, generała dywizji Władysława Sikorskiego awansował go na generała brygady ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 6. lokatą w korpusie generałów.

Z dniem 1 marca 1927 został mu udzielony dwumiesięczny urlop z zachowaniem uposażenia, a z dniem 30 kwietnia tego roku został przeniesiony w stan spoczynku. Przez cały okres dowodzenia dywizją jego zastępcą (dowódcą piechoty dywizyjnej) był pułkownik Stanisław Tarabanowicz, także oficer byłej c. i k. Armii. 11 lutego 1927 inspektor armii, generał broni Lucjan Żeligowski w piśmie do Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, marszałka Polski Józefa Piłsudskiego stwierdził: „poczuwam się do obowiązku zameldowania Panu Marszałkowi, że podczas moich inspekcji miałem możność stwierdzenia wyjątkowo gorliwej i wydatnej pracy gen. Kraussa, stawiającej go w rzędzie generałów o dużym autorytecie i wysokich zaletach żołnierskich. Gdybym był z tytułu mojego stanowiska pytany o opinię wypowiedziałbym się za pozostawieniem gen. Kraussa w służbie czynnej, za zwolnieniem natomiast dowódcy piechoty dywizyjnej 27 DP, płk. Tarabanowicza, który istotnie, według mego zdania, żadnych wartości służbowych nie reprezentuje”Pismo L. 562/tjn. inspektora armii, generała broni Lucjana Żeligowskiego do Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych z 11 lutego 1927 w sprawie zwolnienia gen. bryg. Kraussa, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, sygn. 701/1/119, s. 576.. Opinia generała Żeligowskiego, oficera byłej armii rosyjskiej, nie wpłynęła na zmianę decyzji o przeniesieniu generała Kraussa w stan spoczynku, jednak niewątpliwie przyczyniła się do spensjonowania pułkownika Tarabanowicza, co nastąpiło pięć miesięcy później.

W ramach osadnictwa wojskowego otrzymał działkę o powierzchni 13 ha w Markowiczach (gmina Chorów, powiat horochowski). W 1936 przeprowadził się do Zułowa.

Po agresji sowieckiej na Polskę w 1939 przeniósł się do Krakowa. Tam 25 lipca 1945 zmarł. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie.

Był żonaty ze Stefanią z Drzymalików, z którą miał syna Alfreda Henryka Mariana (ur. 1902), doktora wszech nauk lekarskich, podporucznika lekarza pospolitego ruszenia Wojska Polskiego, w 1936 dyrektora Szpitala Międzykomunalnego w Baranowiczach.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 2401 – 19 lutego 1922. Krzyż Walecznych czterokrotnie. (po raz pierwszy w 1921 „za męstwo i osobistą odwagę okazane w walce z nieprzyjacielem w obronie Ojczyzny”) Odznaka za Rany i Kontuzje z jedną gwiazdką

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Dowódcy 40 Pułku Piechoty Dzieci Lwowskich Kategoria:Dowódcy 27 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy piechoty dywizyjnej 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani ze Lwowem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Oficerowie 13 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie 64 Pomorskiego Pułku Strzelców Murmańskich Kategoria:Osadnicy wojskowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1871 Kategoria:Zmarli w 1945 Kategoria:Żołnierze austro-węgierscy w niewoli rosyjskiej w czasie I wojny światowej